55 श्लोक
- 1
मदनुग्रहाय परमं गुह्यमध्यात्मसंज्ञितम् ।
यत्त्वयोक्तं वचस्तेन मोहोऽयं विगतो मम ॥
मशीन मसौदाmadanugrahāya paramaṃ guhyamadhyātmasaṃjñitam |
yattvayoktaṃ vacastena moho'yaṃ vigato mama ||
मशीन मसौदाअर्जुन कहलनि: हमरा पर अनुग्रह करबाक लेल अहाँ अध्यात्म नामक जे परम गुप्त वचन कहलहुँ, ओहि सँ हमर ई मोह दूर भऽ गेल।
- 2
भवाप्ययौ हि भूतानां श्रुतौ विस्तरशो मया ।
त्वत्तः कमलपत्राक्ष माहात्म्यमपि चाव्ययम् ॥
मशीन मसौदाbhavāpyayau hi bhūtānāṃ śrutau vistaraśo mayā |
tvattaḥ kamalapatrākṣa māhātmyamapi cāvyayam ||
मशीन मसौदाहे कमलनयन, हम अहाँ सँ प्राणी सभक उत्पत्ति आ विनाश विस्तार सँ सुनलहुँ, आ अहाँक अविनाशी महिमा सेहो।
- 3
एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर ।
द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम ॥
मशीन मसौदाevametadyathāttha tvamātmānaṃ parameśvara |
draṣṭumicchāmi te rūpamaiśvaraṃ puruṣottama ||
मशीन मसौदाहे परमेश्वर, अहाँ अपना केँ जेना कहैत छी से ठीक ओहिना अछि। तैयो हे पुरुषोत्तम, हम अहाँक ऐश्वर्यमय रूप देखय चाहैत छी।
- 4
मन्यसे यदि तच्छक्यं मया द्रष्टुमिति प्रभो ।
योगेश्वर ततो मे त्वं दर्शयात्मानमव्ययम् ॥
मशीन मसौदाmanyase yadi tacchakyaṃ mayā draṣṭumiti prabho |
yogeśvara tato me tvaṃ darśayātmānamavyayam ||
मशीन मसौदाहे प्रभु, जँ अहाँ मानैत छी जे हम ओकरा देखि सकैत छी, तँ हे योगेश्वर, हमरा अपन अविनाशी स्वरूप देखाउ।
- 5
पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोऽथ सहस्रशः ।
नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च ॥
मशीन मसौदाpaśya me pārtha rūpāṇi śataśo'tha sahasraśaḥ |
nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca ||
मशीन मसौदाश्रीभगवान कहलनि: हे पार्थ, हमर सैकड़ो आ हजारो रूप देखह, दिव्य, अनेक प्रकारक, अनेक रंग आ आकारक।
- 6
पश्यादित्यान्वसून्रुद्रानश्विनौ मरुतस्तथा ।
बहून्यदृष्टपूर्वाणि पश्याश्चर्याणि भारत ॥
मशीन मसौदाpaśyādityānvasūnrudrānaśvinau marutastathā |
bahūnyadṛṣṭapūrvāṇi paśyāścaryāṇi bhārata ||
मशीन मसौदाहे भारत, आदित्य, वसु, रुद्र, दुनू अश्विनीकुमार आ मरुत सभ केँ देखह। पहिने कहियो नहि देखल बहुतो आश्चर्य देखह।
- 7
इहैकस्थं जगत्कृत्स्नं पश्याद्य सचराचरम् ।
मम देहे गुडाकेश यच्चान्यद् द्रष्टुमिच्छसि ॥
मशीन मसौदाihaikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ paśyādya sacarācaram |
mama dehe guḍākeśa yaccānyad draṣṭumicchasi ||
मशीन मसौदाहे गुडाकेश, आइ एतय हमर शरीर मे एके ठाम स्थित चर-अचर सहित सम्पूर्ण जगत देखह, आ आओर जे किछु देखय चाहह से सेहो।
- 8
न तु मां शक्यसे द्रष्टुमनेनैव स्वचक्षुषा ।
दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे योगमैश्वरम् ॥
मशीन मसौदाna tu māṃ śakyase draṣṭumanenaiva svacakṣuṣā |
divyaṃ dadāmi te cakṣuḥ paśya me yogamaiśvaram ||
मशीन मसौदामुदा तोँ अपन एहि आँखि सँ हमरा नहि देखि सकैत छह। हम तोरा दिव्य दृष्टि दैत छी: हमर ऐश्वर्यमय योग देखह।
- 9
एवमुक्त्वा ततो राजन्महायोगेश्वरो हरिः ।
दर्शयामास पार्थाय परमं रूपमैश्वरम् ॥
मशीन मसौदाevamuktvā tato rājanmahāyogeśvaro hariḥ |
darśayāmāsa pārthāya paramaṃ rūpamaiśvaram ||
मशीन मसौदासञ्जय कहलनि: हे राजन, एना कहि कऽ महायोगेश्वर हरि तखन पार्थ केँ अपन परम ऐश्वर्यमय रूप देखओलनि।
- 10
अनेकवक्त्रनयनमनेकाद्भुतदर्शनम् ।
अनेकदिव्याभरणं दिव्यानेकोद्यतायुधम् ॥
मशीन मसौदाanekavaktranayanamanekādbhutadarśanam |
anekadivyābharaṇaṃ divyānekodyatāyudham ||
मशीन मसौदाअनेक मुख आ नेत्रवला, अनेक अद्भुत दृश्यवला, अनेक दिव्य आभूषणवला आ उठाओल अनेक दिव्य अस्त्रवला,
- 11
दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम् ।
सर्वाश्चर्यमयं देवमनन्तं विश्वतोमुखम् ॥
मशीन मसौदाdivyamālyāmbaradharaṃ divyagandhānulepanam |
sarvāścaryamayaṃ devamanantaṃ viśvatomukham ||
मशीन मसौदादिव्य माला आ वस्त्र धारण केने, दिव्य सुगन्धक लेप लगौने, सभ आश्चर्य सँ भरल, अनन्त आ सभ दिस मुखवला देव।
- 12
दिवि सूर्यसहस्रस्य भवेद्युगपदुत्थिता ।
यदि भाः सदृशी सा स्याद्भासस्तस्य महात्मनः ॥
मशीन मसौदाdivi sūryasahasrasya bhavedyugapadutthitā |
yadi bhāḥ sadṛśī sā syādbhāsastasya mahātmanaḥ ||
मशीन मसौदाजँ आकाश मे एके संग हजार सूर्यक प्रकाश उदित भऽ जाय, तँ सम्भवतः ओ ओहि महात्माक तेजक समान होअय।
- 13
तत्रैकस्थं जगत्कृत्स्नं प्रविभक्तमनेकधा ।
अपश्यद्देवदेवस्य शरीरे पाण्डवस्तदा ॥
मशीन मसौदाtatraikasthaṃ jagatkṛtsnaṃ pravibhaktamanekadhā |
apaśyaddevadevasya śarīre pāṇḍavastadā ||
मशीन मसौदाओतय पाण्डुपुत्र ओहि देवाधिदेवक शरीर मे अनेक प्रकार सँ विभक्त सम्पूर्ण जगत केँ एके ठाम स्थित देखलनि।
- 14
ततः स विस्मयाविष्टो हृष्टरोमा धनञ्जयः ।
प्रणम्य शिरसा देवं कृताञ्जलिरभाषत ॥
मशीन मसौदाtataḥ sa vismayāviṣṭo hṛṣṭaromā dhanañjayaḥ |
praṇamya śirasā devaṃ kṛtāñjalirabhāṣata ||
मशीन मसौदातखन विस्मय सँ भरल, रोमांचित धनञ्जय देवता केँ सिर झुका कऽ प्रणाम कयलनि आ हाथ जोड़ि कऽ बजलाह।
- 15
पश्यामि देवांस्तव देव देहे
सर्वांस्तथा भूतविशेषसङ्घान् ।
ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थ-
मृषींश्च सर्वानुरगांश्च दिव्यान् ॥
मशीन मसौदाpaśyāmi devāṃstava deva dehe
sarvāṃstathā bhūtaviśeṣasaṅghān |
brahmāṇamīśaṃ kamalāsanastha-
mṛṣīṃśca sarvānuragāṃśca divyān ||
मशीन मसौदाअर्जुन कहलनि: हे देव, अहाँक शरीर मे हम सभ देवता आ सभ प्रकारक प्राणी सभक समूह देखैत छी: कमलासन पर बैसल प्रभु ब्रह्मा, सभ ऋषि आ दिव्य नाग सभ।
- 16
अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं
पश्यामि त्वां सर्वतोऽनन्तरूपम् ।
नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं
पश्यामि विश्वेश्वर विश्वरूप ॥
मशीन मसौदाanekabāhūdaravaktranetraṃ
paśyāmi tvāṃ sarvato'nantarūpam |
nāntaṃ na madhyaṃ na punastavādiṃ
paśyāmi viśveśvara viśvarūpa ||
मशीन मसौदाहे विश्वेश्वर, हे विश्वरूप, हम अहाँ केँ सभ दिस अनन्त रूप मे देखैत छी, अनेक बाँहि, उदर, मुख आ नेत्रवला। हम अहाँक ने अन्त, ने मध्य आ ने आदि देखैत छी।
- 17
किरीटिनं गदिनं चक्रिणं च
तेजोराशिं सर्वतो दीप्तिमन्तम् ।
पश्यामि त्वां दुर्निरीक्ष्यं समन्ताद्
दीप्तानलार्कद्युतिमप्रमेयम् ॥
मशीन मसौदाkirīṭinaṃ gadinaṃ cakriṇaṃ ca
tejorāśiṃ sarvato dīptimantam |
paśyāmi tvāṃ durnirīkṣyaṃ samantād
dīptānalārkadyutimaprameyam ||
मशीन मसौदाहम अहाँ केँ मुकुट, गदा आ चक्र धारण केने, सभ दिस चमकैत तेजक पुंज, देखबा मे कठिन, जरैत अग्नि आ सूर्यक दीप्ति सँ सभ ठाम प्रज्वलित आ अप्रमेय देखैत छी।
- 18
त्वमक्षरं परमं वेदितव्यं
त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् ।
त्वमव्ययः शाश्वतधर्मगोप्ता
सनातनस्त्वं पुरुषो मतो मे ॥
मशीन मसौदाtvamakṣaraṃ paramaṃ veditavyaṃ
tvamasya viśvasya paraṃ nidhānam |
tvamavyayaḥ śāśvatadharmagoptā
sanātanastvaṃ puruṣo mato me ||
मशीन मसौदाअहाँ अक्षर, परम जानबा योग्य तत्त्व छी; अहाँ एहि जगतक परम आश्रय छी। अहाँ सनातन धर्मक अविनाशी रक्षक छी; हमर मत मे अहाँ सनातन पुरुष छी।
- 19
अनादिमध्यान्तमनन्तवीर्य-
मनन्तबाहुं शशिसूर्यनेत्रम् ।
पश्यामि त्वां दीप्तहुताशवक्त्रं
स्वतेजसा विश्वमिदं तपन्तम् ॥
मशीन मसौदाanādimadhyāntamanantavīrya-
manantabāhuṃ śaśisūryanetram |
paśyāmi tvāṃ dīptahutāśavaktraṃ
svatejasā viśvamidaṃ tapantam ||
मशीन मसौदाहम अहाँ केँ आदि, मध्य आ अन्त सँ रहित, अनन्त सामर्थ्यवला, अनन्त बाँहिवला, चन्द्र-सूर्य रूपी नेत्रवला, प्रज्वलित अग्नि रूपी मुखवला आ अपन तेज सँ एहि सम्पूर्ण जगत केँ तपबैत देखैत छी।
- 20
द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि
व्याप्तं त्वयैकेन दिशश्च सर्वाः ।
दृष्ट्वाद्भुतं रूपमुग्रं तवेदं
लोकत्रयं प्रव्यथितं महात्मन् ॥
मशीन मसौदाdyāvāpṛthivyoridamantaraṃ hi
vyāptaṃ tvayaikena diśaśca sarvāḥ |
dṛṣṭvādbhutaṃ rūpamugraṃ tavedaṃ
lokatrayaṃ pravyathitaṃ mahātman ||
मशीन मसौदाहे महात्मा, स्वर्ग आ पृथ्वीक बीचक आकाश आ सभ दिशा केवल अहीं सँ व्याप्त अछि। अहाँक ई अद्भुत आ उग्र रूप देखि कऽ तीनू लोक व्यथित भऽ रहल अछि।
- 21
अमी हि त्वां सुरसङ्घा विशन्ति
केचिद्भीताः प्राञ्जलयो गृणन्ति ।
स्वस्तीत्युक्त्वा महर्षिसिद्धसङ्घाः
स्तुवन्ति त्वां स्तुतिभिः पुष्कलाभिः ॥
मशीन मसौदाamī hi tvāṃ surasaṅghā viśanti
kecidbhītāḥ prāñjalayo gṛṇanti |
svastītyuktvā maharṣisiddhasaṅghāḥ
stuvanti tvāṃ stutibhiḥ puṣkalābhiḥ ||
मशीन मसौदाई देवता सभक समूह अहाँ मे प्रवेश कऽ रहल अछि; किछु भयभीत भऽ हाथ जोड़ि अहाँक स्तुति करैत छथि। स्वस्ति कहैत महर्षि आ सिद्ध सभक समूह प्रचुर स्तोत्र सँ अहाँक स्तुति करैत छथि।
- 22
रुद्रादित्या वसवो ये च साध्या
विश्वेऽश्विनौ मरुतश्चोष्मपाश्च ।
गन्धर्वयक्षासुरसिद्धसङ्घा
वीक्षन्ते त्वां विस्मिताश्चैव सर्वे ॥
मशीन मसौदाrudrādityā vasavo ye ca sādhyā
viśve'śvinau marutaścoṣmapāśca |
gandharvayakṣāsurasiddhasaṅghā
vīkṣante tvāṃ vismitāścaiva sarve ||
मशीन मसौदारुद्र, आदित्य, वसु, साध्य, विश्वेदेव, दुनू अश्विनीकुमार, मरुत, पितर, आ गन्धर्व, यक्ष, असुर आ सिद्ध सभक समूह, सभ विस्मित भऽ अहाँ केँ देखि रहल छथि।
- 23
रूपं महत्ते बहुवक्त्रनेत्रं
महाबाहो बहुबाहूरुपादम् ।
बहूदरं बहुदंष्ट्राकरालं
दृष्ट्वा लोकाः प्रव्यथितास्तथाहम् ॥
मशीन मसौदाrūpaṃ mahatte bahuvaktranetraṃ
mahābāho bahubāhūrupādam |
bahūdaraṃ bahudaṃṣṭrākarālaṃ
dṛṣṭvā lokāḥ pravyathitāstathāham ||
मशीन मसौदाहे महाबाहु, अनेक मुख आ नेत्रवला, अनेक बाँहि, जाँघ आ पयरवला, अनेक उदरवला आ अनेक दाँत सँ विकराल अहाँक विशाल रूप देखि कऽ लोक सभ व्यथित अछि, आ हमहूँ।
- 24
नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं
व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा
धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥
मशीन मसौदाnabhaḥspṛśaṃ dīptamanekavarṇaṃ
vyāttānanaṃ dīptaviśālanetram |
dṛṣṭvā hi tvāṃ pravyathitāntarātmā
dhṛtiṃ na vindāmi śamaṃ ca viṣṇo ||
मशीन मसौदाहे विष्णु, आकाश केँ छूबैत, अनेक रंग सँ प्रदीप्त, फाटल मुखवला आ विशाल प्रज्वलित नेत्रवला अहाँ केँ देखि कऽ हमर अन्तरात्मा व्यथित अछि, आ हम ने धैर्य पबैत छी आ ने शान्ति।
- 25
दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि
दृष्ट्वैव कालानलसन्निभानि ।
दिशो न जाने न लभे च शर्म
प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥
मशीन मसौदाdaṃṣṭrākarālāni ca te mukhāni
dṛṣṭvaiva kālānalasannibhāni |
diśo na jāne na labhe ca śarma
prasīda deveśa jagannivāsa ||
मशीन मसौदादाढ़ सँ विकराल आ प्रलयकालक अग्नि सन अहाँक मुख देखि कऽ हमरा ने दिशाक बोध रहैत अछि आ ने शरण भेटैत अछि। हे देवेश, हे जगन्निवास, प्रसन्न होउ।
- 26
अमी च त्वां धृतराष्ट्रस्य पुत्राः
सर्वे सहैवावनिपालसङ्घैः ।
भीष्मो द्रोणः सूतपुत्रस्तथासौ
सहास्मदीयैरपि योधमुख्यैः ॥
मशीन मसौदाamī ca tvāṃ dhṛtarāṣṭrasya putrāḥ
sarve sahaivāvanipālasaṅghaiḥ |
bhīṣmo droṇaḥ sūtaputrastathāsau
sahāsmadīyairapi yodhamukhyaiḥ ||
मशीन मसौदाआ धृतराष्ट्रक ई सभ पुत्र राजा सभक समूहक संग, भीष्म, द्रोण आ ओ सूतपुत्र, हमरो पक्षक प्रमुख योद्धा सभक संग,
- 27
वक्त्राणि ते त्वरमाणा विशन्ति
दंष्ट्राकरालानि भयानकानि ।
केचिद्विलग्ना दशनान्तरेषु
सन्दृश्यन्ते चूर्णितैरुत्तमाङ्गैः ॥
मशीन मसौदाvaktrāṇi te tvaramāṇā viśanti
daṃṣṭrākarālāni bhayānakāni |
kecidvilagnā daśanāntareṣu
sandṛśyante cūrṇitairuttamāṅgaiḥ ||
मशीन मसौदाअहाँक दाढ़ सँ विकराल भयानक मुख सभ मे वेग सँ प्रवेश कऽ रहल छथि। किछु दाँतक बीच फँसल, चूर्ण भेल माथक संग देखाइ पड़ैत छथि।
- 28
यथा नदीनां बहवोऽम्बुवेगाः
समुद्रमेवाभिमुखा द्रवन्ति ।
तथा तवामी नरलोकवीरा
विशन्ति वक्त्राण्यभिविज्वलन्ति ॥
मशीन मसौदाyathā nadīnāṃ bahavo'mbuvegāḥ
samudramevābhimukhā dravanti |
tathā tavāmī naralokavīrā
viśanti vaktrāṇyabhivijvalanti ||
मशीन मसौदाजेना नदी सभक अनेक जलप्रवाह समुद्र दिस वेग सँ दौड़ैत अछि, तहिना मनुष्यलोकक ई वीर सभ अहाँक प्रज्वलित मुख सभ मे प्रवेश करैत छथि।
- 29
यथा प्रदीप्तं ज्वलनं पतङ्गा
विशन्ति नाशाय समृद्धवेगाः ।
तथैव नाशाय विशन्ति लोकास्-
तवापि वक्त्राणि समृद्धवेगाः ॥
मशीन मसौदाyathā pradīptaṃ jvalanaṃ pataṅgā
viśanti nāśāya samṛddhavegāḥ |
tathaiva nāśāya viśanti lokās-
tavāpi vaktrāṇi samṛddhavegāḥ ||
मशीन मसौदाजेना पतंगा अपन विनाशक लेल प्रज्वलित अग्नि मे बड़ वेग सँ प्रवेश करैत अछि, तहिना ई लोक सभ अपन विनाशक लेल बड़ वेग सँ अहाँक मुख मे प्रवेश करैत अछि।
- 30
लेलिह्यसे ग्रसमानः समन्ताल्-
लोकान्समग्रान्वदनैर्ज्वलद्भिः ।
तेजोभिरापूर्य जगत्समग्रं
भासस्तवोग्राः प्रतपन्ति विष्णो ॥
मशीन मसौदाlelihyase grasamānaḥ samantāl-
lokānsamagrānvadanairjvaladbhiḥ |
tejobhirāpūrya jagatsamagraṃ
bhāsastavogrāḥ pratapanti viṣṇo ||
मशीन मसौदाहे विष्णु, अहाँ अपन प्रज्वलित मुख सभ सँ सभ दिस सँ सम्पूर्ण लोक सभ केँ ग्रसैत ठोर चाटि रहल छी। अहाँक उग्र प्रभा सम्पूर्ण जगत केँ तेज सँ भरि कऽ तपा रहल अछि।