43 shlokas
- 1
पराशर उवाच
तस्यैतां दानवाश्चेष्टां दृष्ट्वा दैत्यपतेर्भयात्
आचचक्षुः स चोवाच सूदान् आहूय सत्वरः
parāśara uvāca
tasyaitāṃ dānavāśceṣṭāṃ dṛṣṭvā daityapaterbhayāt
ācacakṣuḥ sa covāca sūdān āhūya satvaraḥ
- 2
हिरण्यकशिपुर् उवाच
हे सूदा मम पुत्रो ऽसाव् अन्येषाम् अपि दुर्मतिः
कुमार्गदेशिको दुष्टो हन्यताम् अविलम्बितम्
hiraṇyakaśipur uvāca
he sūdā mama putro 'sāv anyeṣām api durmatiḥ
kumārgadeśiko duṣṭo hanyatām avilambitam
- 3
हालाहलं विषं तस्य सर्वभक्ष्येषु दीयताम्
अविज्ञातम् असौ पापो वध्यतां मा विचार्यताम्
hālāhalaṃ viṣaṃ tasya sarvabhakṣyeṣu dīyatām
avijñātam asau pāpo vadhyatāṃ mā vicāryatām
- 4
पराशर उवाच
ते तथैव ततश्चक्रुः प्रह्लादाय महात्मने
विषदानं यथाज्ञप्तं पित्रा तस्य महात्मनः
parāśara uvāca
te tathaiva tataścakruḥ prahlādāya mahātmane
viṣadānaṃ yathājñaptaṃ pitrā tasya mahātmanaḥ
- 5
हालाहलं विषं घोरम् अनन्तोच्चारणेन सः
अभिमन्त्र्य सहान्नेन मैत्रेय बुभुजे तदा
hālāhalaṃ viṣaṃ ghoram anantoccāraṇena saḥ
abhimantrya sahānnena maitreya bubhuje tadā
- 6
अविकारं स तद्भुक्त्वा प्रह्लादः स्वस्थमानसः
अनन्तख्यातिनिर्वीर्यं जरयामास दुर्विषम्
avikāraṃ sa tadbhuktvā prahlādaḥ svasthamānasaḥ
anantakhyātinirvīryaṃ jarayāmāsa durviṣam
- 7
ततः सूदा भयत्रस्ता जीर्णं दृष्ट्वा महाविषम्
दैत्येश्वरम् उपागम्य प्रणिपत्येदम् अब्रुवन्
tataḥ sūdā bhayatrastā jīrṇaṃ dṛṣṭvā mahāviṣam
daityeśvaram upāgamya praṇipatyedam abruvan
- 8
सूदा ऊचुः
दैत्यराज विषं दत्तम् अस्माभिर् अतिभीषणम्
जीर्णं तच्च सहान्नेन प्रह्लादेन सुतेन ते
sūdā ūcuḥ
daityarāja viṣaṃ dattam asmābhir atibhīṣaṇam
jīrṇaṃ tacca sahānnena prahlādena sutena te
- 9
हिरण्यकशिपुर् उवाच
त्वर्यतां त्वर्यतां सद्यो हे हे दैत्यपुरोहिताः
कृत्यां तस्य विनाशाय उत्पादयत माचिरम्
hiraṇyakaśipur uvāca
tvaryatāṃ tvaryatāṃ sadyo he he daityapurohitāḥ
kṛtyāṃ tasya vināśāya utpādayata māciram
- 10
पराशर उवाच
सकाशम् आगम्य ततः प्रह्लादस्य पुरोहिताः
सामपूर्वम् अथोचुस्ते प्रह्लादं विनयान्वितम्
parāśara uvāca
sakāśam āgamya tataḥ prahlādasya purohitāḥ
sāmapūrvam athocuste prahlādaṃ vinayānvitam
- 11
पुरोहिता ऊचुः
जातस्त्रैलोक्यविख्यात आयुष्मन्ब्रह्मणः कुले
दैत्यराजस्य तनयो हिरण्यकशिपोर्भवान्
purohitā ūcuḥ
jātastrailokyavikhyāta āyuṣmanbrahmaṇaḥ kule
daityarājasya tanayo hiraṇyakaśiporbhavān
- 12
किं दैवैः किम् अनन्तेन किम् अन्येन तवाश्रयः
पिता समस्तलोकानां त्वं तथैव भविष्यसि
kiṃ daivaiḥ kim anantena kim anyena tavāśrayaḥ
pitā samastalokānāṃ tvaṃ tathaiva bhaviṣyasi
- 13
तस्मात्परित्यजैनां त्वं विपक्षस्तवसंहिताम्
वाच्यः पिता समस्तानां गुरूणां परमो गुरुः
tasmātparityajaināṃ tvaṃ vipakṣastavasaṃhitām
vācyaḥ pitā samastānāṃ gurūṇāṃ paramo guruḥ
- 14
प्रह्लाद उवाच
एवम् एतन्महाभागाः श्लाघ्यम् एतन्महाकुलम्
मरीचेः सकले ऽप्यस्मिन्त्रैलोक्ये नान्यथा वदेत्
prahlāda uvāca
evam etanmahābhāgāḥ ślāghyam etanmahākulam
marīceḥ sakale 'pyasmintrailokye nānyathā vadet
- 15
पिता च मम सर्वस्मिञ्जगत्युत्कृष्टचेष्टितः
एतद् अप्य् अवगच्छामि सत्यम् अत्रापि नानृतम्
pitā ca mama sarvasmiñjagatyutkṛṣṭaceṣṭitaḥ
etad apy avagacchāmi satyam atrāpi nānṛtam
- 16
गुरूणाम् अपि सर्वेषां पिता परमको गुरुः
यद् उक्तं भ्रान्तिस्तत्रापि स्वल्पापि हि न विद्यते
gurūṇām api sarveṣāṃ pitā paramako guruḥ
yad uktaṃ bhrāntistatrāpi svalpāpi hi na vidyate
- 17
पिता गुरुर्न संदेहः पूजनीयः प्रयत्नतः
तत्रापि नापराध्यामीत्येवं मनसि मे स्थितम्
pitā gururna saṃdehaḥ pūjanīyaḥ prayatnataḥ
tatrāpi nāparādhyāmītyevaṃ manasi me sthitam
- 18
यत्त्वेतत्किम् अनन्तेनेत्युक्तं युष्माभिर् ईदृशम्
को ब्रवीति यथायुक्तं किंतु नैतद्वचो ऽर्थवत्
yattvetatkim anantenetyuktaṃ yuṣmābhir īdṛśam
ko bravīti yathāyuktaṃ kiṃtu naitadvaco 'rthavat
- 19
इत्युक्त्वा सो ऽभवन्मौनी तेषां गौरवयन्त्रितः
प्रहस्य च पुनः प्राह किम् अनन्तेन साध्व् इति
ityuktvā so 'bhavanmaunī teṣāṃ gauravayantritaḥ
prahasya ca punaḥ prāha kim anantena sādhv iti
- 20
साधु भोः किम् अनन्तेन साधु भो गुरवो मम
श्रूयतां यद् अनन्तेन यदि खेदं न यास्यथ
sādhu bhoḥ kim anantena sādhu bho guravo mama
śrūyatāṃ yad anantena yadi khedaṃ na yāsyatha
- 21
धर्मार्थकाममोक्षाख्यः पुरुषार्थ उदाहृतः
चतुष्टयम् इदं यस्मात्तस्मात्किं किम् इदं वृथा
dharmārthakāmamokṣākhyaḥ puruṣārtha udāhṛtaḥ
catuṣṭayam idaṃ yasmāttasmātkiṃ kim idaṃ vṛthā
- 22
मरीचिमिश्रैर्दक्षेण तथैवान्यैर् अनन्ततः
धर्मः प्राप्तस्तथैवान्यैर् अर्थः कामस्तथापरैः
marīcimiśrairdakṣeṇa tathaivānyair anantataḥ
dharmaḥ prāptastathaivānyair arthaḥ kāmastathāparaiḥ
- 23
तत्तत्त्ववेदिनो भूत्वा ज्ञानध्यानसमाधिभिः
अवापुर्मुक्तिम् अपरे पुरुषा ध्वस्तबन्धनाः
tattattvavedino bhūtvā jñānadhyānasamādhibhiḥ
avāpurmuktim apare puruṣā dhvastabandhanāḥ
- 24
संपदैश्वर्यमाहात्म्यज्ञानसंततिकर्मणाम्
विमुक्तेश्चैकतो लभ्यं मूलम् आराधनं हरेः
saṃpadaiśvaryamāhātmyajñānasaṃtatikarmaṇām
vimukteścaikato labhyaṃ mūlam ārādhanaṃ hareḥ
- 25
यतो धर्मार्थकामाख्यं विमुक्तिश्च फलं द्विजाः
तेनापि हि किम् इत्येवम् अनन्तेन किम् उच्यते
yato dharmārthakāmākhyaṃ vimuktiśca phalaṃ dvijāḥ
tenāpi hi kim ityevam anantena kim ucyate
- 26
किं वात्र बहुनोक्तेन भवन्तो गुरवो मम
वदन्तु साधु वासाधु विवेको ऽस्माकम् अल्पकः
kiṃ vātra bahunoktena bhavanto guravo mama
vadantu sādhu vāsādhu viveko 'smākam alpakaḥ
- 27
पुरोहिता ऊचुः
दह्यमानस्त्वम् अस्माभिर् अग्निना बाल रक्षितः
भूयो न वक्ष्यसीत्य् एवं नैवं ज्ञातो ऽस्यबुद्धिमान्
purohitā ūcuḥ
dahyamānastvam asmābhir agninā bāla rakṣitaḥ
bhūyo na vakṣyasīty evaṃ naivaṃ jñāto 'syabuddhimān
- 28
यद्य् अस्मद्वचनान्मोहग्राहं न त्यक्ष्यते भवान्
ततः कृत्यां विनाशाय तव सृक्ष्याम दुर्मते
yady asmadvacanānmohagrāhaṃ na tyakṣyate bhavān
tataḥ kṛtyāṃ vināśāya tava sṛkṣyāma durmate
- 29
प्रह्लाद उवाच
कः केन रक्ष्यते जन्तुर्जन्तुः कः केन हन्यते
हन्ति रक्षति चैवात्मा जगत्सर्वं चराचरम्
prahlāda uvāca
kaḥ kena rakṣyate janturjantuḥ kaḥ kena hanyate
hanti rakṣati caivātmā jagatsarvaṃ carācaram
- 30
पराशर उवाच
इत्य् उक्तास्तेन ते क्रुद्धा दैत्यराजपुरोहिताः
कृत्याम् उत्पादयामासुर्ज्वालामालोज्ज्वलाननाम्
parāśara uvāca
ity uktāstena te kruddhā daityarājapurohitāḥ
kṛtyām utpādayāmāsurjvālāmālojjvalānanām

