34 shlokas
- 1
जयति स दैन्यगदाकुलम् अखिलम् इदं पश्यतो जगद्यस्य
हृदयस्थैव गलित्वा जाता रसरूपिणी करुणा
jayati sa dainyagadākulam akhilam idaṃ paśyato jagadyasya
hṛdayasthaiva galitvā jātā rasarūpiṇī karuṇā
- 2
पीताम्बरोऽथ बलिजिन्नागक्षयबहलरागगरुडचरः
जयति स हरिरिव हरजो विदलितभवदैन्यदुःखभरः
pītāmbaro'tha balijinnāgakṣayabahalarāgagaruḍacaraḥ
jayati sa haririva harajo vidalitabhavadainyaduḥkhabharaḥ
- 3
मूर्छित्वा हरति रुजं बन्धनमनुभूय मुक्तिदो भवति
अमरीकरोति सुमृतः को ऽन्यः करुणाकरः सूतात्
mūrchitvā harati rujaṃ bandhanamanubhūya muktido bhavati
amarīkaroti sumṛtaḥ ko 'nyaḥ karuṇākaraḥ sūtāt
- 4
सुरगुरुगोद्विजहिंसापापकलापोद्भवं किलासाध्यम्
तदपि च शमयति यस्मात्को ऽन्यस्तस्मात्पवित्रतरः
suragurugodvijahiṃsāpāpakalāpodbhavaṃ kilāsādhyam
tadapi ca śamayati yasmātko 'nyastasmātpavitrataraḥ
- 5
तस्य स्वयं हि स्फुरति प्रादुर्भावः स शांकरः को ऽपि
कथमन्यथा हि शमयति विलसन्मात्राच्च पापरुजम्
tasya svayaṃ hi sphurati prādurbhāvaḥ sa śāṃkaraḥ ko 'pi
kathamanyathā hi śamayati vilasanmātrācca pāparujam
- 6
रसबन्धश्च स धन्यः प्रारम्भे यस्य सततमिव करुणा
सिद्धे रसे करिष्ये महीमहं निर्जरामरणम्
rasabandhaśca sa dhanyaḥ prārambhe yasya satatamiva karuṇā
siddhe rase kariṣye mahīmahaṃ nirjarāmaraṇam
- 7
ये चात्यक्तशरीरा हरगौरीसृष्टिजां तनुं प्राप्ताः
वन्द्यास्ते रससिद्धा मन्त्रगणाः किंकरा येषाम्
ye cātyaktaśarīrā haragaurīsṛṣṭijāṃ tanuṃ prāptāḥ
vandyāste rasasiddhā mantragaṇāḥ kiṃkarā yeṣām
- 8
सुकृतफलं तावदिदं सुकुले यज्जन्म धीश्च तत्रापि
सापि च सकलमहीतलतुलनफला भूतलं च सुविधेयम्
sukṛtaphalaṃ tāvadidaṃ sukule yajjanma dhīśca tatrāpi
sāpi ca sakalamahītalatulanaphalā bhūtalaṃ ca suvidheyam
- 9
भूतलविधेयतायाः फलमर्थास्ते च विविधभोगफलाः
भोगाः सन्ति शरीरे तदनित्यमहो वृथा सकलम्
bhūtalavidheyatāyāḥ phalamarthāste ca vividhabhogaphalāḥ
bhogāḥ santi śarīre tadanityamaho vṛthā sakalam
- 10
इति धनशरीरभोगान्मत्वानित्यान्सदैव यतनीयम्
मुक्तौ सा च ज्ञानात्तच्चाभ्यासात्स च स्थिरे देहे
iti dhanaśarīrabhogānmatvānityānsadaiva yatanīyam
muktau sā ca jñānāttaccābhyāsātsa ca sthire dehe
- 11
तत्स्थैर्यं न समर्थं रसायनं किमपि मूललोहादि
स्वयमस्थिरस्वभावं दाह्यं क्लेद्यं च शोष्यं च
tatsthairyaṃ na samarthaṃ rasāyanaṃ kimapi mūlalohādi
svayamasthirasvabhāvaṃ dāhyaṃ kledyaṃ ca śoṣyaṃ ca
- 12
काष्ठौषध्यो नागे नागं वङ्गे वङ्गमपि लीयते शुल्वे
शुल्वं तारे तारं कनके कनकं च लीयते सूते
kāṣṭhauṣadhyo nāge nāgaṃ vaṅge vaṅgamapi līyate śulve
śulvaṃ tāre tāraṃ kanake kanakaṃ ca līyate sūte
- 13
परमात्मनीव नियतं लयो यत्र सर्वसत्त्वानाम्
एकोऽसौ रसराजः शरीरमजरामरं कुरुते
paramātmanīva niyataṃ layo yatra sarvasattvānām
eko'sau rasarājaḥ śarīramajarāmaraṃ kurute
- 14
अमृतत्वं हि भजन्ते हरमूर्तौ योगिनो यथा लीनाः
तद्वत्कवलितगगने रसराजे हेमलोहाद्याः
amṛtatvaṃ hi bhajante haramūrtau yogino yathā līnāḥ
tadvatkavalitagagane rasarāje hemalohādyāḥ
- 15
स्थिरदेहोऽभ्यासवशात्प्राप्य ज्ञानं गुणाष्टकोपेतम्
प्राप्नोति ब्रह्मपदं न पुनर्भवावासदुःखेन
sthiradeho'bhyāsavaśātprāpya jñānaṃ guṇāṣṭakopetam
prāpnoti brahmapadaṃ na punarbhavāvāsaduḥkhena
- 16
एकांशेन जगन्ति च विष्टभ्यावस्थितं परं ज्योतिः
पादैस्त्रिभिस्तदमृतं सुलभं न विरक्तिमात्रेण
ekāṃśena jaganti ca viṣṭabhyāvasthitaṃ paraṃ jyotiḥ
pādaistribhistadamṛtaṃ sulabhaṃ na viraktimātreṇa
- 17
न हि देहेन कथंचिद्व्याधिजरामरणदुःखविधुरेण
क्षणभङ्गुरेण सूक्ष्मं तद्ब्रह्मोपासितुं शक्यम्
na hi dehena kathaṃcidvyādhijarāmaraṇaduḥkhavidhureṇa
kṣaṇabhaṅgureṇa sūkṣmaṃ tadbrahmopāsituṃ śakyam
- 18
नामापि योगसिद्धेः को गृह्णीयाद्विना शरीरेण
यद्योगगम्यममलं मनसोऽपि न गोचरं तत्त्वम्
nāmāpi yogasiddheḥ ko gṛhṇīyādvinā śarīreṇa
yadyogagamyamamalaṃ manaso'pi na gocaraṃ tattvam
- 19
यज्ञाद्दानात्तपसो वेदाध्ययनाद्दमात्सदाचारात्
अत्यन्तं श्रेयः किल योगवशादात्मसंवित्तिः
yajñāddānāttapaso vedādhyayanāddamātsadācārāt
atyantaṃ śreyaḥ kila yogavaśādātmasaṃvittiḥ
- 20
गलितानल्पविकल्पसर्वार्थविवर्जितश्चिदानन्दः
स्फुरितोऽप्यस्फुरिततनोः करोति किं जन्तुवर्गस्य
galitānalpavikalpasarvārthavivarjitaścidānandaḥ
sphurito'pyasphuritatanoḥ karoti kiṃ jantuvargasya
- 21
भ्रूयुगमध्यगतं यच्छिखिविद्युन्निर्मलं जगद्भासि
केषांचित्पुण्यकृताम् उन्मीलति चिन्मयं ज्योतिः
bhrūyugamadhyagataṃ yacchikhividyunnirmalaṃ jagadbhāsi
keṣāṃcitpuṇyakṛtām unmīlati cinmayaṃ jyotiḥ
- 22
परमानन्दैकमयं परमं ज्योतिःस्वभावमविकल्पम्
विगलितसर्वक्लेशं ज्ञेयं शान्तं स्वयंसंवेद्यम्
paramānandaikamayaṃ paramaṃ jyotiḥsvabhāvamavikalpam
vigalitasarvakleśaṃ jñeyaṃ śāntaṃ svayaṃsaṃvedyam
- 23
तस्मिन्नाधाय मनः स्फुरदखिलं जगत्पश्यन्
उत्सन्नकर्मबन्धो ब्रह्मत्वमिहैव चाप्नोति
tasminnādhāya manaḥ sphuradakhilaṃ jagatpaśyan
utsannakarmabandho brahmatvamihaiva cāpnoti
- 24
अस्तं हि यान्ति विषयाः प्राणान्तःकरणसंयोगात्
स्फुरणं नेन्द्रियतमसां नातः स्फुरतश्च दुःखसुखे
astaṃ hi yānti viṣayāḥ prāṇāntaḥkaraṇasaṃyogāt
sphuraṇaṃ nendriyatamasāṃ nātaḥ sphurataśca duḥkhasukhe
- 25
रागद्वेषविमुक्ताः सत्याचारा नरा मृषारहिताः
सर्वत्र निर्विशेषा भवन्ति चिद्ब्रह्मसंस्पर्शात्
rāgadveṣavimuktāḥ satyācārā narā mṛṣārahitāḥ
sarvatra nirviśeṣā bhavanti cidbrahmasaṃsparśāt
- 26
तिष्ठन्त्यणिमादियुता विलसद्देहा मुदा सदानन्दाः
ये ब्रह्मभावममृतं सम्प्राप्ताश्चैव कृतकृत्याः
tiṣṭhantyaṇimādiyutā vilasaddehā mudā sadānandāḥ
ye brahmabhāvamamṛtaṃ samprāptāścaiva kṛtakṛtyāḥ
- 27
आयतनं विद्यानां मूलं धर्मार्थकाममोक्षाणाम्
श्रेयः परं किमन्यत्शरीरमजरामरं विहायैकम्
āyatanaṃ vidyānāṃ mūlaṃ dharmārthakāmamokṣāṇām
śreyaḥ paraṃ kimanyatśarīramajarāmaraṃ vihāyaikam
- 28
प्रमाणतोऽपि प्रत्यक्षाद्यो न जानाति सूतकम्
अदृष्टविग्रहं देवं कथं ज्ञास्यति चिन्मयम्
pramāṇato'pi pratyakṣādyo na jānāti sūtakam
adṛṣṭavigrahaṃ devaṃ kathaṃ jñāsyati cinmayam
- 29
यज्जरया जर्जरितं कासश्वासादिदुःखवशमाप्तम्
योग्यं तन्न समाधौ प्रतिहतबुद्धीन्द्रियप्रसरम्
yajjarayā jarjaritaṃ kāsaśvāsādiduḥkhavaśamāptam
yogyaṃ tanna samādhau pratihatabuddhīndriyaprasaram
- 30
बालः षोडशवर्षो विषयरसास्वादलम्पटः परतः
जातविवेको वृद्धो मर्त्यः कथमाप्नुयान्मुक्तिम्
bālaḥ ṣoḍaśavarṣo viṣayarasāsvādalampaṭaḥ parataḥ
jātaviveko vṛddho martyaḥ kathamāpnuyānmuktim

