संस्कृत

Adhyaya 8

अक्षरब्रह्मयोगः

The Imperishable Brahman

28 श्लोक

28 श्लोक

  1. 1

    किं तद् ब्रह्म किमध्यात्मं किं कर्म पुरुषोत्तम ।

    अधिभूतं च किं प्रोक्तमधिदैवं किमुच्यते ॥

    kiṃ tad brahma kimadhyātmaṃ kiṃ karma puruṣottama |

    adhibhūtaṃ ca kiṃ proktamadhidaivaṃ kimucyate ||

    मशीन मसौदा

    अर्जुन ने आखेआ: हे पुरुषोत्तम, ओह् ब्रह्म केह् ऐ? अध्यात्म केह् ऐ, ते कर्म केह् ऐ? अधिभूत किसी आखदे न, ते अधिदैव किसी आखेआ जंदा ऐ?

    मशीन मसौदा
  2. 2

    अधियज्ञः कथं कोऽत्र देहेऽस्मिन्मधुसूदन ।

    प्रयाणकाले च कथं ज्ञेयोऽसि नियतात्मभिः ॥

    adhiyajñaḥ kathaṃ ko'tra dehe'sminmadhusūdana |

    prayāṇakāle ca kathaṃ jñeyo'si niyatātmabhiḥ ||

    मशीन मसौदा

    हे मधुसूदन, इस शरीर च अधियज्ञ कौन ऐ, ते कियां? ते अपने आप गी बस्स च रक्खने आह्ले लोक शरीर छोड़ने दे बेल्लै तुसेंगी कियां जानदे न?

    मशीन मसौदा
  3. 3

    अक्षरं ब्रह्म परमं स्वभावोऽध्यात्ममुच्यते ।

    भूतभावोद्भवकरो विसर्गः कर्मसंज्ञितः ॥

    akṣaraṃ brahma paramaṃ svabhāvo'dhyātmamucyate |

    bhūtabhāvodbhavakaro visargaḥ karmasaṃjñitaḥ ||

    मशीन मसौदा

    श्री भगवान ने आखेआ: ब्रह्म परम अक्षर ऐ। उसदा अपना भाव अध्यात्म आखेआ जंदा ऐ। प्राणियें गी होंद च आह्नने आह्ली सृजन दी धारा गी कर्म आखदे न।

    मशीन मसौदा
  4. 4

    अधिभूतं क्षरो भावः पुरुषश्चाधिदैवतम् ।

    अधियज्ञोऽहमेवात्र देहे देहभृतां वर ॥

    adhibhūtaṃ kṣaro bhāvaḥ puruṣaścādhidaivatam |

    adhiyajño'hamevātra dehe dehabhṛtāṃ vara ||

    मशीन मसौदा

    अधिभूत नाशवान भाव ऐ, ते अधिदैव पुरुष ऐ। हे देहधारियें च श्रेष्ठ, इस शरीर च अधियज्ञ मैं आपूं आं।

    मशीन मसौदा
  5. 5

    अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् ।

    यः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः ॥

    antakāle ca māmeva smaranmuktvā kalevaram |

    yaḥ prayāti sa madbhāvaṃ yāti nāstyatra saṃśayaḥ ||

    मशीन मसौदा

    जेह्ड़ा मौत दी घड़ी सिर्फ मिगी चेतै करदे होई शरीर छोड़दा ऐ, ओह् मेरे भाव गी पांदा ऐ; इस च कोई शक्क नेईं।

    मशीन मसौदा
  6. 6

    यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम् ।

    तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः ॥

    yaṃ yaṃ vāpi smaranbhāvaṃ tyajatyante kalevaram |

    taṃ tamevaiti kaunteya sadā tadbhāvabhāvitaḥ ||

    मशीन मसौदा

    हे कुंती दे पुत्तर, मनुक्ख अंत च शरीर छोड़दे बेल्लै जिस भाव गी चेतै करदा ऐ, ओह् उसै भाव गी पांदा ऐ, कीजे ओह् सदा उसै च रंगे दा रेहा होंदा ऐ।

    मशीन मसौदा
  7. 7

    तस्मात्सर्वेषु कालेषु मामनुस्मर युध्य च ।

    मय्यर्पितमनोबुद्धिर्मामेवैष्यस्यसंशयः ॥

    tasmātsarveṣu kāleṣu māmanusmara yudhya ca |

    mayyarpitamanobuddhirmāmevaiṣyasyasaṃśayaḥ ||

    मशीन मसौदा

    इस करी सदा मिगी चेतै कर, ते लड़। मन ते बुद्धि मिगी अर्पत करियै तूं पक्का मेरे कोल गै औगा।

    मशीन मसौदा
  8. 8

    अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना ।

    परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन् ॥

    abhyāsayogayuktena cetasā nānyagāminā |

    paramaṃ puruṣaṃ divyaṃ yāti pārthānucintayan ||

    मशीन मसौदा

    हे पार्थ, अभ्यास दे योग कन्नै जुड़े दे ते कुतै होर नेईं भटकने आह्ले मनै कन्नै, जेह्ड़ा लगातार ध्यान करदा ऐ, ओह् परम दिव्य पुरुष गी पांदा ऐ।

    मशीन मसौदा
  9. 9

    कविं पुराणमनुशासितार-

    मणोरणीयंसमनुस्मरेद्यः ।

    सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूप-

    मादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥

    kaviṃ purāṇamanuśāsitāra-

    maṇoraṇīyaṃsamanusmaredyaḥ |

    sarvasya dhātāramacintyarūpa-

    mādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt ||

    मशीन मसौदा

    जेह्ड़ा द्रश्टा, पुरातन, शासक, सूक्ष्म थमां बी सूक्ष्म, सारें दा पालनहार ऐ, जिसदा रूप सोच थमां परे ऐ, जेह्ड़ा सूरज आंगर चमकदा ते न्हेरे थमां परे ऐ, उसदा ध्यान करना चाहिदा।

    मशीन मसौदा
  10. 10

    प्रयाणकाले मनसाऽचलेन

    भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।

    भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्यक्

    स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥

    prayāṇakāle manasā'calena

    bhaktyā yukto yogabalena caiva |

    bhruvormadhye prāṇamāveśya samyak

    sa taṃ paraṃ puruṣamupaiti divyam ||

    मशीन मसौदा

    शरीर छोड़ने दे बेल्लै, अचल मनै कन्नै, भक्ति कन्नै जुड़ियै ते योग दे बल कन्नै, प्राण गी भरबट्टें दे बिच्च पूरी चाल्ली टिकाइयै, ओह् उस परम दिव्य पुरुष गी पांदा ऐ।

    मशीन मसौदा
  11. 11

    यदक्षरं वेदविदो वदन्ति

    विशन्ति यद्यतयो वीतरागाः ।

    यदिच्छन्तो ब्रह्मचर्यं चरन्ति

    तत्ते पदं सङ्ग्रहेण प्रवक्ष्ये ॥

    yadakṣaraṃ vedavido vadanti

    viśanti yadyatayo vītarāgāḥ |

    yadicchanto brahmacaryaṃ caranti

    tatte padaṃ saṅgraheṇa pravakṣye ||

    मशीन मसौदा

    जिसी वेद दे जानकार अक्षर आखदे न, जिस च राग थमां मुक्त तपस्वी प्रवेश करदे न, ते जिसदी चाह् च लोक ब्रह्मचर्य दा जीवन जींदे न, उस पद गी मैं तुगी छोटे च दसङ।

    मशीन मसौदा
  12. 12

    सर्वद्वाराणि संयम्य मनो हृदि निरुध्य च ।

    मूर्ध्न्याधायात्मनः प्राणमास्थितो योगधारणाम् ॥

    sarvadvārāṇi saṃyamya mano hṛdi nirudhya ca |

    mūrdhnyādhāyātmanaḥ prāṇamāsthito yogadhāraṇām ||

    मशीन मसौदा

    शरीर दे सारे दरवाजे बंद करियै, मन गी दिलै च रोकियै, अपनी प्राण-शक्ति गी सिरै च टिकाइयै, ते योग दी पक्की धारणा च टिकियै,

    मशीन मसौदा
  13. 13

    ओमित्येकाक्षरं ब्रह्म व्याहरन्मामनुस्मरन् ।

    यः प्रयाति त्यजन्देहं स याति परमां गतिम् ॥

    omityekākṣaraṃ brahma vyāharanmāmanusmaran |

    yaḥ prayāti tyajandehaṃ sa yāti paramāṃ gatim ||

    मशीन मसौदा

    ब्रह्म रूपी इक अक्षर ॐ दा उच्चारण करदे होई ते मिगी चेतै करदे होई, जेह्ड़ा शरीर छोड़ियै जंदा ऐ, ओह् परम गति गी पांदा ऐ।

    मशीन मसौदा
  14. 14

    अनन्यचेताः सततं यो मां स्मरति नित्यशः ।

    तस्याहं सुलभः पार्थ नित्ययुक्तस्य योगिनः ॥

    ananyacetāḥ satataṃ yo māṃ smarati nityaśaḥ |

    tasyāhaṃ sulabhaḥ pārtha nityayuktasya yoginaḥ ||

    मशीन मसौदा

    हे पार्थ, जेह्ड़ा योगी होर कुतै मन लाए बिना सदा ते रोज मिगी चेतै करदा ऐ, ते सदा योग कन्नै जुड़े दा ऐ, उसदे आस्तै मैं सौखा गै मिली जन्नां।

    मशीन मसौदा
  15. 15

    मामुपेत्य पुनर्जन्म दुःखालयमशाश्वतम् ।

    नाप्नुवन्ति महात्मानः संसिद्धिं परमां गताः ॥

    māmupetya punarjanma duḥkhālayamaśāśvatam |

    nāpnuvanti mahātmānaḥ saṃsiddhiṃ paramāṃ gatāḥ ||

    मशीन मसौदा

    मिगी पाइयै, परम सिद्धि गी पुज्जे दे महात्मा फ्ही जन्म नेईं लैंदे, जेह्ड़ा दुखें दा अस्थायी घर ऐ।

    मशीन मसौदा
  16. 16

    आब्रह्मभुवनाल्लोकाः पुनरावर्तिनोऽर्जुन ।

    मामुपेत्य तु कौन्तेय पुनर्जन्म न विद्यते ॥

    ābrahmabhuvanāllokāḥ punarāvartino'rjuna |

    māmupetya tu kaunteya punarjanma na vidyate ||

    मशीन मसौदा

    हे अर्जुन, ब्रह्मा दे लोक तगर दे सारे लोक परतोने आह्ले न; पर हे कुंती दे पुत्तर, मिगी पाने आह्ले दा फ्ही जन्म नेईं होंदा।

    मशीन मसौदा
  17. 17

    सहस्रयुगपर्यन्तमहर्यद् ब्रह्मणो विदुः ।

    रात्रिं युगसहस्रान्तां तेऽहोरात्रविदो जनाः ॥

    sahasrayugaparyantamaharyad brahmaṇo viduḥ |

    rātriṃ yugasahasrāntāṃ te'horātravido janāḥ ||

    मशीन मसौदा

    जेह्ड़े जानदे न जे ब्रह्मा दा इक दिन हजार जुगें दा होंदा ऐ ते उंदी रात बी हजार जुगें परैंत मुकदी ऐ, ओह् सच्चें दिन ते रात गी जानने आह्ले न।

    मशीन मसौदा
  18. 18

    अव्यक्ताद् व्यक्तयः सर्वाः प्रभवन्त्यहरागमे ।

    रात्र्यागमे प्रलीयन्ते तत्रैवाव्यक्तसंज्ञके ॥

    avyaktād vyaktayaḥ sarvāḥ prabhavantyaharāgame |

    rātryāgame pralīyante tatraivāvyaktasaṃjñake ||

    मशीन मसौदा

    उस दिन दे औने पर सारियां व्यक्त चीजां अव्यक्त थमां उपजदियां न; रात दे औने पर ओह् उसै अव्यक्त च लीन होई जंदियां न।

    मशीन मसौदा
  19. 19

    भूतग्रामः स एवायं भूत्वा भूत्वा प्रलीयते ।

    रात्र्यागमेऽवशः पार्थ प्रभवत्यहरागमे ॥

    bhūtagrāmaḥ sa evāyaṃ bhūtvā bhūtvā pralīyate |

    rātryāgame'vaśaḥ pārtha prabhavatyaharāgame ||

    मशीन मसौदा

    हे पार्थ, एह्गै प्राणियें दा समूह् बार-बार होंद च आइयै, रात दे औने पर बेबस होइयै लीन होई जंदा ऐ, ते दिन दे औने पर फ्ही उपजदा ऐ।

    मशीन मसौदा
  20. 20

    परस्तस्मात्तु भावोऽन्योऽव्यक्तोऽव्यक्तात्सनातनः ।

    यः स सर्वेषु भूतेषु नश्यत्सु न विनश्यति ॥

    parastasmāttu bhāvo'nyo'vyakto'vyaktātsanātanaḥ |

    yaḥ sa sarveṣu bhūteṣu naśyatsu na vinaśyati ||

    मशीन मसौदा

    पर उस अव्यक्त थमां बी परे इक होर सनातन अव्यक्त भाव ऐ, जेह्ड़ा सारे प्राणियें दे नश्ट होने पर बी नश्ट नेईं होंदा।

    मशीन मसौदा
  21. 21

    अव्यक्तोऽक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् ।

    यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥

    avyakto'kṣara ityuktastamāhuḥ paramāṃ gatim |

    yaṃ prāpya na nivartante taddhāma paramaṃ mama ||

    मशीन मसौदा

    उस अव्यक्त गी अक्षर आखेआ जंदा ऐ, ते उसी परम गति दस्सेआ गेदा ऐ। जेह्ड़े उसी पांदे न, ओह् नेईं परतोंदे; ओह् मेरा परम धाम ऐ।

    मशीन मसौदा
  22. 22

    पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया ।

    यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम् ॥

    puruṣaḥ sa paraḥ pārtha bhaktyā labhyastvananyayā |

    yasyāntaḥsthāni bhūtāni yena sarvamidaṃ tatam ||

    मशीन मसौदा

    हे पार्थ, ओह् परम पुरुष, जिसदे अंदर सारे प्राणी बसदे न ते जिस कन्नै एह् सब किश व्यापे दा ऐ, सिर्फ उसै च लग्गी दी भक्ति कन्नै पाया जाई सकदा ऐ।

    मशीन मसौदा
  23. 23

    यत्र काले त्वनावृत्तिमावृत्तिं चैव योगिनः ।

    प्रयाता यान्ति तं कालं वक्ष्यामि भरतर्षभ ॥

    yatra kāle tvanāvṛttimāvṛttiṃ caiva yoginaḥ |

    prayātā yānti taṃ kālaṃ vakṣyāmi bharatarṣabha ||

    मशीन मसौदा

    हे भरतवंशियें च श्रेष्ठ, हून मैं तुगी ओह् समां दसङ जिस च शरीर छोड़ने आह्ले योगी नेईं परतोने आह्ली गति गी जंदे न, ते जिस च परतोई औंदे न।

    मशीन मसौदा
  24. 24

    अग्निर्ज्योतिरहः शुक्लः षण्मासा उत्तरायणम् ।

    तत्र प्रयाता गच्छन्ति ब्रह्म ब्रह्मविदो जनाः ॥

    agnirjyotirahaḥ śuklaḥ ṣaṇmāsā uttarāyaṇam |

    tatra prayātā gacchanti brahma brahmavido janāḥ ||

    मशीन मसौदा

    अग्ग, लोऽ, दिन, शुक्ल पक्ख, सूरज दे उत्तरायण दे छे म्हीने: उस बेल्लै जाने आह्ले ब्रह्म गी जानने आह्ले ब्रह्म गी पांदे न।

    मशीन मसौदा
  25. 25

    धूमो रात्रिस्तथा कृष्णः षण्मासा दक्षिणायनम् ।

    तत्र चान्द्रमसं ज्योतिर्योगी प्राप्य निवर्तते ॥

    dhūmo rātristathā kṛṣṇaḥ ṣaṇmāsā dakṣiṇāyanam |

    tatra cāndramasaṃ jyotiryogī prāpya nivartate ||

    मशीन मसौदा

    धूंआं, रात, कृष्ण पक्ख, सूरज दे दक्षिणायन दे छे म्हीने: उस बेल्लै जाने आह्ला योगी चंद्रमा दी जोत गी पाइयै परतोई औंदा ऐ।

    मशीन मसौदा
  26. 26

    शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते ।

    एकया यात्यनावृत्तिमन्ययावर्तते पुनः ॥

    śuklakṛṣṇe gatī hyete jagataḥ śāśvate mate |

    ekayā yātyanāvṛttimanyayāvartate punaḥ ||

    मशीन मसौदा

    दुनिया दे एह् दो रस्ते, उजला ते न्हेरा, सनातन मन्ने गेदे न। इक कन्नै मनुक्ख नेईं परतोने आह्ली गति गी जंदा ऐ; दूए कन्नै फ्ही परतोई औंदा ऐ।

    मशीन मसौदा
  27. 27

    नैते सृती पार्थ जानन्योगी मुह्यति कश्चन ।

    तस्मात्सर्वेषु कालेषु योगयुक्तो भवार्जुन ॥

    naite sṛtī pārtha jānanyogī muhyati kaścana |

    tasmātsarveṣu kāleṣu yogayukto bhavārjuna ||

    मशीन मसौदा

    हे पार्थ, इनें दौंऊं रस्तें गी जानियै कोई बी योगी भरम च नेईं पौंदा। इस करी, हे अर्जुन, हर बेल्लै योग कन्नै जुड़े दा रौह्।

    मशीन मसौदा
  28. 28

    वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव

    दानेषु यत्पुण्यफलं प्रदिष्टम् ।

    अत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा

    योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ॥

    vedeṣu yajñeṣu tapaḥsu caiva

    dāneṣu yatpuṇyaphalaṃ pradiṣṭam |

    atyeti tatsarvamidaṃ viditvā

    yogī paraṃ sthānamupaiti cādyam ||

    मशीन मसौदा

    वेदें, यज्ञें, तपें ते दानें आस्तै पुन्न दा जेह्ड़ा बी फल दस्सेआ गेदा ऐ, एह् जानने आह्ला योगी उस सारे थमां परे जाइयै परम ते आदि धाम गी पांदा ऐ।

    मशीन मसौदा