संस्कृत

Adhyaya 7

ज्ञानविज्ञानयोगः

Knowledge and Realisation

30 श्लोक

30 श्लोक

  1. 1

    मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः ।

    असंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु ॥

    mayyāsaktamanāḥ pārtha yogaṃ yuñjanmadāśrayaḥ |

    asaṃśayaṃ samagraṃ māṃ yathā jñāsyasi tacchṛṇu ||

    मशीन मसौदा

    श्री भगवान ने आखेआ: हे पार्थ, सुन जे मेरे च मन लाइयै, योग दा अभ्यास करदे होई ते मेरी शरण लेइयै, तूं मिगी कियां पूरी चाल्ली ते बिना शक्क जानगा।

    मशीन मसौदा
  2. 2

    ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।

    यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते ॥

    jñānaṃ te'haṃ savijñānamidaṃ vakṣyāmyaśeṣataḥ |

    yajjñātvā neha bhūyo'nyajjñātavyamavaśiṣyate ||

    मशीन मसौदा

    मैं तुगी विज्ञान समेत एह् ज्ञान पूरा दसङ, जिसी जानियै इत्थें होर किश जानने गी बाकी नेईं रौंह्दा।

    मशीन मसौदा
  3. 3

    मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये ।

    यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः ॥

    manuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaścidyatati siddhaye |

    yatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ vetti tattvataḥ ||

    मशीन मसौदा

    हजारें मनुक्खें चा मुश्कल कन्नै कोई इक सिद्धि आस्तै जतन करदा ऐ; ते जतन करने आह्लें ते सिद्ध होए दें चा बी मुश्कल कन्नै कोई इक मिगी उआं जानदा ऐ जियां मैं सच्चें आं।

    मशीन मसौदा
  4. 4

    भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च ।

    अहङ्कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा ॥

    bhūmirāpo'nalo vāyuḥ khaṃ mano buddhireva ca |

    ahaṅkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtiraṣṭadhā ||

    मशीन मसौदा

    धरती, पानी, अग्ग, हवा, आकाश, मन, बुद्धि ते अहंकार: एह् मेरी अट्ठ हिस्सें च बंडी दी प्रकृति ऐ।

    मशीन मसौदा
  5. 5

    अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम् ।

    जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत् ॥

    apareyamitastvanyāṃ prakṛtiṃ viddhi me parām |

    jīvabhūtāṃ mahābāho yayedaṃ dhāryate jagat ||

    मशीन मसौदा

    एह् नीमीं प्रकृति ऐ। पर हे लम्मी बाह्में आह्ले, मेरी दूई, उच्ची प्रकृति गी जान, जेह्ड़ी जीव बनी दी ऐ ते जिस कन्नै एह् दुनिया टिकी दी ऐ।

    मशीन मसौदा
  6. 6

    एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय ।

    अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा ॥

    etadyonīni bhūtāni sarvāṇītyupadhāraya |

    ahaṃ kṛtsnasya jagataḥ prabhavaḥ pralayastathā ||

    मशीन मसौदा

    जान जे सारे प्राणियें दी जड़ एह् दमें न। मैं सारी दुनिया दा मूल बी आं ते उसदा लय बी।

    मशीन मसौदा
  7. 7

    मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय ।

    मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥

    mattaḥ parataraṃ nānyatkiñcidasti dhanañjaya |

    mayi sarvamidaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇā iva ||

    मशीन मसौदा

    हे धनंजय, मेरे थमां उच्चा होर किश बी नेईं। एह् सब किश मेरे च उआं गै परोए दा ऐ जियां धागे च मोतियें दे दाने।

    मशीन मसौदा
  8. 8

    रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः ।

    प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु ॥

    raso'hamapsu kaunteya prabhāsmi śaśisūryayoḥ |

    praṇavaḥ sarvavedeṣu śabdaḥ khe pauruṣaṃ nṛṣu ||

    मशीन मसौदा

    हे कुंती दे पुत्तर, मैं पानी च रस आं, चंद्रमा ते सूरज च लोऽ आं, सारे वेदें च ॐ अक्षर आं, आकाश च शब्द आं ते मनुक्खें च पुरुषार्थ आं।

    मशीन मसौदा
  9. 9

    पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ ।

    जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु ॥

    puṇyo gandhaḥ pṛthivyāṃ ca tejaścāsmi vibhāvasau |

    jīvanaṃ sarvabhūteṣu tapaścāsmi tapasviṣu ||

    मशीन मसौदा

    मैं धरती च पवित्र सुगंध आं ते अग्ग च तेज आं; मैं सारे प्राणियें च जीवन आं ते तपस्वियें च तप आं।

    मशीन मसौदा
  10. 10

    बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम् ।

    बुद्धिर्बुद्धिमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ॥

    bījaṃ māṃ sarvabhūtānāṃ viddhi pārtha sanātanam |

    buddhirbuddhimatāmasmi tejastejasvināmaham ||

    मशीन मसौदा

    हे पार्थ, मिगी सारे प्राणियें दा सनातन बीऽ जान। मैं बुद्धिमानें दी बुद्धि ते तेजस्वियें दा तेज आं।

    मशीन मसौदा
  11. 11

    बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम् ।

    धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ ॥

    balaṃ balavatāṃ cāhaṃ kāmarāgavivarjitam |

    dharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha ||

    मशीन मसौदा

    हे भरतवंशियें च श्रेष्ठ, बलवानें च मैं ओह् बल आं जेह्ड़ा कामना ते राग थमां मुक्त ऐ; प्राणियें च मैं ओह् कामना आं जेह्ड़ी धर्म दे खलाफ नेईं।

    मशीन मसौदा
  12. 12

    ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये ।

    मत्त एवेति तान्विद्धि न त्वहं तेषु ते मयि ॥

    ye caiva sāttvikā bhāvā rājasāstāmasāśca ye |

    matta eveti tānviddhi na tvahaṃ teṣu te mayi ||

    मशीन मसौदा

    सत्त्व, रजस् जां तमस् दियां जेह्ड़ियां बी हालतां न, उनेंगी मेरे थमां गै उपजियां जान। पर मैं उंदे च नेईं आं; ओह् मेरे च न।

    मशीन मसौदा
  13. 13

    त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् ।

    मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम् ॥

    tribhirguṇamayairbhāvairebhiḥ sarvamidaṃ jagat |

    mohitaṃ nābhijānāti māmebhyaḥ paramavyayam ||

    मशीन मसौदा

    गुणें कन्नै बनी दियें इनें त्रै हालतें कन्नै भरमी दी एह् सारी दुनिया मिगी नेईं पछानदी, जेह्ड़ा उंदे थमां परे ते अविनाशी आं।

    मशीन मसौदा
  14. 14

    दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया ।

    मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते ॥

    daivī hyeṣā guṇamayī mama māyā duratyayā |

    māmeva ye prapadyante māyāmetāṃ taranti te ||

    मशीन मसौदा

    कीजे गुणें कन्नै बनी दी एह् मेरी दिव्य माया पार करना औक्खा ऐ। जेह्ड़े सिर्फ मेरी शरण लैंदे न, ओह् इस माया गी पार करी लैंदे न।

    मशीन मसौदा
  15. 15

    न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः ।

    माययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः ॥

    na māṃ duṣkṛtino mūḍhāḥ prapadyante narādhamāḥ |

    māyayāpahṛtajñānā āsuraṃ bhāvamāśritāḥ ||

    मशीन मसौदा

    पाप करने आह्ले, भरमे दे ते नीच मनुक्ख मेरी शरण नेईं लैंदे; उंदा ज्ञान माया ने खुस्सी लेदा ऐ, ते ओह् आसुरी भाव कन्नै चिम्बड़े दे न।

    मशीन मसौदा
  16. 16

    चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन ।

    आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ ॥

    caturvidhā bhajante māṃ janāḥ sukṛtino'rjuna |

    ārto jijñāsurarthārthī jñānī ca bharatarṣabha ||

    मशीन मसौदा

    हे अर्जुन, हे भरतवंशियें च श्रेष्ठ, चार किस्म दे पुन्नवान मनुक्ख मिगी भजदे न: दुखी, ज्ञान दा जिज्ञासु, धन दी चाह् रक्खने आह्ला, ते ज्ञानी।

    मशीन मसौदा
  17. 17

    तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते ।

    प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः ॥

    teṣāṃ jñānī nityayukta ekabhaktirviśiṣyate |

    priyo hi jñānino'tyarthamahaṃ sa ca mama priyaḥ ||

    मशीन मसौदा

    इंदे चा ज्ञानी, जेह्ड़ा सदा जुड़े दा ऐ ते इक्कै च भक्ति रखदा ऐ, सारें थमां उत्तम ऐ। कीजे ज्ञानी गी मैं बड़ा प्यारा आं, ते ओह् मिगी प्यारा ऐ।

    मशीन मसौदा
  18. 18

    उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् ।

    आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम् ॥

    udārāḥ sarva evaite jñānī tvātmaiva me matam |

    āsthitaḥ sa hi yuktātmā māmevānuttamāṃ gatim ||

    मशीन मसौदा

    एह् सारे भले न, पर ज्ञानी गी मैं अपना गै सरूप मनना। कीजे योग कन्नै जुड़ी दी आत्मा आह्ला ओह् सिर्फ मेरे च, सारें शा उत्तम मंजल दे रूप च, टिके दा ऐ।

    मशीन मसौदा
  19. 19

    बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते ।

    वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः ॥

    bahūnāṃ janmanāmante jñānavānmāṃ prapadyate |

    vāsudevaḥ sarvamiti sa mahātmā sudurlabhaḥ ||

    मशीन मसौदा

    मते जन्में दे अंत च ज्ञानी एह् जानियै मेरी शरण औंदा ऐ जे वासुदेव गै सब किश ऐ। ऐसा महात्मा बड़ा दुर्लभ ऐ।

    मशीन मसौदा
  20. 20

    कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः ।

    तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया ॥

    kāmaistaistairhṛtajñānāḥ prapadyante'nyadevatāḥ |

    taṃ taṃ niyamamāsthāya prakṛtyā niyatāḥ svayā ||

    मशीन मसौदा

    जिंदा ज्ञान इस जां उस कामना ने खुस्सी लेदा ऐ, ओह् अपने सुभाऽ कन्नै बज्झे दे, इस जां उस नियम दे पिच्छें चलदे होई, होर देवतें दी शरण लैंदे न।

    मशीन मसौदा
  21. 21

    यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति ।

    तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम् ॥

    yo yo yāṃ yāṃ tanuṃ bhaktaḥ śraddhayārcitumicchati |

    tasya tasyācalāṃ śraddhāṃ tāmeva vidadhāmyaham ||

    मशीन मसौदा

    जेह्ड़ा भक्त जिस बी रूप दी श्रद्धा कन्नै पूजा करना चांह्दा ऐ, मैं उसदी उऐ श्रद्धा पक्की ते अडोल करी दिन्नां।

    मशीन मसौदा
  22. 22

    स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते ।

    लभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हि तान् ॥

    sa tayā śraddhayā yuktastasyārādhanamīhate |

    labhate ca tataḥ kāmānmayaiva vihitānhi tān ||

    मशीन मसौदा

    उस श्रद्धा कन्नै भरोचा ओह् उस रूप दी पूजा करना चांह्दा ऐ, ते उस थमां अपनियां कामनां पांदा ऐ, भामें उनेंगी देने आह्ला मैं गै आं।

    मशीन मसौदा
  23. 23

    अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम् ।

    देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि ॥

    antavattu phalaṃ teṣāṃ tadbhavatyalpamedhasām |

    devāndevayajo yānti madbhaktā yānti māmapi ||

    मशीन मसौदा

    पर थोह्ड़ी समझ आह्लें गी मिलने आह्ला फल नाशवान ऐ। देवतें दी पूजा करने आह्ले देवतें गी जंदे न; मेरे भक्त मेरे कोल औंदे न।

    मशीन मसौदा
  24. 24

    अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः ।

    परं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम् ॥

    avyaktaṃ vyaktimāpannaṃ manyante māmabuddhayaḥ |

    paraṃ bhāvamajānanto mamāvyayamanuttamam ||

    मशीन मसौदा

    बुद्धि दे बिना लोक मिगी, अव्यक्त गी, व्यक्त रूप च आए दा समझदे न, ते मेरे अविनाशी ते सारें थमां उत्तम उच्चे भाव गी नेईं जानदे।

    मशीन मसौदा
  25. 25

    नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः ।

    मूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम् ॥

    nāhaṃ prakāśaḥ sarvasya yogamāyāsamāvṛtaḥ |

    mūḍho'yaṃ nābhijānāti loko māmajamavyayam ||

    मशीन मसौदा

    अपनी योगमाया कन्नै ढके दा मैं सारें आस्तै प्रकट नेईं होंदा। एह् भरमी दी दुनिया मिगी, अजन्मे ते अविनाशी गी, नेईं पछानदी।

    मशीन मसौदा
  26. 26

    वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन ।

    भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन ॥

    vedāhaṃ samatītāni vartamānāni cārjuna |

    bhaviṣyāṇi ca bhūtāni māṃ tu veda na kaścana ||

    मशीन मसौदा

    हे अर्जुन, मैं बीते दे, हून दे ते औने आह्ले सारे प्राणियें गी जानना; पर मिगी कोई नेईं जानदा।

    मशीन मसौदा
  27. 27

    इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत ।

    सर्वभूतानि सम्मोहं सर्गे यान्ति परन्तप ॥

    icchādveṣasamutthena dvandvamohena bhārata |

    sarvabhūtāni sammohaṃ sarge yānti parantapa ||

    मशीन मसौदा

    हे शत्रुएं गी तपाने आह्ले, इच्छा ते द्वेष थमां उपजे दे द्वंद्वें दे मोह् कन्नै सारे प्राणी जन्म लैंदे गै भरम च पेई जंदे न।

    मशीन मसौदा
  28. 28

    येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् ।

    ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः ॥

    yeṣāṃ tvantagataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇyakarmaṇām |

    te dvandvamohanirmuktā bhajante māṃ dṛḍhavratāḥ ||

    मशीन मसौदा

    पर जिनें पुन्न करने आह्लें दे पाप मुक्की गेदे न, ओह् द्वंद्वें दे मोह् थमां मुक्त होइयै, पक्के बरतें कन्नै मिगी भजदे न।

    मशीन मसौदा
  29. 29

    जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये ।

    ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम् ॥

    jarāmaraṇamokṣāya māmāśritya yatanti ye |

    te brahma tadviduḥ kṛtsnamadhyātmaṃ karma cākhilam ||

    मशीन मसौदा

    जेह्ड़े मेरी शरण लेइयै बुढ़ापे ते मौत थमां छुटकारे आस्तै जतन करदे न, ओह् उस ब्रह्म गी पूरी चाल्ली, अध्यात्म गी ते सारे कर्म गी जानदे न।

    मशीन मसौदा
  30. 30

    साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः ।

    प्रयाणकालेऽपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः ॥

    sādhibhūtādhidaivaṃ māṃ sādhiyajñaṃ ca ye viduḥ |

    prayāṇakāle'pi ca māṃ te viduryuktacetasaḥ ||

    मशीन मसौदा

    जेह्ड़े मिगी अधिभूत, अधिदैव ते अधियज्ञ दे समेत जानदे न, योग कन्नै जुड़े दे मनै आह्ले ओह् लोक शरीर छोड़ने दे बेल्लै बी मिगी जानदे न।

    मशीन मसौदा