27 श्लोक
- 1
परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।
यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः ॥
मशीन मसौदाparaṃ bhūyaḥ pravakṣyāmi jñānānāṃ jñānamuttamam |
yajjñātvā munayaḥ sarve parāṃ siddhimito gatāḥ ||
मशीन मसौदाश्री भगवान ने आखेआ: मैं तुगी फ्ही ओह् परम ज्ञान दसगा, सारे ज्ञानें च उत्तम, जिसी जानियै सारे मुनि इत्थुआं परम सिद्धि तगर पुज्जी गे।
- 2
इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।
सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च ॥
मशीन मसौदाidaṃ jñānamupāśritya mama sādharmyamāgatāḥ |
sarge'pi nopajāyante pralaye na vyathanti ca ||
मशीन मसौदाइस ज्ञान दा आसरा लेइयै ओह् मेरे सुभाऽ गी पाई चुके दे न। ओह् सृश्टि दे बेल्लै बी नेईं जम्मदे ते प्रलय दे बेल्लै बी दुखी नेईं होंदे।
- 3
मम योनिर्महद् ब्रह्म तस्मिन्गर्भं दधाम्यहम् ।
सम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत ॥
मशीन मसौदाmama yonirmahad brahma tasmingarbhaṃ dadhāmyaham |
sambhavaḥ sarvabhūtānāṃ tato bhavati bhārata ||
मशीन मसौदाहे भारत, महत् ब्रह्म मेरी जोनि ऐ; उस च मैं बीऽ रखदा आं। उस शा सारे प्राणियें दी उत्पत्ति होंदी ऐ।
- 4
सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः सम्भवन्ति याः ।
तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता ॥
मशीन मसौदाsarvayoniṣu kaunteya mūrtayaḥ sambhavanti yāḥ |
tāsāṃ brahma mahadyonirahaṃ bījapradaḥ pitā ||
मशीन मसौदाहे कौंतेय, सारी जोनियें च जेह्ड़े बी रूप पैदा होंदे न, उंदी जोनि महत् ब्रह्म ऐ ते मैं बीऽ देने आह्ला पिता आं।
- 5
सत्त्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसम्भवाः ।
निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम् ॥
मशीन मसौदाsattvaṃ rajastama iti guṇāḥ prakṛtisambhavāḥ |
nibadhnanti mahābāho dehe dehinamavyayam ||
मशीन मसौदाहे महाबाहु, प्रकृति शा पैदा होए दे सत्त्व, रजस् ते तमस् गुण इस अविनाशी देहधारी गी शरीर च बन्नी दिंदे न।
- 6
तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम् ।
सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ ॥
मशीन मसौदाtatra sattvaṃ nirmalatvātprakāśakamanāmayam |
sukhasaṅgena badhnāti jñānasaṅgena cānagha ||
मशीन मसौदाहे निष्पाप, इंदे चा सत्त्व निर्मल होने करी चानन देने आह्ला ते दुख रैह्त ऐ। ओह् सुख दे मोह ते ज्ञान दे मोह कन्नै बन्नदा ऐ।
- 7
रजो रागात्मकं विद्धि तृष्णासङ्गसमुद्भवम् ।
तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम् ॥
मशीन मसौदाrajo rāgātmakaṃ viddhi tṛṣṇāsaṅgasamudbhavam |
tannibadhnāti kaunteya karmasaṅgena dehinam ||
मशीन मसौदाहे कौंतेय, रजस् गी राग सुभाऽ आह्ला ते तृश्णा ते मोह शा पैदा होए दा जान। ओह् देहधारी गी कर्म दे मोह कन्नै बन्नदा ऐ।
- 8
तमस्त्वज्ञानजं विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम् ।
प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत ॥
मशीन मसौदाtamastvajñānajaṃ viddhi mohanaṃ sarvadehinām |
pramādālasyanidrābhistannibadhnāti bhārata ||
मशीन मसौदाहे भारत, तमस् गी अज्ञान शा जम्मे दा ते सारे देहधारियें गी मोह च पाने आह्ला जान। ओह् लापरवाही, आलस ते नींदर कन्नै बन्नदा ऐ।
- 9
सत्त्वं सुखे सञ्जयति रजः कर्मणि भारत ।
ज्ञानमावृत्य तु तमः प्रमादे सञ्जयत्युत ॥
मशीन मसौदाsattvaṃ sukhe sañjayati rajaḥ karmaṇi bhārata |
jñānamāvṛtya tu tamaḥ pramāde sañjayatyuta ||
मशीन मसौदाहे भारत, सत्त्व सुख च लांदा ऐ, रजस् कर्म च, ते तमस् ज्ञान गी ढकियै लापरवाही च लांदा ऐ।
- 10
रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत ।
रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा ॥
मशीन मसौदाrajastamaścābhibhūya sattvaṃ bhavati bhārata |
rajaḥ sattvaṃ tamaścaiva tamaḥ sattvaṃ rajastathā ||
मशीन मसौदाहे भारत, रजस् ते तमस् गी दबाइयै सत्त्व बधदा ऐ; सत्त्व ते तमस् गी दबाइयै रजस्; ते उआं गै सत्त्व ते रजस् गी दबाइयै तमस्।
- 11
सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन्प्रकाश उपजायते ।
ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत ॥
मशीन मसौदाsarvadvāreṣu dehe'sminprakāśa upajāyate |
jñānaṃ yadā tadā vidyādvivṛddhaṃ sattvamityuta ||
मशीन मसौदाजदूं इस शरीर दे सारे दरवाजें च ज्ञान दा चानन फुटदा ऐ, तदूं जानना चाहिदा जे सत्त्व बधे दा ऐ।
- 12
लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा ।
रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ ॥
मशीन मसौदाlobhaḥ pravṛttirārambhaḥ karmaṇāmaśamaḥ spṛhā |
rajasyetāni jāyante vivṛddhe bharatarṣabha ||
मशीन मसौदाहे भरतश्रेश्ठ, लोभ, हलचल, कर्में दा आरंभ, बेचैनी ते लालसा, एह् रजस् दे बधने पर पैदा होंदे न।
- 13
अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च ।
तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन ॥
मशीन मसौदाaprakāśo'pravṛttiśca pramādo moha eva ca |
tamasyetāni jāyante vivṛddhe kurunandana ||
मशीन मसौदाहे कुरुनंदन, न्हेरा, कर्म नेईं करना, लापरवाही ते मोह, एह् तमस् दे बधने पर पैदा होंदे न।
- 14
यदा सत्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत् ।
तदोत्तमविदां लोकानमलान्प्रतिपद्यते ॥
मशीन मसौदाyadā sattve pravṛddhe tu pralayaṃ yāti dehabhṛt |
tadottamavidāṃ lokānamalānpratipadyate ||
मशीन मसौदाजेकर सत्त्व दे बधे दे होने पर देहधारी मौत पांदा ऐ, तां ओह् उत्तम ज्ञानियें दे निर्मल लोकें गी पांदा ऐ।
- 15
रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते ।
तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते ॥
मशीन मसौदाrajasi pralayaṃ gatvā karmasaṅgiṣu jāyate |
tathā pralīnastamasi mūḍhayoniṣu jāyate ||
मशीन मसौदारजस् च मौत पाइयै कोई कर्म च आसक्त लोकें च जम्मदा ऐ; ते तमस् च मरियै मूढ़ जोनियें च जम्मदा ऐ।
- 16
कर्मणः सुकृतस्याहुः सात्त्विकं निर्मलं फलम् ।
रजसस्तु फलं दुःखमज्ञानं तमसः फलम् ॥
मशीन मसौदाkarmaṇaḥ sukṛtasyāhuḥ sāttvikaṃ nirmalaṃ phalam |
rajasastu phalaṃ duḥkhamajñānaṃ tamasaḥ phalam ||
मशीन मसौदाचंगे कर्म दा फल सात्त्विक ते निर्मल आखेआ गेआ ऐ; रजस् दा फल दुख ऐ, ते तमस् दा फल अज्ञान।
- 17
सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च ।
प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च ॥
मशीन मसौदाsattvātsañjāyate jñānaṃ rajaso lobha eva ca |
pramādamohau tamaso bhavato'jñānameva ca ||
मशीन मसौदासत्त्व शा ज्ञान पैदा होंदा ऐ, ते रजस् शा लोभ। तमस् शा लापरवाही ते मोह पैदा होंदे न, ते अज्ञान बी।
- 18
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः ॥
मशीन मसौदाūrdhvaṃ gacchanti sattvasthā madhye tiṣṭhanti rājasāḥ |
jaghanyaguṇavṛttisthā adho gacchanti tāmasāḥ ||
मशीन मसौदासत्त्व च टिके दे उप्पर जंदे न; राजस बिच्च रौंह्दे न; ते सारें शा नीमें गुण दी बिरती च रौह्ने आह्ले तामस थल्लै जंदे न।
- 19
नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टानुपश्यति ।
गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोऽधिगच्छति ॥
मशीन मसौदाnānyaṃ guṇebhyaḥ kartāraṃ yadā draṣṭānupaśyati |
guṇebhyaśca paraṃ vetti madbhāvaṃ so'dhigacchati ||
मशीन मसौदाजदूं द्रश्टा गुणें दे सिवा होर कुसै गी करता नेईं दिखदा, ते गुणें शा परें आह्ले गी जानदा ऐ, तदूं ओह् मेरे भाव गी पाई लैंदा ऐ।
- 20
गुणानेतानतीत्य त्रीन्देही देहसमुद्भवान् ।
जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोऽमृतमश्नुते ॥
मशीन मसौदाguṇānetānatītya trīndehī dehasamudbhavān |
janmamṛtyujarāduḥkhairvimukto'mṛtamaśnute ||
मशीन मसौदाशरीर गी पैदा करने आह्ले इनें त्रौं गुणें शा परें जाइयै देहधारी जन्म, मौत, बुढ़ापे ते दुख शा छुटियै अमृत गी पांदा ऐ।
- 21
कैर्लिङ्गैस्त्रीन्गुणानेतानतीतो भवति प्रभो ।
किमाचारः कथं चैतांस्त्रीन्गुणानतिवर्तते ॥
मशीन मसौदाkairliṅgaistrīnguṇānetānatīto bhavati prabho |
kimācāraḥ kathaṃ caitāṃstrīnguṇānativartate ||
मशीन मसौदाअर्जुन ने आखेआ: हे प्रभु, इनें त्रौं गुणें शा परें गेदा बंदा किनें लक्खनें कन्नै पछानेआ जंदा ऐ? उसदा आचरण कनेहा होंदा ऐ, ते ओह् इनें त्रौं गुणें शा कियां पार होंदा ऐ?
- 22
प्रकाशं च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव ।
न द्वेष्टि सम्प्रवृत्तानि न निवृत्तानि काङ्क्षति ॥
मशीन मसौदाprakāśaṃ ca pravṛttiṃ ca mohameva ca pāṇḍava |
na dveṣṭi sampravṛttāni na nivṛttāni kāṅkṣati ||
मशीन मसौदाश्री भगवान ने आखेआ: हे पांडव, जेह्ड़ा चानन, प्रवृत्ति ते मोह दे औने पर उंदे शा नफरत नेईं करदा, ते उंदे मुक्कने पर उंदी चाह् नेईं करदा,
- 23
उदासीनवदासीनो गुणैर्यो न विचाल्यते ।
गुणा वर्तन्त इत्येवं योऽवतिष्ठति नेङ्गते ॥
मशीन मसौदाudāsīnavadāsīno guṇairyo na vicālyate |
guṇā vartanta ityevaṃ yo'vatiṣṭhati neṅgate ||
मशीन मसौदाजेह्ड़ा उदासीन आंगर बैठे दा ऐ, गुणें कन्नै डोलदा नेईं, जेह्ड़ा एह् जानियै जे सिर्फ गुण गै बरता करदे न, टिके दा रौंह्दा ऐ ते हिलदा नेईं,
- 24
समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥
मशीन मसौदाsamaduḥkhasukhaḥ svasthaḥ samaloṣṭāśmakāñcanaḥ |
tulyapriyāpriyo dhīrastulyanindātmasaṃstutiḥ ||
मशीन मसौदाजेह्ड़ा दुख सुख च इक जनेहा ऐ, अपने आप च टिके दा ऐ, जिस आस्तै ढेला, पत्थर ते सुन्ना इक जनेहे न, जेह्ड़ा प्यारे ते अप्रिय च सम ऐ, धीर ऐ, ते अपनी निंदेआ ते तरीफ च इक जनेहा ऐ,
- 25
मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः ।
सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते ॥
मशीन मसौदाmānāpamānayostulyastulyo mitrāripakṣayoḥ |
sarvārambhaparityāgī guṇātītaḥ sa ucyate ||
मशीन मसौदाजेह्ड़ा मान ते अपमान च इक जनेहा ऐ, मित्तर ते दुश्मन दे पक्ख च इक जनेहा ऐ, ते जिसने सारे आरंभ छोड़ी दित्ते न, उसी गुणातीत आखेआ जंदा ऐ।
- 26
मां च योऽव्यभिचारेण भक्तियोगेन सेवते ।
स गुणान्समतीत्यैतान्ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥
मशीन मसौदाmāṃ ca yo'vyabhicāreṇa bhaktiyogena sevate |
sa guṇānsamatītyaitānbrahmabhūyāya kalpate ||
मशीन मसौदाते जेह्ड़ा अडोल भक्ति योग कन्नै मेरी सेवा करदा ऐ, ओह् इनें गुणें शा परें जाइयै ब्रह्म भाव दे जोग बनी जंदा ऐ।
- 27
ब्रह्मणो हि प्रतिष्ठाहममृतस्याव्ययस्य च ।
शाश्वतस्य च धर्मस्य सुखस्यैकान्तिकस्य च ॥
मशीन मसौदाbrahmaṇo hi pratiṣṭhāhamamṛtasyāvyayasya ca |
śāśvatasya ca dharmasya sukhasyaikāntikasya ca ||
मशीन मसौदाकीजे मैं ब्रह्म दी, अमर ते अविनाशी दी, सनातन धर्म दी ते अबंड सुख दी प्रतिश्ठा आं।