36 shlokas
- 1
श्रीभगवान् उवाच
जितेन्द्रियस्य युक्तस्य जितश्वासस्य योगिनः
मयि धारयतश्चेत उपतिष्ठन्ति सिद्धयः
śrībhagavān uvāca
jitendriyasya yuktasya jitaśvāsasya yoginaḥ
mayi dhārayataśceta upatiṣṭhanti siddhayaḥ
- 2
श्रीउद्धव उवाच
कया धारणया का स्वित्कथं वा सिद्धिर् अच्युत
कति वा सिद्धयो ब्रूहि योगिनां सिद्धिदो भवान्
śrīuddhava uvāca
kayā dhāraṇayā kā svitkathaṃ vā siddhir acyuta
kati vā siddhayo brūhi yogināṃ siddhido bhavān
- 3
श्रीभगवान् उवाच
सिद्धयो ऽष्टादश प्रोक्ता धारणा योगपारगैः
तासाम् अष्टौ मत्प्रधाना दशैव गुणहेतवः
śrībhagavān uvāca
siddhayo 'ṣṭādaśa proktā dhāraṇā yogapāragaiḥ
tāsām aṣṭau matpradhānā daśaiva guṇahetavaḥ
- 4
अणिमा महिमा मूर्तेर्लघिमा प्राप्तिर् इन्द्रियैः
प्राकाम्यं श्रुतदृष्टेषु शक्तिप्रेरणम् ईशिता
aṇimā mahimā mūrterlaghimā prāptir indriyaiḥ
prākāmyaṃ śrutadṛṣṭeṣu śaktipreraṇam īśitā
- 5
गुणेष्व् असङ्गो वशिता यत्कामस्तद् अवस्यति
एता मे सिद्धयः सौम्य अष्टाव् औत्पत्तिका मताः
guṇeṣv asaṅgo vaśitā yatkāmastad avasyati
etā me siddhayaḥ saumya aṣṭāv autpattikā matāḥ
- 6
अनूर्मिमत्त्वं देहे ऽस्मिन्दूरश्रवणदर्शनम्
मनोजवः कामरूपं परकायप्रवेशनम्
anūrmimattvaṃ dehe 'smindūraśravaṇadarśanam
manojavaḥ kāmarūpaṃ parakāyapraveśanam
- 7
स्वच्छन्दमृत्युर्देवानां सहक्रीडानुदर्शनम्
यथासंकल्पसंसिद्धिर् आज्ञाप्रतिहता गतिः
svacchandamṛtyurdevānāṃ sahakrīḍānudarśanam
yathāsaṃkalpasaṃsiddhir ājñāpratihatā gatiḥ
- 8
त्रिकालज्ञत्वम् अद्वंद्वं परचित्ताद्यभिज्ञता
अग्न्यर्काम्बुविषादीनां प्रतिष्टम्भो ऽपराजयः
trikālajñatvam advaṃdvaṃ paracittādyabhijñatā
agnyarkāmbuviṣādīnāṃ pratiṣṭambho 'parājayaḥ
- 9
एताश्चोद्देशतः प्रोक्ता योगधारणसिद्धयः
यया धारणया या स्याद्यथा वा स्यान्निबोध मे
etāścoddeśataḥ proktā yogadhāraṇasiddhayaḥ
yayā dhāraṇayā yā syādyathā vā syānnibodha me
- 10
भूतसूक्ष्मात्मनि मयि तन्मात्रं धारयेन्मनः
अणिमानम् अवाप्नोति तन्मात्रोपासको मम
bhūtasūkṣmātmani mayi tanmātraṃ dhārayenmanaḥ
aṇimānam avāpnoti tanmātropāsako mama
- 11
महत्तत्त्वात्मनि मयि यथासंस्थं मनो दधत्
महिमानम् अवाप्नोति भूतानां च पृथक्पृथक्
mahattattvātmani mayi yathāsaṃsthaṃ mano dadhat
mahimānam avāpnoti bhūtānāṃ ca pṛthakpṛthak
- 12
परमाणुमये चित्तं भूतानां मयि रञ्जयन्
कालसूक्ष्मार्थतां योगी लघिमानम् अवाप्नुयात्
paramāṇumaye cittaṃ bhūtānāṃ mayi rañjayan
kālasūkṣmārthatāṃ yogī laghimānam avāpnuyāt
- 13
धारयन्मय्य् अहंतत्त्वे मनो वैकारिके ऽखिलम्
सर्वेन्द्रियाणाम् आत्मत्वं प्राप्तिं प्राप्नोति मन्मनाः
dhārayanmayy ahaṃtattve mano vaikārike 'khilam
sarvendriyāṇām ātmatvaṃ prāptiṃ prāpnoti manmanāḥ
- 14
महत्य् आत्मनि यः सूत्रे धारयेन्मयि मानसम्
प्राकाम्यं पारमेष्ठ्यं मे विन्दते ऽव्यक्तजन्मनः
mahaty ātmani yaḥ sūtre dhārayenmayi mānasam
prākāmyaṃ pārameṣṭhyaṃ me vindate 'vyaktajanmanaḥ
- 15
विष्णौ त्र्यधीश्वरे चित्तं धारयेत्कालविग्रहे
स ईशित्वम् अवाप्नोति क्षेत्रज्ञक्षेत्रचोदनाम्
viṣṇau tryadhīśvare cittaṃ dhārayetkālavigrahe
sa īśitvam avāpnoti kṣetrajñakṣetracodanām
- 16
नारायणे तुरीयाख्ये भगवच्छब्दशब्दिते
मनो मय्य् आदधद्योगी मद्धर्मा वशिताम् इयात्
nārāyaṇe turīyākhye bhagavacchabdaśabdite
mano mayy ādadhadyogī maddharmā vaśitām iyāt
- 17
निर्गुणे ब्रह्मणि मयि धारयन्विशदं मनः
परमानन्दम् आप्नोति यत्र कामो ऽवसीयते
nirguṇe brahmaṇi mayi dhārayanviśadaṃ manaḥ
paramānandam āpnoti yatra kāmo 'vasīyate
- 18
श्वेतद्वीपपतौ चित्तं शुद्धे धर्ममये मयि
धारयञ्छ्वेततां याति षडूर्मिरहितो नरः
śvetadvīpapatau cittaṃ śuddhe dharmamaye mayi
dhārayañchvetatāṃ yāti ṣaḍūrmirahito naraḥ
- 19
मय्य् आकाशात्मनि प्राणे मनसा घोषम् उद्वहन्
तत्रोपलब्धा भूतानां हंसो वाचः शृणोत्य् असौ
mayy ākāśātmani prāṇe manasā ghoṣam udvahan
tatropalabdhā bhūtānāṃ haṃso vācaḥ śṛṇoty asau
- 20
चक्षुस्त्वष्टरि संयोज्य त्वष्टारम् अपि चक्षुषि
मां तत्र मनसा ध्यायन्विश्वं पश्यति दूरतः
cakṣustvaṣṭari saṃyojya tvaṣṭāram api cakṣuṣi
māṃ tatra manasā dhyāyanviśvaṃ paśyati dūrataḥ
- 21
मनो मयि सुसंयोज्य देहं तदनुवायुना
मद्धारणानुभावेन तत्रात्मा यत्र वै मनः
mano mayi susaṃyojya dehaṃ tadanuvāyunā
maddhāraṇānubhāvena tatrātmā yatra vai manaḥ
- 22
यदा मन उपादाय यद्यद्रूपं बुभूषति
तत्तद्भवेन्मनोरूपं मद्योगबलम् आश्रयः
yadā mana upādāya yadyadrūpaṃ bubhūṣati
tattadbhavenmanorūpaṃ madyogabalam āśrayaḥ
- 23
परकायं विशन्सिद्ध आत्मानं तत्र भावयेत्
पिण्डं हित्वा विशेत्प्राणो वायुभूतः षडङ्घ्रिवत्
parakāyaṃ viśansiddha ātmānaṃ tatra bhāvayet
piṇḍaṃ hitvā viśetprāṇo vāyubhūtaḥ ṣaḍaṅghrivat
- 24
पार्ष्ण्यापीड्य गुदं प्राणं हृदुरःकण्ठमूर्धसु
आरोप्य ब्रह्मरन्ध्रेण ब्रह्म नीत्वोत्सृजेत्तनुम्
pārṣṇyāpīḍya gudaṃ prāṇaṃ hṛduraḥkaṇṭhamūrdhasu
āropya brahmarandhreṇa brahma nītvotsṛjettanum
- 25
विहरिष्यन्सुराक्रीडे मत्स्थं सत्त्वं विभावयेत्
विमानेनोपतिष्ठन्ति सत्त्ववृत्तीः सुरस्त्रियः
vihariṣyansurākrīḍe matsthaṃ sattvaṃ vibhāvayet
vimānenopatiṣṭhanti sattvavṛttīḥ surastriyaḥ
- 26
यथा संकल्पयेद्बुद्ध्या यदा वा मत्परः पुमान्
मयि सत्ये मनो युञ्जंस्तथा तत्समुपाश्नुते
yathā saṃkalpayedbuddhyā yadā vā matparaḥ pumān
mayi satye mano yuñjaṃstathā tatsamupāśnute
- 27
यो वै मद्भावम् आपन्न ईशितुर्वशितुः पुमान्
कुतश्चिन्न विहन्येत तस्य चाज्ञा यथा मम
yo vai madbhāvam āpanna īśiturvaśituḥ pumān
kutaścinna vihanyeta tasya cājñā yathā mama
- 28
मद्भक्त्या शुद्धसत्त्वस्य योगिनो धारणाविदः
तस्य त्रैकालिकी बुद्धिर्जन्ममृत्यूपबृंहिता
madbhaktyā śuddhasattvasya yogino dhāraṇāvidaḥ
tasya traikālikī buddhirjanmamṛtyūpabṛṃhitā
- 29
अग्न्यादिभिर्न हन्येत मुनेर्योगमयं वपुः
मद्योगशान्तचित्तस्य यादसाम् उदकं यथा
agnyādibhirna hanyeta muneryogamayaṃ vapuḥ
madyogaśāntacittasya yādasām udakaṃ yathā
- 30
मद्विभूतीर् अभिध्यायन्श्रीवत्सास्त्रविभूषिताः
ध्वजातपत्रव्यजनैः स भवेद् अपराजितः
madvibhūtīr abhidhyāyanśrīvatsāstravibhūṣitāḥ
dhvajātapatravyajanaiḥ sa bhaved aparājitaḥ

