24 shlokas
- 1
श्रीशुक उवाच
कृत्वा दैत्यवधं कृष्णः सरामो यदुभिर्वृतः
भुवो ऽवतारयद्भारं जविष्ठं जनयन्कलिम्
śrīśuka uvāca
kṛtvā daityavadhaṃ kṛṣṇaḥ sarāmo yadubhirvṛtaḥ
bhuvo 'vatārayadbhāraṃ javiṣṭhaṃ janayankalim
- 2
ये कोपिताः सुबहु पाण्डुसुताः सपत्नैर्दुर्द्यूतहेलनकचग्रहणादिभिस्तान्
कृत्वा निमित्तम् इतरेतरतः समेतान्हत्वा नृपान्निरहरत्क्षितिभारम् ईशः
ye kopitāḥ subahu pāṇḍusutāḥ sapatnairdurdyūtahelanakacagrahaṇādibhistān
kṛtvā nimittam itaretarataḥ sametānhatvā nṛpānniraharatkṣitibhāram īśaḥ
- 3
भूभारराजपृतना यदुभिर्निरस्य गुप्तैः स्वबाहुभिर् अचिन्तयद् अप्रमेयः
मन्ये ऽवनेर्ननु गतो ऽप्य् अगतं हि भारं यद्यादवं कुलम् अहो अविषह्यम् आस्ते
bhūbhārarājapṛtanā yadubhirnirasya guptaiḥ svabāhubhir acintayad aprameyaḥ
manye 'vanernanu gato 'py agataṃ hi bhāraṃ yadyādavaṃ kulam aho aviṣahyam āste
- 4
नैवान्यतः परिभवो ऽस्य भवेत्कथंचिन्मत्संश्रयस्य विभवोन्नहनस्य नित्यम्
अन्तः कलिं यदुकुलस्य विधाय वेणुस्तम्बस्य वह्निम् इव शान्तिम् उपैमि धाम
naivānyataḥ paribhavo 'sya bhavetkathaṃcinmatsaṃśrayasya vibhavonnahanasya nityam
antaḥ kaliṃ yadukulasya vidhāya veṇustambasya vahnim iva śāntim upaimi dhāma
- 5
एवं व्यवसितो राजन्सत्यसंकल्प ईश्वरः
शापव्याजेन विप्राणां संजह्रे स्वकुलं विभुः
evaṃ vyavasito rājansatyasaṃkalpa īśvaraḥ
śāpavyājena viprāṇāṃ saṃjahre svakulaṃ vibhuḥ
- 6
स्वमूर्त्या लोकलावण्यनिर्मुक्त्या लोचनं नृणाम्
गीर्भिस्ताः स्मरतां चित्तं पदैस्तान् ईक्षतां क्रियाः
svamūrtyā lokalāvaṇyanirmuktyā locanaṃ nṛṇām
gīrbhistāḥ smaratāṃ cittaṃ padaistān īkṣatāṃ kriyāḥ
- 7
आच्छिद्य कीर्तिं सुश्लोकां वितत्य ह्य् अञ्जसा नु कौ
तमो ऽनया तरिष्यन्तीत्य् अगात्स्वं पदम् ईश्वरः
ācchidya kīrtiṃ suślokāṃ vitatya hy añjasā nu kau
tamo 'nayā tariṣyantīty agātsvaṃ padam īśvaraḥ
- 8
श्रीराजोवाच
ब्रह्मण्यानां वदान्यानां नित्यं वृद्धोपसेविनाम्
विप्रशापः कथम् अभूद्वृष्णीनां कृष्णचेतसाम्
śrīrājovāca
brahmaṇyānāṃ vadānyānāṃ nityaṃ vṛddhopasevinām
vipraśāpaḥ katham abhūdvṛṣṇīnāṃ kṛṣṇacetasām
- 9
यन्निमित्तः स वै शापो यादृशो द्विजसत्तम
कथम् एकात्मनां भेद एतत्सर्वं वदस्व मे
yannimittaḥ sa vai śāpo yādṛśo dvijasattama
katham ekātmanāṃ bheda etatsarvaṃ vadasva me
- 10
श्रीबादरायणिर् उवाच
बिभ्रद्वपुः सकलसुन्दरसंनिवेशं कर्माचरन्भुवि सुमङ्गलम् आप्तकामः
आस्थाय धाम रममाण उदारकीर्तिः संहर्तुम् ऐच्छत कुलं स्थितकृत्यशेषः
śrībādarāyaṇir uvāca
bibhradvapuḥ sakalasundarasaṃniveśaṃ karmācaranbhuvi sumaṅgalam āptakāmaḥ
āsthāya dhāma ramamāṇa udārakīrtiḥ saṃhartum aicchata kulaṃ sthitakṛtyaśeṣaḥ
- 11
कर्मानि पुण्यनिवहानि सुमङ्गलानि गायज्जगत्कलिमलापहराणि कृत्वा
कालात्मना निवसता यदुदेवगेहे पिण्डारकं समगमन्मुनयो निसृष्टाः
karmāni puṇyanivahāni sumaṅgalāni gāyajjagatkalimalāpaharāṇi kṛtvā
kālātmanā nivasatā yadudevagehe piṇḍārakaṃ samagamanmunayo nisṛṣṭāḥ
- 12
विश्वामित्रो ऽसितः कण्वो दुर्वासा भृगुर् अङ्गिराः
कश्यपो वामदेवो ऽत्रिर्वसिष्ठो नारदादयः
viśvāmitro 'sitaḥ kaṇvo durvāsā bhṛgur aṅgirāḥ
kaśyapo vāmadevo 'trirvasiṣṭho nāradādayaḥ
- 13
क्रीडन्तस्तान् उपव्रज्य कुमारा यदुनन्दनाः
उपसंगृह्य पप्रच्छुर् अविनीता विनीतवत्
krīḍantastān upavrajya kumārā yadunandanāḥ
upasaṃgṛhya papracchur avinītā vinītavat
- 14
ते वेषयित्वा स्त्रीवेषैः साम्बं जाम्बवतीसुतम्
एषा पृच्छति वो विप्रा अन्तर्वत्न्य् असितेक्षणा
te veṣayitvā strīveṣaiḥ sāmbaṃ jāmbavatīsutam
eṣā pṛcchati vo viprā antarvatny asitekṣaṇā
- 15
प्रष्टुं विलज्जती साक्षात्प्रब्रूतामोघदर्शनाः
प्रसोष्यन्ती पुत्रकामा किं स्वित्संजनयिष्यति
praṣṭuṃ vilajjatī sākṣātprabrūtāmoghadarśanāḥ
prasoṣyantī putrakāmā kiṃ svitsaṃjanayiṣyati
- 16
एवं प्रलब्धा मुनयस्तान् ऊचुः कुपिता नृप
जनयिष्यति वो मन्दा मुसलं कुलनाशनम्
evaṃ pralabdhā munayastān ūcuḥ kupitā nṛpa
janayiṣyati vo mandā musalaṃ kulanāśanam
- 17
तच्छ्रुत्वा ते ऽतिसंत्रस्ता विमुच्य सहसोदरम्
साम्बस्य ददृशुस्तस्मिन्मुसलं खल्व् अयस्मयम्
tacchrutvā te 'tisaṃtrastā vimucya sahasodaram
sāmbasya dadṛśustasminmusalaṃ khalv ayasmayam
- 18
किं कृतं मन्दभाग्यैर्नः किं वदिष्यन्ति नो जनाः
इति विह्वलिता गेहान् आदाय मुसलं ययुः
kiṃ kṛtaṃ mandabhāgyairnaḥ kiṃ vadiṣyanti no janāḥ
iti vihvalitā gehān ādāya musalaṃ yayuḥ
- 19
तच्चोपनीय सदसि परिम्लानमुखश्रियः
राज्ञ आवेदयांचक्रुः सर्वयादवसंनिधौ
taccopanīya sadasi parimlānamukhaśriyaḥ
rājña āvedayāṃcakruḥ sarvayādavasaṃnidhau
- 20
श्रुत्वामोघं विप्रशापं दृष्ट्वा च मुसलं नृप
विस्मिता भयसंत्रस्ता बभूवुर्द्वारकौकसः
śrutvāmoghaṃ vipraśāpaṃ dṛṣṭvā ca musalaṃ nṛpa
vismitā bhayasaṃtrastā babhūvurdvārakaukasaḥ
- 21
तच्चूर्णयित्वा मुसलं यदुराजः स आहुकः
समुद्रसलिले प्रास्यल्लोहं चास्यावशेषितम्
taccūrṇayitvā musalaṃ yadurājaḥ sa āhukaḥ
samudrasalile prāsyallohaṃ cāsyāvaśeṣitam
- 22
कश्चिन्मत्स्यो ऽग्रसील्लोहं चूर्णानि तरलैस्ततः
उह्यमानानि वेलायां लग्नान्य् आसन्किलैरकाः
kaścinmatsyo 'grasīllohaṃ cūrṇāni taralaistataḥ
uhyamānāni velāyāṃ lagnāny āsankilairakāḥ
- 23
मत्स्यो गृहीतो मत्स्यघ्नैर्जालेनान्यैः सहार्णवे
तस्योदरगतं लोहं स शल्ये लुब्धको ऽकरोत्
matsyo gṛhīto matsyaghnairjālenānyaiḥ sahārṇave
tasyodaragataṃ lohaṃ sa śalye lubdhako 'karot
- 24
भगवान्ज्ञातसर्वार्थ ईश्वरो ऽपि तदन्यथा
कर्तुं नैच्छद्विप्रशापं कालरूप्य् अन्वमोदत
bhagavānjñātasarvārtha īśvaro 'pi tadanyathā
kartuṃ naicchadvipraśāpaṃ kālarūpy anvamodata

