42 श्लोक
- 1
भूय एव महाबाहो शृणु मे परमं वचः ।
यत्तेऽहं प्रीयमाणाय वक्ष्यामि हितकाम्यया ॥
मशीन मसौदाbhūya eva mahābāho śaṛṇu me paramaṃ vacaḥ |
yatte'haṃ prīyamāṇāya vakṣyāmi hitakāmyayā ||
मशीन मसौदाश्रीभगवान कहलनि: हे महाबाहु, हमर परम वचन फेर सँ सुनह। तोँ एहि मे आनन्द पबैत छह, तेँ तोहर हितक इच्छा सँ हम ई तोरा कहब।
- 2
न मे विदुः सुरगणाः प्रभवं न महर्षयः ।
अहमादिर्हि देवानां महर्षीणां च सर्वशः ॥
मशीन मसौदाna me viduḥ suragaṇāḥ prabhavaṃ na maharṣayaḥ |
ahamādirhi devānāṃ maharṣīṇāṃ ca sarvaśaḥ ||
मशीन मसौदाने देवगण हमर उत्पत्ति जनैत छथि आ ने महर्षि, किएक तँ हम सभ प्रकार सँ देवता आ महर्षि सभक आदि छी।
- 3
यो मामजमनादिं च वेत्ति लोकमहेश्वरम् ।
असम्मूढः स मर्त्येषु सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥
मशीन मसौदाyo māmajamanādiṃ ca vetti lokamaheśvaram |
asammūḍhaḥ sa martyeṣu sarvapāpaiḥ pramucyate ||
मशीन मसौदाजे हमरा अजन्मा, अनादि आ लोक सभक महान ईश्वर जनैत अछि, से मनुष्य सभक बीच मोह सँ रहित रहैत अछि आ सभ पाप सँ मुक्त भऽ जाइत अछि।
- 4
बुद्धिर्ज्ञानमसम्मोहः क्षमा सत्यं दमः शमः ।
सुखं दुःखं भवोऽभावो भयं चाभयमेव च ॥
मशीन मसौदाbuddhirjñānamasammohaḥ kṣamā satyaṃ damaḥ śamaḥ |
sukhaṃ duḥkhaṃ bhavo'bhāvo bhayaṃ cābhayameva ca ||
मशीन मसौदाबुद्धि, ज्ञान, मोहक अभाव, क्षमा, सत्य, इन्द्रियनिग्रह आ मनक शान्ति, सुख आ दुख, होयब आ नहि होयब, भय आ अभय सेहो,
- 5
अहिंसा समता तुष्टिस्तपो दानं यशोऽयशः ।
भवन्ति भावा भूतानां मत्त एव पृथग्विधाः ॥
मशीन मसौदाahiṃsā samatā tuṣṭistapo dānaṃ yaśo'yaśaḥ |
bhavanti bhāvā bhūtānāṃ matta eva pṛthagvidhāḥ ||
मशीन मसौदाअहिंसा, समता, सन्तोष, तप, दान, यश आ अपयश: प्राणी सभक ई भिन्न-भिन्न भाव हमरे सँ उत्पन्न होइत अछि।
- 6
महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।
मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥
मशीन मसौदाmaharṣayaḥ sapta pūrve catvāro manavastathā |
madbhāvā mānasā jātā yeṣāṃ loka imāḥ prajāḥ ||
मशीन मसौदाप्राचीन सात महर्षि आ ओहिना चारि मनु हमर भाव सँ युक्त आ हमर मन सँ उत्पन्न भेलाह, जिनका सँ संसारक ई सभ प्रजा आयल अछि।
- 7
एतां विभूतिं योगं च मम यो वेत्ति तत्त्वतः ।
सोऽविकम्पेन योगेन युज्यते नात्र संशयः ॥
मशीन मसौदाetāṃ vibhūtiṃ yogaṃ ca mama yo vetti tattvataḥ |
so'vikampena yogena yujyate nātra saṃśayaḥ ||
मशीन मसौदाजे हमर एहि विभूति आ योगशक्ति केँ तत्त्व सँ जनैत अछि, से अविचल योग सँ युक्त भऽ जाइत अछि; एहि मे कोनो सन्देह नहि।
- 8
अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तः सर्वं प्रवर्तते ।
इति मत्वा भजन्ते मां बुधा भावसमन्विताः ॥
मशीन मसौदाahaṃ sarvasya prabhavo mattaḥ sarvaṃ pravartate |
iti matvā bhajante māṃ budhā bhāvasamanvitāḥ ||
मशीन मसौदाहम सभक उत्पत्तिक कारण छी; हमरे सँ सभ किछु प्रवृत्त होइत अछि। ई जानि कऽ ज्ञानी लोक भाव सँ भरल हमर भजन करैत छथि।
- 9
मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।
कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥
मशीन मसौदाmaccittā madgataprāṇā bodhayantaḥ parasparam |
kathayantaśca māṃ nityaṃ tuṣyanti ca ramanti ca ||
मशीन मसौदाहमरा मे चित्त लगौने, हमरा मे प्राण अर्पित केने, एक-दोसर केँ बुझबैत आ सदिखन हमरे चर्चा करैत ओ सन्तुष्ट रहैत छथि आ आनन्दित होइत छथि।
- 10
तेषां सततयुक्तानां भजतां प्रीतिपूर्वकम् ।
ददामि बुद्धियोगं तं येन मामुपयान्ति ते ॥
मशीन मसौदाteṣāṃ satatayuktānāṃ bhajatāṃ prītipūrvakam |
dadāmi buddhiyogaṃ taṃ yena māmupayānti te ||
मशीन मसौदाजे सदिखन हमरा सँ जुड़ल रहि कऽ प्रेमपूर्वक हमर भजन करैत छथि, हुनका हम ओ बुद्धियोग दैत छी जाहि सँ ओ हमरा लग पहुँचैत छथि।
- 11
तेषामेवानुकम्पार्थमहमज्ञानजं तमः ।
नाशयाम्यात्मभावस्थो ज्ञानदीपेन भास्वता ॥
मशीन मसौदाteṣāmevānukampārthamahamajñānajaṃ tamaḥ |
nāśayāmyātmabhāvastho jñānadīpena bhāsvatā ||
मशीन मसौदाहुनका सभ पर अनुग्रह करबाक लेल हम हुनके अन्तःकरण मे रहि कऽ अज्ञान सँ उत्पन्न अन्हार केँ ज्ञानक उज्ज्वल दीप सँ नष्ट करैत छी।
- 12
परं ब्रह्म परं धाम पवित्रं परमं भवान् ।
पुरुषं शाश्वतं दिव्यमादिदेवमजं विभुम् ॥
मशीन मसौदाparaṃ brahma paraṃ dhāma pavitraṃ paramaṃ bhavān |
puruṣaṃ śāśvataṃ divyamādidevamajaṃ vibhum ||
मशीन मसौदाअर्जुन कहलनि: अहाँ परम ब्रह्म, परम धाम आ परम पवित्र छी; अहाँ सनातन दिव्य पुरुष, आदिदेव, अजन्मा आ सर्वव्यापी छी।
- 13
आहुस्त्वामृषयः सर्वे देवर्षिर्नारदस्तथा ।
असितो देवलो व्यासः स्वयं चैव ब्रवीषि मे ॥
मशीन मसौदाāhustvāmṛṣayaḥ sarve devarṣirnāradastathā |
asito devalo vyāsaḥ svayaṃ caiva bravīṣi me ||
मशीन मसौदासभ ऋषि अहाँक विषय मे ई कहैत छथि, देवर्षि नारद, असित, देवल आ व्यास सेहो, आ आब अहाँ स्वयं हमरा ई कहि रहल छी।
- 14
सर्वमेतदृतं मन्ये यन्मां वदसि केशव ।
न हि ते भगवन्व्यक्तिं विदुर्देवा न दानवाः ॥
मशीन मसौदाsarvametadṛtaṃ manye yanmāṃ vadasi keśava |
na hi te bhagavanvyaktiṃ vidurdevā na dānavāḥ ||
मशीन मसौदाहे केशव, अहाँ जे किछु हमरा कहैत छी, ओ सभ हम सत्य मानैत छी। हे भगवान, अहाँक प्राकट्य केँ ने देवता जनैत छथि आ ने दानव।
- 15
स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ त्वं पुरुषोत्तम ।
भूतभावन भूतेश देवदेव जगत्पते ॥
मशीन मसौदाsvayamevātmanātmānaṃ vettha tvaṃ puruṣottama |
bhūtabhāvana bhūteśa devadeva jagatpate ||
मशीन मसौदाहे पुरुषोत्तम, हे भूतभावन, हे भूतेश, हे देवदेव, हे जगत्पति, अहाँ स्वयं अपना सँ अपना केँ जनैत छी।
- 16
वक्तुमर्हस्यशेषेण दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
याभिर्विभूतिभिर्लोकानिमांस्त्वं व्याप्य तिष्ठसि ॥
मशीन मसौदाvaktumarhasyaśeṣeṇa divyā hyātmavibhūtayaḥ |
yābhirvibhūtibhirlokānimāṃstvaṃ vyāpya tiṣṭhasi ||
मशीन मसौदाअहाँ अपन ओ दिव्य विभूति सभ पूर्ण रूप सँ कहबाक योग्य छी, जाहि विभूति सभ सँ अहाँ एहि लोक सभ मे व्याप्त भऽ कऽ स्थित छी।
- 17
कथं विद्यामहं योगिंस्त्वां सदा परिचिन्तयन् ।
केषु केषु च भावेषु चिन्त्योऽसि भगवन्मया ॥
मशीन मसौदाkathaṃ vidyāmahaṃ yogiṃstvāṃ sadā paricintayan |
keṣu keṣu ca bhāveṣu cintyo'si bhagavanmayā ||
मशीन मसौदाहे योगी, हम सदिखन अहाँक चिन्तन करैत अहाँ केँ कोना जानी? हे भगवान, कोन-कोन भाव मे हम अहाँक चिन्तन करी?
- 18
विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन ।
भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम् ॥
मशीन मसौदाvistareṇātmano yogaṃ vibhūtiṃ ca janārdana |
bhūyaḥ kathaya tṛptirhi śaṛṇvato nāsti me'mṛtam ||
मशीन मसौदाहे जनार्दन, अपन योगशक्ति आ विभूति केँ फेर विस्तार सँ कहू, किएक तँ एहि अमृत केँ सुनैत हमरा तृप्ति नहि होइत अछि।
- 19
हन्त ते कथयिष्यामि दिव्या ह्यात्मविभूतयः ।
प्राधान्यतः कुरुश्रेष्ठ नास्त्यन्तो विस्तरस्य मे ॥
मशीन मसौदाhanta te kathayiṣyāmi divyā hyātmavibhūtayaḥ |
prādhānyataḥ kuruśreṣṭha nāstyanto vistarasya me ||
मशीन मसौदाश्रीभगवान कहलनि: बड़ नीक, हे कुरुश्रेष्ठ, हम तोरा अपन दिव्य विभूति सभ कहब, मुदा केवल प्रधान-प्रधान, किएक तँ हमर विस्तारक कोनो अन्त नहि।
- 20
अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः ।
अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥
मशीन मसौदाahamātmā guḍākeśa sarvabhūtāśayasthitaḥ |
ahamādiśca madhyaṃ ca bhūtānāmanta eva ca ||
मशीन मसौदाहे गुडाकेश, हम सभ प्राणीक हृदय मे स्थित आत्मा छी। हम प्राणी सभक आदि, मध्य आ अन्त सेहो छी।
- 21
आदित्यानामहं विष्णुर्ज्योतिषां रविरंशुमान् ।
मरीचिर्मरुतामस्मि नक्षत्राणामहं शशी ॥
मशीन मसौदाādityānāmahaṃ viṣṇurjyotiṣāṃ raviraṃśumān |
marīcirmarutāmasmi nakṣatrāṇāmahaṃ śaśī ||
मशीन मसौदाआदित्य सभ मे हम विष्णु छी, ज्योति सभ मे किरणयुक्त सूर्य। मरुत सभ मे हम मरीचि छी, आ नक्षत्र सभ मे चन्द्रमा।
- 22
वेदानां सामवेदोऽस्मि देवानामस्मि वासवः ।
इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥
मशीन मसौदाvedānāṃ sāmavedo'smi devānāmasmi vāsavaḥ |
indriyāṇāṃ manaścāsmi bhūtānāmasmi cetanā ||
मशीन मसौदावेद सभ मे हम सामवेद छी, देवता सभ मे वासव। इन्द्रिय सभ मे हम मोन (मन) छी, आ प्राणी सभ मे चेतना।
- 23
रुद्राणां शङ्करश्चास्मि वित्तेशो यक्षरक्षसाम् ।
वसूनां पावकश्चास्मि मेरुः शिखरिणामहम् ॥
मशीन मसौदाrudrāṇāṃ śaṅkaraścāsmi vitteśo yakṣarakṣasām |
vasūnāṃ pāvakaścāsmi meruḥ śikhariṇāmaham ||
मशीन मसौदारुद्र सभ मे हम शंकर छी, यक्ष आ राक्षस सभ मे धनक स्वामी कुबेर। वसु सभ मे हम अग्नि छी, आ पर्वत सभ मे मेरु।
- 24
पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ बृहस्पतिम् ।
सेनानीनामहं स्कन्दः सरसामस्मि सागरः ॥
मशीन मसौदाpurodhasāṃ ca mukhyaṃ māṃ viddhi pārtha bṛhaspatim |
senānīnāmahaṃ skandaḥ sarasāmasmi sāgaraḥ ||
मशीन मसौदाहे पार्थ, पुरोहित सभ मे प्रमुख बृहस्पति हमरा जानह। सेनापति सभ मे हम स्कन्द छी, आ जलाशय सभ मे समुद्र।
- 25
महर्षीणां भृगुरहं गिरामस्म्येकमक्षरम् ।
यज्ञानां जपयज्ञोऽस्मि स्थावराणां हिमालयः ॥
मशीन मसौदाmaharṣīṇāṃ bhṛgurahaṃ girāmasmyekamakṣaram |
yajñānāṃ japayajño'smi sthāvarāṇāṃ himālayaḥ ||
मशीन मसौदामहर्षि सभ मे हम भृगु छी, वाणी सभ मे एक अक्षर। यज्ञ सभ मे हम जपयज्ञ छी, आ अचल वस्तु सभ मे हिमालय।
- 26
अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां देवर्षीणां च नारदः ।
गन्धर्वाणां चित्ररथः सिद्धानां कपिलो मुनिः ॥
मशीन मसौदाaśvatthaḥ sarvavṛkṣāṇāṃ devarṣīṇāṃ ca nāradaḥ |
gandharvāṇāṃ citrarathaḥ siddhānāṃ kapilo muniḥ ||
मशीन मसौदासभ गाछ मे हम अश्वत्थ छी, आ देवर्षि सभ मे नारद। गन्धर्व सभ मे हम चित्ररथ छी, आ सिद्ध सभ मे कपिल मुनि।
- 27
उच्चैःश्रवसमश्वानां विद्धि माममृतोद्भवम् ।
ऐरावतं गजेन्द्राणां नराणां च नराधिपम् ॥
मशीन मसौदाuccaiḥśravasamaśvānāṃ viddhi māmamṛtodbhavam |
airāvataṃ gajendrāṇāṃ narāṇāṃ ca narādhipam ||
मशीन मसौदाघोड़ा सभ मे अमृत सँ उत्पन्न उच्चैःश्रवा हमरा जानह, श्रेष्ठ हाथी सभ मे ऐरावत, आ मनुष्य सभ मे राजा।
- 28
आयुधानामहं वज्रं धेनूनामस्मि कामधुक् ।
प्रजनश्चास्मि कन्दर्पः सर्पाणामस्मि वासुकिः ॥
मशीन मसौदाāyudhānāmahaṃ vajraṃ dhenūnāmasmi kāmadhuk |
prajanaścāsmi kandarpaḥ sarpāṇāmasmi vāsukiḥ ||
मशीन मसौदाअस्त्र सभ मे हम वज्र छी, गाय सभ मे कामधेनु। सन्तान उत्पन्न करयवला कन्दर्प हम छी, आ सर्प सभ मे वासुकि।
- 29
अनन्तश्चास्मि नागानां वरुणो यादसामहम् ।
पितॄणामर्यमा चास्मि यमः संयमतामहम् ॥
मशीन मसौदाanantaścāsmi nāgānāṃ varuṇo yādasāmaham |
pitṝṇāmaryamā cāsmi yamaḥ saṃyamatāmaham ||
मशीन मसौदानाग सभ मे हम अनन्त छी, जलचर सभ मे वरुण। पितर सभ मे हम अर्यमा छी, आ नियमन करयवला सभ मे यम।
- 30
प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।
मृगाणां च मृगेन्द्रोऽहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥
मशीन मसौदाprahlādaścāsmi daityānāṃ kālaḥ kalayatāmaham |
mṛgāṇāṃ ca mṛgendro'haṃ vainateyaśca pakṣiṇām ||
मशीन मसौदादैत्य सभ मे हम प्रह्लाद छी, गणना करयवला सभ मे काल। पशु सभ मे हम सिंह छी, आ पक्षी सभ मे विनताक पुत्र गरुड़।