43 श्लोक
- 1
ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन ।
तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥
मशीन मसौदाjyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana |
tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava ||
मशीन मसौदाअर्जुन ने आखेआ: हे जनार्दन, जेकर तुस बुद्धि गी कर्म थमां बेह्तर मनदे ओ, तां हे केशव, मिगी इस भयानक कम्म च कीऽ लांदे ओ?
- 2
व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे ।
तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥
मशीन मसौदाvyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me |
tadekaṃ vada niścitya yena śreyo'hamāpnuyām ||
मशीन मसौदातुस जियां रलेदे-मिलेदे बोलें कन्नै मेरी बुद्धि गी भरमांदे ओ। मिगी पक्का करियै ओह् इक गल्ल दस्सो जिस कन्नै मैं परम भलाई पाई सकां।
- 3
लोकेऽस्मिन् द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।
ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥
मशीन मसौदाloke'smin dvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha |
jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām ||
मशीन मसौदाश्री भगवान ने आखेआ: हे पापरहित, इस दुनिया च मैं पैह्लें गै दो चाल्ली दी निष्ठा दस्सी ही: विचार पासै झुकाऽ आह्लें आस्तै ज्ञानयोग, ते कम्म पासै झुकाऽ आह्लें आस्तै कर्मयोग।
- 4
न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते ।
न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥
मशीन मसौदाna karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ puruṣo'śnute |
na ca saṃnyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati ||
मशीन मसौदामनुक्ख कर्में गी शुरू नेईं करने कन्नै नैष्कर्म्य नेईं पांदा, ते नां गै सिर्फ संन्यास कन्नै सिद्धि पांदा ऐ।
- 5
न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।
कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥
मशीन मसौदाna hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt |
kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ ||
मशीन मसौदाकोई बी इक पल बी कर्म कीते बिना नेईं रेही सकदा, कीजे प्रकृति थमां उपजे दे गुण हर कुसै कोला बेबस करियै कर्म करांदे न।
- 6
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥
मशीन मसौदाkarmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate ||
मशीन मसौदाजेह्ड़ा कर्म-इंद्रियें गी रोकियै बौंह्दा ऐ पर मनै च इंद्रियें दे विशें दा चिंतन करदा रौंह्दा ऐ, ओह् भरमे दा मनुक्ख पखंडी आखेआ जंदा ऐ।
- 7
यस्त्विन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतेऽर्जुन ।
कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते ॥
मशीन मसौदाyastvindriyāṇi manasā niyamyārabhate'rjuna |
karmendriyaiḥ karmayogamasaktaḥ sa viśiṣyate ||
मशीन मसौदापर हे अर्जुन, जेह्ड़ा मनै कन्नै इंद्रियें गी बस्स च करियै, बिना मोह् दे कर्म-इंद्रियें कन्नै कर्मयोग करदा ऐ, ओह् सारें थमां उत्तम ऐ।
- 8
नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।
शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः ॥
मशीन मसौदाniyataṃ kuru karma tvaṃ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ |
śarīrayātrāpi ca te na prasiddhyedakarmaṇaḥ ||
मशीन मसौदाजेह्ड़ा कर्म तेरे जिम्मे ऐ ओह् कर, कीजे कर्म नेईं करने थमां कर्म करना बेह्तर ऐ। कर्म दे बिना तेरे शरीर दा गुजारा बी नेईं होई सकदा।
- 9
यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः ।
तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर ॥
मशीन मसौदाyajñārthātkarmaṇo'nyatra loko'yaṃ karmabandhanaḥ |
tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara ||
मशीन मसौदायज्ञ आस्तै कीते गेदे कर्म गी छोड़ियै, एह् दुनिया कर्में कन्नै बज्झी दी ऐ। इस करी, हे कुंती दे पुत्तर, मोह् छोड़ियै उस मकसद आस्तै कर्म कर।
- 10
सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।
अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक् ॥
मशीन मसौदाsahayajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ |
anena prasaviṣyadhvameṣa vo'stviṣṭakāmadhuk ||
मशीन मसौदाशुरू च प्रजापति ने यज्ञ समेत प्राणियें गी रचियै आखेआ: इस कन्नै तुस बधो-फलो; एह् तुंदे आस्तै कामधेनु बनै, जेह्ड़ी मनचाही चीजां देऐ।
- 11
देवान्भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः ।
परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥
मशीन मसौदाdevānbhāvayatānena te devā bhāvayantu vaḥ |
parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha ||
मशीन मसौदाइस कन्नै तुस देवतें गी पालो, ते देवता तुसेंगी पालन। इक-दूए गी पालदे होई तुस परम भलाई पागे ओ।
- 12
इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।
तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः ॥
मशीन मसौदाiṣṭānbhogānhi vo devā dāsyante yajñabhāvitāḥ |
tairdattānapradāyaibhyo yo bhuṅkte stena eva saḥ ||
मशीन मसौदायज्ञ कन्नै संतुश्ट होए दे देवता तुसेंगी मनचाहे भोग देङन। जेह्ड़ा उंदा दित्ता भोगदा ऐ पर बदले च उनेंगी किश नेईं दिंदा, ओह् सिर्फ चोर ऐ।
- 13
यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।
भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात् ॥
मशीन मसौदाyajñaśiṣṭāśinaḥ santo mucyante sarvakilbiṣaiḥ |
bhuñjate te tvaghaṃ pāpā ye pacantyātmakāraṇāt ||
मशीन मसौदायज्ञ थमां बचे दा खाने आह्ले सज्जन सारे दोशें थमां छुट्टी जंदे न; पर जेह्ड़े पापी सिर्फ अपने आस्तै पकांदे न, ओह् पाप गै खंदे न।
- 14
अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।
यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥
मशीन मसौदाannādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ |
yajñādbhavati parjanyo yajñaḥ karmasamudbhavaḥ ||
मशीन मसौदाप्राणी अन्न थमां उपजदे न, अन्न बरखा थमां होंदा ऐ, बरखा यज्ञ थमां होंदी ऐ, ते यज्ञ कर्म थमां जम्मदा ऐ।
- 15
कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।
तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥
मशीन मसौदाkarma brahmodbhavaṃ viddhi brahmākṣarasamudbhavam |
tasmātsarvagataṃ brahma nityaṃ yajñe pratiṣṭhitam ||
मशीन मसौदाजान जे कर्म ब्रह्म थमां उपजदा ऐ, ते ब्रह्म अक्षर थमां। इस करी सब थाह्र व्यापक ब्रह्म सदा यज्ञ च टिके दा ऐ।
- 16
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥
मशीन मसौदाevaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ||
मशीन मसौदाहे पार्थ, जेह्ड़ा इत्थें इस चाल्ली चलाए गेदे चक्कर गी अग्गें नेईं घुमांदा, ओह् इंद्रियें च रमदा होआ पाप भरोचा जीवन जींदा ऐ, ते ओह्दा जीना बेकार ऐ।
- 17
यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।
आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते ॥
मशीन मसौदाyastvātmaratireva syādātmatṛptaśca mānavaḥ |
ātmanyeva ca santuṣṭastasya kāryaṃ na vidyate ||
मशीन मसौदापर जेह्ड़ा मनुक्ख सिर्फ आत्मा च रमदा ऐ, आत्मा च तृप्त ऐ ते आत्मा च गै पूरा संतुश्ट ऐ, उसदे आस्तै कोई कर्तव्य बाकी नेईं रौंह्दा।
- 18
नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।
न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः ॥
मशीन मसौदाnaiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana |
na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ ||
मशीन मसौदाउसदे आस्तै इत्थें नां कीते गेदे च कोई मकसद ऐ, नां नेईं कीते गेदे च, ते ओह् कुसै मकसद आस्तै कुसै प्राणी पर निर्भर नेईं।
- 19
तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।
असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः ॥
मशीन मसौदाtasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara |
asakto hyācarankarma paramāpnoti pūruṣaḥ ||
मशीन मसौदाइस करी, मोह् छोड़ियै सदा ओह् कर्म कर जेह्ड़ा करना चाहिदा; कीजे बिना मोह् दे कर्म करने कन्नै मनुक्ख परम गी पांदा ऐ।
- 20
कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः ।
लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन्कर्तुमर्हसि ॥
मशीन मसौदाkarmaṇaiva hi saṃsiddhimāsthitā janakādayaḥ |
lokasaṅgrahamevāpi sampaśyankartumarhasi ||
मशीन मसौदाजनक बगैरा ने कर्म राहें गै सिद्धि पाई ही। लोकसंग्रह गी दिक्खदे होई बी तुगी कर्म करना चाहिदा।
- 21
यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।
स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥
मशीन मसौदाyadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ |
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate ||
मशीन मसौदाश्रेष्ठ मनुक्ख जो किश करदा ऐ, दूए बी उऐ करदे न। ओह् जेह्ड़ा मापदंड बनांदा ऐ, दुनिया उसदे पिच्छें चलदी ऐ।
- 22
न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।
नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥
मशीन मसौदाna me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana |
nānavāptamavāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi ||
मशीन मसौदाहे पार्थ, त्रै लोकें च मेरे आस्तै करने आह्ला कोई कर्म नेईं, ते नां कोई अनपाई चीज जेह्ड़ी मिगी पानी होऐ, फ्ही बी मैं कर्म च लग्गे दा रौह्न्नां।
- 23
यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतन्द्रितः ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥
मशीन मसौदाyadi hyahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇyatandritaḥ |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ ||
मशीन मसौदाकीजे हे पार्थ, जेकर मैं कदें बिना थकेआं कर्म च नेईं लग्गां, तां मनुक्ख हर चाल्ली मेरे गै रस्ते पर चलङन।
- 24
उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।
सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः ॥
मशीन मसौदाutsīdeyurime lokā na kuryāṃ karma cedaham |
saṅkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ ||
मशीन मसौदाजेकर मैं कर्म नेईं करां, तां एह् लोक नश्ट होई जांगन; मैं गड़बड़ी दा कारण बनां ते इनें प्राणियें दा नाश करां।
- 25
सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत ।
कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसङ्ग्रहम् ॥
मशीन मसौदाsaktāḥ karmaṇyavidvāṃso yathā kurvanti bhārata |
kuryādvidvāṃstathāsaktaścikīrṣurlokasaṅgraham ||
मशीन मसौदाहे भारत, जियां नासमझ लोक कम्म च मोह् रक्खियै कर्म करदे न, उआं गै ज्ञानी गी लोकसंग्रह दी चाह् कन्नै, बिना मोह् दे, कर्म करना चाहिदा।
- 26
न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥
मशीन मसौदाna buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām |
joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran ||
मशीन मसौदाज्ञानी गी कर्म च लग्गे दे अनजान लोकें दी बुद्धि च दुविधा नेईं पानी चाहिदी। आपूं अनुशासन कन्नै कर्म करदे होई, उसी दूएं गी बी उंदे सारे कम्में च हौसला देना चाहिदा।
- 27
प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।
अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते ॥
मशीन मसौदाprakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ |
ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyate ||
मशीन मसौदासारे कर्म प्रकृति दे गुणें राहें होंदे न, पर जिसदा मन अहंकार कन्नै भरमे दा ऐ, ओह् समझदा ऐ, मैं करने आह्ला आं।
- 28
तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।
गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते ॥
मशीन मसौदाtattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ |
guṇā guṇeṣu vartanta iti matvā na sajjate ||
मशीन मसौदापर हे लम्मी बाह्में आह्ले, जेह्ड़ा गुणें ते उंदे कर्में दी बंड दी सच्चाई जानदा ऐ, ओह् एह् समझियै जे गुण गै गुणें च बरतदे न, मोह् नेईं करदा।
- 29
प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु ।
तानकृत्स्नविदो मन्दान्कृत्स्नविन्न विचालयेत् ॥
मशीन मसौदाprakṛterguṇasammūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu |
tānakṛtsnavido mandānkṛtsnavinna vicālayet ||
मशीन मसौदाप्रकृति दे गुणें कन्नै भरमे दे लोक गुणें दे कम्में च फसी जंदे न। पूरा जानने आह्ले गी उनें मंद लोकें गी नेईं डोलाना चाहिदा जेह्ड़े सिर्फ अद्धा जानदे न।
- 30
मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥
मशीन मसौदाmayi sarvāṇi karmāṇi saṃnyasyādhyātmacetasā |
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ ||
मशीन मसौदाअपने सारे कर्म मिगी सौंपियै, मन गी आत्मा च टिकाइयै, आस ते ममता थमां मुक्त होइयै, बेचैनी दा ताप छोड़ियै लड़।