16 shlokas
- 1
इति रक्तोऽपि रसेन्द्रो बीजेन विना न कर्मकृद्भवति
द्विविधं तत्पीतसितं नियुज्यते सिद्धमेवैतत्
iti rakto'pi rasendro bījena vinā na karmakṛdbhavati
dvividhaṃ tatpītasitaṃ niyujyate siddhamevaitat
- 2
तस्य विशुद्धिर्बहुधा गगनरसोपरसलोहचूर्णैश्च
द्विविधं बीजं तैरपि नाशुद्धैः शुध्यते वै तत्
tasya viśuddhirbahudhā gaganarasoparasalohacūrṇaiśca
dvividhaṃ bījaṃ tairapi nāśuddhaiḥ śudhyate vai tat
- 3
यः पुनरेतैः कुरुते कर्माशुद्धैर्भवेद्रसस्तस्य
अव्यापकः पतंगी न रसे रसायने योग्यः
yaḥ punaretaiḥ kurute karmāśuddhairbhavedrasastasya
avyāpakaḥ pataṃgī na rase rasāyane yogyaḥ
- 4
वैक्रान्तकान्तसस्यकमाक्षिकविमलाद्रिदरदरसकाश्च
अष्टौ रसास्तथैषां सत्त्वानि रसायनानि स्युः
vaikrāntakāntasasyakamākṣikavimalādridaradarasakāśca
aṣṭau rasāstathaiṣāṃ sattvāni rasāyanāni syuḥ
- 5
गन्धकगैरिकशिलालक्षितिखेचरमञ्जनं च कंकुष्ठम्
उपरससंज्ञकमिदं स्यात्शिखिशशिनौ सारलोहाख्यौ
gandhakagairikaśilālakṣitikhecaramañjanaṃ ca kaṃkuṣṭham
uparasasaṃjñakamidaṃ syātśikhiśaśinau sāralohākhyau
- 6
ताम्रारतीक्ष्णकान्ताभ्रसत्त्वलोहानि वङ्गनागौ च
कथितास्तु पूतिसंज्ञास्तेषां संशोधनं कार्यम्
tāmrāratīkṣṇakāntābhrasattvalohāni vaṅganāgau ca
kathitāstu pūtisaṃjñāsteṣāṃ saṃśodhanaṃ kāryam
- 7
सौवर्चलसैन्धवकचूलिकसामुद्ररोमकबिडानि
षट्लवणान्येतानि तु स्वर्जीटङ्कणयवक्षाराः
sauvarcalasaindhavakacūlikasāmudraromakabiḍāni
ṣaṭlavaṇānyetāni tu svarjīṭaṅkaṇayavakṣārāḥ
- 8
सूर्यावर्तः कदली वन्ध्या कोशातकी च सुरदाली
शिग्रुश्च वज्रकन्दो नीरकणा काकमाची च
sūryāvartaḥ kadalī vandhyā kośātakī ca suradālī
śigruśca vajrakando nīrakaṇā kākamācī ca
- 9
आसामेकरसेन तु लवणक्षाराम्लभाविता बहुशः
शुध्यन्ति रसोपरसा ध्माताः सत्त्वानि मुञ्चन्ति
āsāmekarasena tu lavaṇakṣārāmlabhāvitā bahuśaḥ
śudhyanti rasoparasā dhmātāḥ sattvāni muñcanti
- 10
स्विन्नं सक्षाराम्लैर्ध्मातं वैक्रान्तकं हठाद्द्रवति
तद्द्रुतमात्रं शुध्यति कान्तं शशरक्तभावनया
svinnaṃ sakṣārāmlairdhmātaṃ vaikrāntakaṃ haṭhāddravati
taddrutamātraṃ śudhyati kāntaṃ śaśaraktabhāvanayā
- 11
सस्यकमपि रक्तगणैः सुभावितं स्नेहरागसंसिक्तम्
शुध्यति वारैः सप्तभिरतः परं युज्यते कार्ये
sasyakamapi raktagaṇaiḥ subhāvitaṃ sneharāgasaṃsiktam
śudhyati vāraiḥ saptabhirataḥ paraṃ yujyate kārye
- 12
क्षारैः स्नेहैरादौ पश्चादम्लेन भावितं विमलम्
शुध्यति तथा च रसकं दरदं माक्षिकमप्येवम्
kṣāraiḥ snehairādau paścādamlena bhāvitaṃ vimalam
śudhyati tathā ca rasakaṃ daradaṃ mākṣikamapyevam
- 13
तनुरपि पत्रं लिप्तं लवणक्षाराम्लरविस्नुहिक्षीरैः
ध्मातं निर्गुण्डीरससंसिक्तं बहुशो भवेद्धि रक्तं च
tanurapi patraṃ liptaṃ lavaṇakṣārāmlaravisnuhikṣīraiḥ
dhmātaṃ nirguṇḍīrasasaṃsiktaṃ bahuśo bhaveddhi raktaṃ ca
- 14
शुध्यति नागो वंगो घोषो रविणा च वारमपि मुनिभिः
निर्गुण्डीरससेकैस्तन्मूलरजः प्रवापैश्च
śudhyati nāgo vaṃgo ghoṣo raviṇā ca vāramapi munibhiḥ
nirguṇḍīrasasekaistanmūlarajaḥ pravāpaiśca
- 15
रक्तगणगलितपशुजलभावितपुटितं हि रज्यते तीक्ष्णम्
शुध्यति कदलीशिखिरसभावितपुटितं त्रिभिर्वारैः
raktagaṇagalitapaśujalabhāvitapuṭitaṃ hi rajyate tīkṣṇam
śudhyati kadalīśikhirasabhāvitapuṭitaṃ tribhirvāraiḥ
- 16
सर्वं शुध्यति लोहो रज्यति सुरगोपसन्निभो वापात्
माक्षिकदरदेन भृशं शुल्वं वा गन्धकेन मृतम्
sarvaṃ śudhyati loho rajyati suragopasannibho vāpāt
mākṣikadaradena bhṛśaṃ śulvaṃ vā gandhakena mṛtam

