34 shlokas
- 1
पराशर उवाच
कथितस्तामसः सर्गो ब्रह्मणस्ते महामुने
रुद्रसर्गं प्रवक्ष्यामि तन्मे निगदतः शृणु
parāśara uvāca
kathitastāmasaḥ sargo brahmaṇaste mahāmune
rudrasargaṃ pravakṣyāmi tanme nigadataḥ śṛṇu
- 2
कल्पादाव् आत्मनस्तुल्यं सुतं प्रध्यायतस्ततः
प्रादुरासीत्प्रभोर् अङ्के कुमारो नीललोहितः
kalpādāv ātmanastulyaṃ sutaṃ pradhyāyatastataḥ
prādurāsītprabhor aṅke kumāro nīlalohitaḥ
- 3
रुदन्वै सुस्वरं सो ऽथ द्रवंश्च द्विजसत्तम
किं रोदिषीति तं ब्रह्मा रुदन्तं प्रत्युवाच ह
rudanvai susvaraṃ so 'tha dravaṃśca dvijasattama
kiṃ rodiṣīti taṃ brahmā rudantaṃ pratyuvāca ha
- 4
नाम देहीति तं सो ऽथ प्रत्युवाच प्रजापतिः
रुद्रस्त्वं देव नाम्नासि मा रोदीर्धैर्यम् आवह
एवम् उक्तः पुनः सो ऽथ सप्तकृत्वो रुरोद वै
nāma dehīti taṃ so 'tha pratyuvāca prajāpatiḥ
rudrastvaṃ deva nāmnāsi mā rodīrdhairyam āvaha
evam uktaḥ punaḥ so 'tha saptakṛtvo ruroda vai
- 5
ततो ऽन्यानि ददौ तस्मै सप्त नामानि स प्रभुः
स्थानानि चैषाम् अष्टानां पत्नीः पुत्रांश्च वै विभुः
tato 'nyāni dadau tasmai sapta nāmāni sa prabhuḥ
sthānāni caiṣām aṣṭānāṃ patnīḥ putrāṃśca vai vibhuḥ
- 6
भवं शर्वम् अथेशानं तथा पशुपतिं द्विज
भीमम् उग्रं महादेवम् उवाच स पितामहः
bhavaṃ śarvam atheśānaṃ tathā paśupatiṃ dvija
bhīmam ugraṃ mahādevam uvāca sa pitāmahaḥ
- 7
चक्रे नामान्य् अथैतानि स्थानान्य् एषां चकार सः
सूर्यो जलं मही वायुर्वह्निर् आकाशम् एव च
दीक्षितो ब्राह्मणः सोम इत्य् एतास्तनवः क्रमात्
cakre nāmāny athaitāni sthānāny eṣāṃ cakāra saḥ
sūryo jalaṃ mahī vāyurvahnir ākāśam eva ca
dīkṣito brāhmaṇaḥ soma ity etāstanavaḥ kramāt
- 8
सुवर्चला तथैवोषा विकेशी चापरा शिवा
स्वाहा दिशस्तथा दीक्षा रोहिणी च यथाक्रमम्
suvarcalā tathaivoṣā vikeśī cāparā śivā
svāhā diśastathā dīkṣā rohiṇī ca yathākramam
- 9
सूर्यादीनां नरश्रेष्ठ रुद्राद्यैर्नामभिः सह
पत्न्यः स्मृता महाभाग तदपत्यानि मे शृणु
sūryādīnāṃ naraśreṣṭha rudrādyairnāmabhiḥ saha
patnyaḥ smṛtā mahābhāga tadapatyāni me śṛṇu
- 10
येषां सूतिप्रसूतैश्च इदम् आपूरितं जगत्
yeṣāṃ sūtiprasūtaiśca idam āpūritaṃ jagat
- 11
शनैश्चरस्तथा शुक्रो लोहिताङ्गो मनोजवः
स्कन्दः स्वर्गो ऽथ संतानो बुधश्चानुक्रमात्सुताः
śanaiścarastathā śukro lohitāṅgo manojavaḥ
skandaḥ svargo 'tha saṃtāno budhaścānukramātsutāḥ
- 12
एवंप्रकारो रुद्रो ऽसौ सतीं भार्याम् अविन्दत
दक्षकोपाच्च तत्याज सा सती स्वं कलेवरम्
evaṃprakāro rudro 'sau satīṃ bhāryām avindata
dakṣakopācca tatyāja sā satī svaṃ kalevaram
- 13
हिमवद्दुहिता साभून्मेनायां द्विजसत्तम
उपयेमे पुनश्चोमाम् अनन्यां भगवान्भवः
himavadduhitā sābhūnmenāyāṃ dvijasattama
upayeme punaścomām ananyāṃ bhagavānbhavaḥ
- 14
देवौ धातृविधातारौ भृगोः ख्यातिर् असूयत
श्रियं च देवदेवस्य पत्नी नारायणस्य या
devau dhātṛvidhātārau bhṛgoḥ khyātir asūyata
śriyaṃ ca devadevasya patnī nārāyaṇasya yā
- 15
मैत्रेय उवाच
क्षीराब्धौ श्रीः समुत्पन्ना श्रूयते ऽमृतमन्थने
भृगोः ख्यात्यां समुत्पन्नेत्य् एतद् आह कथं भवान्
maitreya uvāca
kṣīrābdhau śrīḥ samutpannā śrūyate 'mṛtamanthane
bhṛgoḥ khyātyāṃ samutpannety etad āha kathaṃ bhavān
- 16
पराशर उवाच
नित्यैवैषा जगन्माता विष्णोः श्रीर् अनपायिनी
यथा सर्वगतो विष्णुस्तथैवेयं द्विजोत्तम
parāśara uvāca
nityaivaiṣā jaganmātā viṣṇoḥ śrīr anapāyinī
yathā sarvagato viṣṇustathaiveyaṃ dvijottama
- 17
अर्थो विष्णुर् इयं वाणी नीतिर् एषा नयो हरिः
बोधो विष्णुर् इयं बुद्धिर्धर्मो ऽसौ सत्क्रिया त्व् इयम्
artho viṣṇur iyaṃ vāṇī nītir eṣā nayo hariḥ
bodho viṣṇur iyaṃ buddhirdharmo 'sau satkriyā tv iyam
- 18
स्रष्टा विष्णुर् इयं सृष्टिः श्रीर्भूमिर्भूधरो हरिः
संतोषो भगवांल्लक्ष्मीस्तुष्टिर्मैत्रेय शाश्वती
sraṣṭā viṣṇur iyaṃ sṛṣṭiḥ śrīrbhūmirbhūdharo hariḥ
saṃtoṣo bhagavāṃllakṣmīstuṣṭirmaitreya śāśvatī
- 19
इच्छा श्रीर्भगवान्कामो यज्ञो ऽसौ दक्षिणा तु सा
आज्याहुतिर् असौ देवी पुरोडाशो जनार्दनः
icchā śrīrbhagavānkāmo yajño 'sau dakṣiṇā tu sā
ājyāhutir asau devī puroḍāśo janārdanaḥ
- 20
पत्नीशाला मुने लक्ष्मीः प्राग्वंशो मधुसूदनः
चितिर्लक्ष्मीर्हरिर्यूप इध्मा श्रीर्भगवान्कुशः
patnīśālā mune lakṣmīḥ prāgvaṃśo madhusūdanaḥ
citirlakṣmīrhariryūpa idhmā śrīrbhagavānkuśaḥ
- 21
सामस्वरूपी भगवान् उद्गीतिः कमलालया
स्वाहा लक्ष्मीर्जगन्नाथो वासुदेवो हुताशनः
sāmasvarūpī bhagavān udgītiḥ kamalālayā
svāhā lakṣmīrjagannātho vāsudevo hutāśanaḥ
- 22
शंकरो भगवाञ्छौरिर्गौरी लक्ष्मीर्द्विजोत्तम
मैत्रेय केशवः सूर्यस्तत्प्रभा कमलालया
śaṃkaro bhagavāñchaurirgaurī lakṣmīrdvijottama
maitreya keśavaḥ sūryastatprabhā kamalālayā
- 23
विष्णुः पितृगणः पद्मा स्वधा शाश्वतपुष्टिदा
द्यौः श्रीः सर्वात्मको विष्णुर् अवकाशो ऽतिविस्तरः
viṣṇuḥ pitṛgaṇaḥ padmā svadhā śāśvatapuṣṭidā
dyauḥ śrīḥ sarvātmako viṣṇur avakāśo 'tivistaraḥ
- 24
शशाङ्कः श्रीधरः कान्तिः श्रीस्तस्यैवानपायिनी
धृतिर्लक्ष्मीर्जगच्चेष्टा वायुः सर्वत्रगो हरिः
śaśāṅkaḥ śrīdharaḥ kāntiḥ śrīstasyaivānapāyinī
dhṛtirlakṣmīrjagacceṣṭā vāyuḥ sarvatrago hariḥ
- 25
जलधिर्द्विज गोविन्दस्तद्वेला श्रीर्महामते
लक्ष्मीस्वरूपम् इन्द्राणी देवेन्द्रो मधुसूदनः
jaladhirdvija govindastadvelā śrīrmahāmate
lakṣmīsvarūpam indrāṇī devendro madhusūdanaḥ
- 26
यमश्चक्रधरः साक्षाद्धूमोर्णा कमलालया
ऋद्धिः श्रीः श्रीधरो देवः स्वयम् एव धनेश्वरः
yamaścakradharaḥ sākṣāddhūmorṇā kamalālayā
ṛddhiḥ śrīḥ śrīdharo devaḥ svayam eva dhaneśvaraḥ
- 27
गौरी लक्ष्मीर्महाभागा केशवो वरुणः स्वयम्
श्रीर्देवसेना विप्रेन्द्र देवसेनापतिर्हरिः
gaurī lakṣmīrmahābhāgā keśavo varuṇaḥ svayam
śrīrdevasenā viprendra devasenāpatirhariḥ
- 28
अवष्टम्भो गदापाणिः शक्तिर्लक्ष्मीर्द्विजोत्तम
काष्ठा लक्ष्मीर्निमेषो ऽसौ मुहूर्तो ऽसौ कला तु सा
avaṣṭambho gadāpāṇiḥ śaktirlakṣmīrdvijottama
kāṣṭhā lakṣmīrnimeṣo 'sau muhūrto 'sau kalā tu sā
- 29
ज्योत्स्ना लक्ष्मीः प्रदीपो ऽसौ सर्वः सर्वेश्वरो हरिः
लताभूता जगन्माता श्रीर्विष्णुर्द्रुमसंस्थितिः
jyotsnā lakṣmīḥ pradīpo 'sau sarvaḥ sarveśvaro hariḥ
latābhūtā jaganmātā śrīrviṣṇurdrumasaṃsthitiḥ
- 30
विभावरी श्रीर्दिवसो देवश्चक्रगदाधरः
वरप्रदो वरो विष्णुर्वधूः पद्मवनालया
vibhāvarī śrīrdivaso devaścakragadādharaḥ
varaprado varo viṣṇurvadhūḥ padmavanālayā

