47 श्लोक
- 1
धर्मक्षेत्रे कुरुक्षेत्रे समवेता युयुत्सवः ।
मामकाः पाण्डवाश्चैव किमकुर्वत सञ्जय ॥
मशीन मसौदाdharmakṣetre kurukṣetre samavetā yuyutsavaḥ |
māmakāḥ pāṇḍavāścaiva kimakurvata sañjaya ||
मशीन मसौदाधृतराष्ट्र कहलनि: हे सञ्जय, धर्मक भूमि कुरुक्षेत्र मे युद्धक इच्छा सँ जुटल हमर पुत्र सभ आ पाण्डुक पुत्र सभ की कयलनि?
- 2
दृष्ट्वा तु पाण्डवानीकं व्यूढं दुर्योधनस्तदा ।
आचार्यमुपसङ्गम्य राजा वचनमब्रवीत् ॥
मशीन मसौदाdṛṣṭvā tu pāṇḍavānīkaṃ vyūḍhaṃ duryodhanastadā |
ācāryamupasaṅgamya rājā vacanamabravīt ||
मशीन मसौदासञ्जय कहलनि: पाण्डवक सेना केँ व्यूह मे ठाढ़ देखि राजा दुर्योधन ओहि समय अपन आचार्य लग गेलाह आ ई वचन कहलनि।
- 3
पश्यैतां पाण्डुपुत्राणामाचार्य महतीं चमूम् ।
व्यूढां द्रुपदपुत्रेण तव शिष्येण धीमता ॥
मशीन मसौदाpaśyaitāṃ pāṇḍuputrāṇāmācārya mahatīṃ camūm |
vyūḍhāṃ drupadaputreṇa tava śiṣyeṇa dhīmatā ||
मशीन मसौदाहे आचार्य, पाण्डुपुत्र सभक एहि विशाल सेना केँ देखू, जकरा अहाँक बुद्धिमान शिष्य द्रुपदपुत्र व्यूह मे सजौने छथि।
- 4
अत्र शूरा महेष्वासा भीमार्जुनसमा युधि ।
युयुधानो विराटश्च द्रुपदश्च महारथः ॥
मशीन मसौदाatra śūrā maheṣvāsā bhīmārjunasamā yudhi |
yuyudhāno virāṭaśca drupadaśca mahārathaḥ ||
मशीन मसौदाएतय युद्ध मे भीम आ अर्जुनक समान पैघ धनुर्धारी शूरवीर छथि: युयुधान, विराट आ महारथी द्रुपद।
- 5
धृष्टकेतुश्चेकितानः काशिराजश्च वीर्यवान् ।
पुरुजित्कुन्तिभोजश्च शैब्यश्च नरपुङ्गवः ॥
मशीन मसौदाdhṛṣṭaketuścekitānaḥ kāśirājaśca vīryavān |
purujitkuntibhojaśca śaibyaśca narapuṅgavaḥ ||
मशीन मसौदाधृष्टकेतु, चेकितान आ पराक्रमी काशिराज, पुरुजित, कुन्तिभोज आ मनुष्य मे श्रेष्ठ शैब्य सेहो एतय छथि।
- 6
युधामन्युश्च विक्रान्त उत्तमौजाश्च वीर्यवान् ।
सौभद्रो द्रौपदेयाश्च सर्व एव महारथाः ॥
मशीन मसौदाyudhāmanyuśca vikrānta uttamaujāśca vīryavān |
saubhadro draupadeyāśca sarva eva mahārathāḥ ||
मशीन मसौदासाहसी युधामन्यु आ पराक्रमी उत्तमौजा, सुभद्राक पुत्र आ द्रौपदीक पुत्र सभ, ई सभ महारथी छथि।
- 7
अस्माकं तु विशिष्टा ये तान्निबोध द्विजोत्तम ।
नायका मम सैन्यस्य संज्ञार्थं तान्ब्रवीमि ते ॥
मशीन मसौदाasmākaṃ tu viśiṣṭā ye tānnibodha dvijottama |
nāyakā mama sainyasya saṃjñārthaṃ tānbravīmi te ||
मशीन मसौदाहे द्विजश्रेष्ठ, आब हमरा पक्षक जे विशिष्ट योद्धा छथि, हमर सेनाक नायक, हुनको विषय मे सुनू। अहाँक जानकारीक लेल हम हुनक नाम कहैत छी।
- 8
भवान्भीष्मश्च कर्णश्च कृपश्च समितिञ्जयः ।
अश्वत्थामा विकर्णश्च सौमदत्तिस्तथैव च ॥
मशीन मसौदाbhavānbhīṣmaśca karṇaśca kṛpaśca samitiñjayaḥ |
aśvatthāmā vikarṇaśca saumadattistathaiva ca ||
मशीन मसौदाअहाँ स्वयं, भीष्म, कर्ण आ युद्ध मे सदा विजयी कृप, अश्वत्थामा, विकर्ण आ सोमदत्तक पुत्र सेहो।
- 9
अन्ये च बहवः शूरा मदर्थे त्यक्तजीविताः ।
नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः ॥
मशीन मसौदाanye ca bahavaḥ śūrā madarthe tyaktajīvitāḥ |
nānāśastrapraharaṇāḥ sarve yuddhaviśāradāḥ ||
मशीन मसौदाआओर बहुतो शूरवीर हमरा लेल अपन प्राण त्यागबा लेल तैयार छथि। ओ सभ अनेक प्रकारक शस्त्र सँ सज्जित छथि आ सभ युद्ध मे निपुण छथि।
- 10
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् ।
पर्याप्तं त्विदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम् ॥
मशीन मसौदाaparyāptaṃ tadasmākaṃ balaṃ bhīṣmābhirakṣitam |
paryāptaṃ tvidameteṣāṃ balaṃ bhīmābhirakṣitam ||
मशीन मसौदाभीष्म द्वारा रक्षित हमर बल अपार अछि, जखन कि भीम द्वारा रक्षित हुनक बल सीमित अछि।
- 11
अयनेषु च सर्वेषु यथाभागमवस्थिताः ।
भीष्ममेवाभिरक्षन्तु भवन्तः सर्व एव हि ॥
मशीन मसौदाayaneṣu ca sarveṣu yathābhāgamavasthitāḥ |
bhīṣmamevābhirakṣantu bhavantaḥ sarva eva hi ||
मशीन मसौदातेँ अहाँ सभ व्यूहक प्रत्येक प्रवेश-मार्ग पर अपन-अपन स्थान मे दृढ़ रहैत सभ सँ बढ़ि कऽ भीष्मक रक्षा करू।
- 12
तस्य सञ्जनयन्हर्षं कुरुवृद्धः पितामहः ।
सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान् ॥
मशीन मसौदाtasya sañjanayanharṣaṃ kuruvṛddhaḥ pitāmahaḥ |
siṃhanādaṃ vinadyoccaiḥ śaṅkhaṃ dadhmau pratāpavān ||
मशीन मसौदातखन दुर्योधनक मोन मे उत्साह भरबा लेल कुरुवंशक सभ सँ वृद्ध, प्रतापी पितामह भीष्म सिंह जकाँ गर्जना कऽ अपन शंख फुकलनि।
- 13
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाः ।
सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत् ॥
मशीन मसौदाtataḥ śaṅkhāśca bheryaśca paṇavānakagomukhāḥ |
sahasaivābhyahanyanta sa śabdastumulo'bhavat ||
मशीन मसौदातखन शंख, नगाड़ा, ढोल, मृदंग आ नरसिंगा सभ एकहि संग बाजि उठल, आ ओकर ध्वनि भयंकर भेल।
- 14
ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ ।
माधवः पाण्डवश्चैव दिव्यौ शङ्खौ प्रदध्मतुः ॥
मशीन मसौदाtataḥ śvetairhayairyukte mahati syandane sthitau |
mādhavaḥ pāṇḍavaścaiva divyau śaṅkhau pradadhmatuḥ ||
मशीन मसौदातखन उजरा घोड़ा सँ जोतल विशाल रथ पर ठाढ़ माधव आ पाण्डुपुत्र अपन दिव्य शंख फुकलनि।
- 15
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥
मशीन मसौदाpāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanañjayaḥ |
pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vṛkodaraḥ ||
मशीन मसौदाहृषीकेश पाञ्चजन्य फुकलनि, धनञ्जय देवदत्त, आ भयंकर कर्म करयवला वृकोदर पौण्ड्र नामक महाशंख फुकलनि।
- 16
अनन्तविजयं राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ।
नकुलः सहदेवश्च सुघोषमणिपुष्पकौ ॥
मशीन मसौदाanantavijayaṃ rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ |
nakulaḥ sahadevaśca sughoṣamaṇipuṣpakau ||
मशीन मसौदाकुन्तीपुत्र राजा युधिष्ठिर अनन्तविजय फुकलनि, आ नकुल तथा सहदेव सुघोष आ मणिपुष्पक फुकलनि।
- 17
काश्यश्च परमेष्वासः शिखण्डी च महारथः ।
धृष्टद्युम्नो विराटश्च सात्यकिश्चापराजितः ॥
मशीन मसौदाkāśyaśca parameṣvāsaḥ śikhaṇḍī ca mahārathaḥ |
dhṛṣṭadyumno virāṭaśca sātyakiścāparājitaḥ ||
मशीन मसौदाश्रेष्ठ धनुर्धारी काशिराज आ महारथी शिखण्डी, धृष्टद्युम्न, विराट आ अपराजित सात्यकि,
- 18
द्रुपदो द्रौपदेयाश्च सर्वशः पृथिवीपते ।
सौभद्रश्च महाबाहुः शङ्खान्दध्मुः पृथक्पृथक् ॥
मशीन मसौदाdrupado draupadeyāśca sarvaśaḥ pṛthivīpate |
saubhadraśca mahābāhuḥ śaṅkhāndadhmuḥ pṛthakpṛthak ||
मशीन मसौदाहे पृथ्वीपति, द्रुपद आ द्रौपदीक पुत्र सभ, आ महाबाहु सुभद्रापुत्र, सभ चारू दिस सँ अपन-अपन शंख फुकलनि।
- 19
स घोषो धार्तराष्ट्राणां हृदयानि व्यदारयत् ।
नभश्च पृथिवीं चैव तुमुलोऽभ्यनुनादयन् ॥
मशीन मसौदाsa ghoṣo dhārtarāṣṭrāṇāṃ hṛdayāni vyadārayat |
nabhaśca pṛthivīṃ caiva tumulo'bhyanunādayan ||
मशीन मसौदाओ घनघोर ध्वनि आकाश आ पृथ्वी केँ गुञ्जायमान करैत धृतराष्ट्रक पुत्र सभक हृदय केँ विदीर्ण कऽ देलक।
- 20
अथ व्यवस्थितान्दृष्ट्वा धार्तराष्ट्रान् कपिध्वजः ।
प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते धनुरुद्यम्य पाण्डवः ॥
मशीन मसौदाatha vyavasthitāndṛṣṭvā dhārtarāṣṭrān kapidhvajaḥ |
pravṛtte śastrasampāte dhanurudyamya pāṇḍavaḥ ||
मशीन मसौदाहे राजा, तखन शस्त्र चलबाक ठीक पहिने धृतराष्ट्रक पुत्र सभ केँ व्यूह मे ठाढ़ देखि, जिनक ध्वजा पर वानर अछि ओ पाण्डुपुत्र अपन धनुष उठौलनि,
- 21
हृषीकेशं तदा वाक्यमिदमाह महीपते ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये रथं स्थापय मेऽच्युत ॥
मशीन मसौदाhṛṣīkeśaṃ tadā vākyamidamāha mahīpate |
senayorubhayormadhye rathaṃ sthāpaya me'cyuta ||
मशीन मसौदाआ हे पृथ्वीपति, ओ हृषीकेश सँ ई वचन कहलनि: हे अच्युत, हमर रथ केँ दुनू सेनाक बीच मे ठाढ़ करू,
- 22
यावदेतान्निरीक्षेऽहं योद्धुकामानवस्थितान् ।
कैर्मया सह योद्धव्यमस्मिन् रणसमुद्यमे ॥
मशीन मसौदाyāvadetānnirīkṣe'haṃ yoddhukāmānavasthitān |
kairmayā saha yoddhavyamasmin raṇasamudyame ||
मशीन मसौदाजाहि सँ हम एतय युद्धक इच्छा सँ ठाढ़ एहि लोक सभ केँ देखि सकी, आ जानि सकी जे एहि आबयवला संग्राम मे हमरा केकरा सँ लड़बाक अछि।
- 23
योत्स्यमानानवेक्षेऽहं य एतेऽत्र समागताः ।
धार्तराष्ट्रस्य दुर्बुद्धेर्युद्धे प्रियचिकीर्षवः ॥
मशीन मसौदाyotsyamānānavekṣe'haṃ ya ete'tra samāgatāḥ |
dhārtarāṣṭrasya durbuddheryuddhe priyacikīrṣavaḥ ||
मशीन मसौदाहम ओहि सभ केँ देखय चाहैत छी जे एतय युद्धक लेल जुटल छथि, आ जे युद्ध मे दुर्बुद्धि धृतराष्ट्रपुत्रक प्रिय करय चाहैत छथि।
- 24
एवमुक्तो हृषीकेशो गुडाकेशेन भारत ।
सेनयोरुभयोर्मध्ये स्थापयित्वा रथोत्तमम् ॥
मशीन मसौदाevamukto hṛṣīkeśo guḍākeśena bhārata |
senayorubhayormadhye sthāpayitvā rathottamam ||
मशीन मसौदासञ्जय कहलनि: हे भारत, गुडाकेश द्वारा एना कहला पर हृषीकेश ओहि उत्तम रथ केँ दुनू सेनाक बीच मे ठाढ़ कयलनि,
- 25
भीष्मद्रोणप्रमुखतः सर्वेषां च महीक्षिताम् ।
उवाच पार्थ पश्यैतान्समवेतान्कुरूनिति ॥
मशीन मसौदाbhīṣmadroṇapramukhataḥ sarveṣāṃ ca mahīkṣitām |
uvāca pārtha paśyaitānsamavetānkurūniti ||
मशीन मसौदाभीष्म, द्रोण आ सभ राजा सभक सोझाँ, आ कहलनि: हे पार्थ, एतय जुटल एहि कुरुवंशी सभ केँ देखू।
- 26
तत्रापश्यत्स्थितान्पार्थः पितॄनथ पितामहान् ।
आचार्यान्मातुलान्भ्रातॄन्पुत्रान्पौत्रान्सखींस्तथा ॥
मशीन मसौदाtatrāpaśyatsthitānpārthaḥ pitṝnatha pitāmahān |
ācāryānmātulānbhrātṝnputrānpautrānsakhīṃstathā ||
मशीन मसौदाओतय पार्थ ठाढ़ पितृतुल्य आ पितामह, आचार्य, मामा, भाइ, पुत्र, पौत्र आ संगी सभ केँ देखलनि,
- 27
श्वशुरान्सुहृदश्चैव सेनयोरुभयोरपि ।
तान्समीक्ष्य स कौन्तेयः सर्वान्बन्धूनवस्थितान् ॥
कृपया परयाविष्टो विषीदन्निदमब्रवीत् ।
मशीन मसौदाśvaśurānsuhṛdaścaiva senayorubhayorapi |
tānsamīkṣya sa kaunteyaḥ sarvānbandhūnavasthitān ||
kṛpayā parayāviṣṭo viṣīdannidamabravīt |
मशीन मसौदाआ दुनू सेना मे ससुर आ मित्र सभ केँ सेहो। ओतय ठाढ़ एहि सभ सम्बन्धी केँ देखि कुन्तीपुत्र गहिंर करुणा सँ अभिभूत भऽ शोक सँ भरल वचन कहलनि।
- 28
दृष्ट्वेमं स्वजनं कृष्ण युयुत्सुं समुपस्थितम् ॥
मशीन मसौदाdṛṣṭvemaṃ svajanaṃ kṛṣṇa yuyutsuṃ samupasthitam ||
मशीन मसौदाअर्जुन कहलनि: हे कृष्ण, युद्धक इच्छा सँ एतय ठाढ़ अपन एहि लोक सभ केँ देखि,
- 29
सीदन्ति मम गात्राणि मुखं च परिशुष्यति ।
वेपथुश्च शरीरे मे रोमहर्षश्च जायते ॥
मशीन मसौदाsīdanti mama gātrāṇi mukhaṃ ca pariśuṣyati |
vepathuśca śarīre me romaharṣaśca jāyate ||
मशीन मसौदाहमर अंग शिथिल भऽ रहल अछि आ मुँह सुखा रहल अछि। हमर देह काँपि रहल अछि आ रोंगटा ठाढ़ भऽ रहल अछि।
- 30
गाण्डीवं स्रंसते हस्तात्त्वक्चैव परिदह्यते ।
न च शक्नोम्यवस्थातुं भ्रमतीव च मे मनः ॥
मशीन मसौदाgāṇḍīvaṃ sraṃsate hastāttvakcaiva paridahyate |
na ca śaknomyavasthātuṃ bhramatīva ca me manaḥ ||
मशीन मसौदागाण्डीव हमर हाथ सँ ससरि रहल अछि आ हमर चाम जरि रहल अछि। हम स्थिर ठाढ़ नहि रहि सकैत छी, आ हमर मोन जेना चक्कर काटि रहल अछि।