55 shlokas
- 1
श्रीशुक उवाच
गोविन्दभुजगुप्तायां द्वारवत्यां कुरूद्वह
अवात्सीन्नारदो ऽभीक्ष्णं कृष्णोपासनलालसः
śrīśuka uvāca
govindabhujaguptāyāṃ dvāravatyāṃ kurūdvaha
avātsīnnārado 'bhīkṣṇaṃ kṛṣṇopāsanalālasaḥ
- 2
को नु राजन्न् इन्द्रियवान्मुकुन्दचरणाम्बुजम्
न भजेत्सर्वतोमृत्युर् उपास्यम् अमरोत्तमैः
ko nu rājann indriyavānmukundacaraṇāmbujam
na bhajetsarvatomṛtyur upāsyam amarottamaiḥ
- 3
तम् एकदा तु देवर्षिं वसुदेवो गृहागतम्
अर्चितं सुखम् आसीनम् अभिवाद्येदम् अब्रवीत्
tam ekadā tu devarṣiṃ vasudevo gṛhāgatam
arcitaṃ sukham āsīnam abhivādyedam abravīt
- 4
श्रीवसुदेव उवाच
भगवन्भवतो यात्रा स्वस्तये सर्वदेहिनाम्
कृपणानां यथा पित्रोर् उत्तमश्लोकवर्त्मनाम्
śrīvasudeva uvāca
bhagavanbhavato yātrā svastaye sarvadehinām
kṛpaṇānāṃ yathā pitror uttamaślokavartmanām
- 5
भूतानां देवचरितं दुःखाय च सुखाय च
सुखायैव हि साधूनां त्वादृशाम् अच्युतात्मनाम्
bhūtānāṃ devacaritaṃ duḥkhāya ca sukhāya ca
sukhāyaiva hi sādhūnāṃ tvādṛśām acyutātmanām
- 6
भजन्ति ये यथा देवान्देवा अपि तथैव तान्
छायेव कर्मसचिवाः साधवो दीनवत्सलाः
bhajanti ye yathā devāndevā api tathaiva tān
chāyeva karmasacivāḥ sādhavo dīnavatsalāḥ
- 7
ब्रह्मंस्तथापि पृच्छामो धर्मान्भागवतांस्तव
यान्श्रुत्वा श्रद्धया मर्त्यो मुच्यते सर्वतो भयात्
brahmaṃstathāpi pṛcchāmo dharmānbhāgavatāṃstava
yānśrutvā śraddhayā martyo mucyate sarvato bhayāt
- 8
अहं किल पुरानन्तं प्रजार्थो भुवि मुक्तिदम्
अपूजयं न मोक्षाय मोहितो देवमायया
ahaṃ kila purānantaṃ prajārtho bhuvi muktidam
apūjayaṃ na mokṣāya mohito devamāyayā
- 9
यथा विचित्रव्यसनाद्भवद्भिर्विश्वतोभयात्
मुच्येम ह्य् अञ्जसैवाद्धा तथा नः शाधि सुव्रत
yathā vicitravyasanādbhavadbhirviśvatobhayāt
mucyema hy añjasaivāddhā tathā naḥ śādhi suvrata
- 10
श्रीशुक उवाच
राजन्न् एवं कृतप्रश्नो वसुदेवेन धीमता
प्रीतस्तम् आह देवर्षिर्हरेः संस्मारितो गुणैः
śrīśuka uvāca
rājann evaṃ kṛtapraśno vasudevena dhīmatā
prītastam āha devarṣirhareḥ saṃsmārito guṇaiḥ
- 11
श्रीनारद उवाच
सम्यग् एतद्व्यवसितं भवता सात्वतर्षभ
यत्पृच्छसे भागवतान्धर्मांस्त्वं विश्वभावनान्
śrīnārada uvāca
samyag etadvyavasitaṃ bhavatā sātvatarṣabha
yatpṛcchase bhāgavatāndharmāṃstvaṃ viśvabhāvanān
- 12
श्रुतो ऽनुपठितो ध्यात आदृतो वानुमोदितः
सद्यः पुनाति सद्धर्मो देवविश्वद्रुहो ऽपि हि
śruto 'nupaṭhito dhyāta ādṛto vānumoditaḥ
sadyaḥ punāti saddharmo devaviśvadruho 'pi hi
- 13
त्वया परमकल्याणः पुण्यश्रवणकीर्तनः
स्मारितो भगवान् अद्य देवो नारायणो मम
tvayā paramakalyāṇaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ
smārito bhagavān adya devo nārāyaṇo mama
- 14
अत्राप्य् उदाहरन्तीमम् इतिहासं पुरातनम्
आर्षभाणां च संवादं विदेहस्य महात्मनः
atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam
ārṣabhāṇāṃ ca saṃvādaṃ videhasya mahātmanaḥ
- 15
प्रियव्रतो नाम सुतो मनोः स्वायम्भुवस्य यः
तस्याग्नीध्रस्ततो नाभिर् ऋषभस्तत्सुतः स्मृतः
priyavrato nāma suto manoḥ svāyambhuvasya yaḥ
tasyāgnīdhrastato nābhir ṛṣabhastatsutaḥ smṛtaḥ
- 16
तम् आहुर्वासुदेवांशं मोक्षधर्मविवक्षया
अवतीर्णं सुतशतं तस्यासीद्ब्रह्मपारगम्
tam āhurvāsudevāṃśaṃ mokṣadharmavivakṣayā
avatīrṇaṃ sutaśataṃ tasyāsīdbrahmapāragam
- 17
तेषां वै भरतो ज्येष्ठो नारायणपरायणः
विख्यातं वर्षम् एतद्यन्नाम्ना भारतम् अद्भुतम्
teṣāṃ vai bharato jyeṣṭho nārāyaṇaparāyaṇaḥ
vikhyātaṃ varṣam etadyannāmnā bhāratam adbhutam
- 18
स भुक्तभोगां त्यक्त्वेमां निर्गतस्तपसा हरिम्
उपासीनस्तत्पदवीं लेभे वै जनृनभिस्त्रिभिः
sa bhuktabhogāṃ tyaktvemāṃ nirgatastapasā harim
upāsīnastatpadavīṃ lebhe vai janṛnabhistribhiḥ
- 19
तेषां नव नवद्वीपपतयो ऽस्य समन्ततः
कर्मतन्त्रप्रणेतार एकाशीतिर्द्विजातयः
teṣāṃ nava navadvīpapatayo 'sya samantataḥ
karmatantrapraṇetāra ekāśītirdvijātayaḥ
- 20
नवाभवन्महाभागा मुनयो ह्य् अर्थशंसिनः
श्रमणा वातरशना आत्मविद्याविशारदाः
navābhavanmahābhāgā munayo hy arthaśaṃsinaḥ
śramaṇā vātaraśanā ātmavidyāviśāradāḥ
- 21
कविर्हविर् अन्तरीक्षः प्रबुद्धः पिप्पलायनः
आविर्होत्रो ऽथ द्रुमिलश्चमसः करभाजनः
kavirhavir antarīkṣaḥ prabuddhaḥ pippalāyanaḥ
āvirhotro 'tha drumilaścamasaḥ karabhājanaḥ
- 22
त एते भगवद्रूपं विश्वं सदसदात्मकम्
आत्मनो ऽव्यतिरेकेण पश्यन्तो व्यचरन्महीम्
ta ete bhagavadrūpaṃ viśvaṃ sadasadātmakam
ātmano 'vyatirekeṇa paśyanto vyacaranmahīm
- 23
अव्याहतेष्टगतयः सुरसिद्धसाध्यगन्धर्वयक्षनरकिंनरनागलोकान्
मुक्ताश्चरन्ति मुनिचारणभूतनाथविद्याधरद्विजगवां भुवनानि कामम्
avyāhateṣṭagatayaḥ surasiddhasādhyagandharvayakṣanarakiṃnaranāgalokān
muktāścaranti municāraṇabhūtanāthavidyādharadvijagavāṃ bhuvanāni kāmam
- 24
त एकदा निमेः सत्त्रम् उपजग्मुर्यदृच्छया
वितायमानम् ऋषिभिर् अजनाभेर्महात्मनः
ta ekadā nimeḥ sattram upajagmuryadṛcchayā
vitāyamānam ṛṣibhir ajanābhermahātmanaḥ
- 25
तान्दृष्ट्वा सूर्यसंकाशान्महाभागवतान्नृप
यजमानो ऽग्नयो विप्राः सर्व एवोपतस्थिरे
tāndṛṣṭvā sūryasaṃkāśānmahābhāgavatānnṛpa
yajamāno 'gnayo viprāḥ sarva evopatasthire
- 26
विदेहस्तान् अभिप्रेत्य नारायणपरायणान्
प्रीतः संपूजयांचक्रे आसनस्थान्यथार्हतः
videhastān abhipretya nārāyaṇaparāyaṇān
prītaḥ saṃpūjayāṃcakre āsanasthānyathārhataḥ
- 27
तान्रोचमानान्स्वरुचा ब्रह्मपुत्रोपमान्नव
पप्रच्छ परमप्रीतः प्रश्रयावनतो नृपः
tānrocamānānsvarucā brahmaputropamānnava
papraccha paramaprītaḥ praśrayāvanato nṛpaḥ
- 28
श्रीविदेह उवाच
मन्ये भगवतः साक्षात्पार्षदान्वो मधुद्विषः
विष्णोर्भूतानि लोकानां पावनाय चरन्ति हि
śrīvideha uvāca
manye bhagavataḥ sākṣātpārṣadānvo madhudviṣaḥ
viṣṇorbhūtāni lokānāṃ pāvanāya caranti hi
- 29
दुर्लभो मानुषो देहो देहिनां क्षणभङ्गुरः
तत्रापि दुर्लभं मन्ये वैकुण्ठप्रियदर्शनम्
durlabho mānuṣo deho dehināṃ kṣaṇabhaṅguraḥ
tatrāpi durlabhaṃ manye vaikuṇṭhapriyadarśanam
- 30
अत आत्यन्तिकं क्षेमं पृच्छामो भवतो ऽनघाः
संसारे ऽस्मिन्क्षणार्धो ऽपि सत्सङ्गः शेवधिर्नृणाम्
ata ātyantikaṃ kṣemaṃ pṛcchāmo bhavato 'naghāḥ
saṃsāre 'sminkṣaṇārdho 'pi satsaṅgaḥ śevadhirnṛṇām

