श्लोक 1.15
पाञ्चजन्यं हृषीकेशो देवदत्तं धनञ्जयः ।
पौण्ड्रं दध्मौ महाशङ्खं भीमकर्मा वृकोदरः ॥
लिप्यन्तरण
pāñcajanyaṃ hṛṣīkeśo devadattaṃ dhanañjayaḥ |
pauṇḍraṃ dadhmau mahāśaṅkhaṃ bhīmakarmā vṛkodaraḥ ||
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · @indic-transliteration/sanscript 1.3.3
अनुवाद
हृषीकेश पाञ्चजन्य फुकलनि, धनञ्जय देवदत्त, आ भयंकर कर्म करयवला वृकोदर पौण्ड्र नामक महाशंख फुकलनि।
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08
व्याख्या
प्रत्येक वीरक शंखक अपन नाम अछि, जेना महाकाव्य परम्परा मे प्रसिद्ध शस्त्र सभक होइत छल। कृष्णक शंख पाञ्चजन्य अछि, जे पञ्चजन नामक असुर सँ जुड़ल मानल जाइत अछि। अर्जुनक शंख देवदत्त अछि, अर्थात् देवता द्वारा देल गेल। भीमक शंख पौण्ड्र अछि। एतय कृष्ण केँ हृषीकेश, अर्थात् इन्द्रिय सभक स्वामी, अर्जुन केँ धनञ्जय, अर्थात् धन जीतयवला, आ भीम केँ वृकोदर, अर्थात् भेड़ियाक पेट सन पेटवला कहल गेल अछि। ई नाम सभ हुनक गुण आ कीर्तिक स्मरण करबैत अछि।
Sanskrit System द्वारा · मशीन मसौदा · claude-opus-5-5 · 2026-11-08