17 shlokas
- 1
अथ सत्वनिर्गममभिधास्यते
वैक्रान्तकान्तसस्यकमाक्षिकविमलादयो विना सत्वम्
शुद्धा अपि नो द्वन्द्वे मिलन्ति न च तान्रसो ग्रसति
atha satvanirgamamabhidhāsyate
vaikrāntakāntasasyakamākṣikavimalādayo vinā satvam
śuddhā api no dvandve milanti na ca tānraso grasati
- 2
नागनासिकाभिधानं चन्द्रोदकम् अमृतम् आप्तकाठिन्यम्
रसवैक्रान्तकम् एवं बध्नाति रसं स्वसत्त्वेन
nāganāsikābhidhānaṃ candrodakam amṛtam āptakāṭhinyam
rasavaikrāntakam evaṃ badhnāti rasaṃ svasattvena
- 3
नानाविधसंस्थानं निर्जरशिखरिशिखरसम्भूतम्
धारोदम्भसि श्रेष्ठं तदश्म शैलोदकं प्राप्य
nānāvidhasaṃsthānaṃ nirjaraśikhariśikharasambhūtam
dhārodambhasi śreṣṭhaṃ tadaśma śailodakaṃ prāpya
- 4
भस्त्राद्वयेन हठतो ध्मातव्यं पञ्चमाहिषसुबद्धम्
दत्त्वा दशांशस्वर्जिकपटुटंकणगुञ्जिकाक्षारान्
bhastrādvayena haṭhato dhmātavyaṃ pañcamāhiṣasubaddham
dattvā daśāṃśasvarjikapaṭuṭaṃkaṇaguñjikākṣārān
- 5
तद्गच्छति कठिनत्वं मुञ्चति सत्वं स्फुलिङ्गकाकारम्
मुक्तानिकरप्रायं ग्राह्यं तत्काचम् अधिवर्ज्य
tadgacchati kaṭhinatvaṃ muñcati satvaṃ sphuliṅgakākāram
muktānikaraprāyaṃ grāhyaṃ tatkācam adhivarjya
- 6
रसवैक्रान्तकमेवं मिलति द्वन्द्वान्वितं समं हेम्ना
निर्व्यूढं घनसत्वं तेन रसो बन्धमुपयाति
rasavaikrāntakamevaṃ milati dvandvānvitaṃ samaṃ hemnā
nirvyūḍhaṃ ghanasatvaṃ tena raso bandhamupayāti
- 7
वज्राभ्रकान्तसस्यकमाक्षिकप्रभृतिसकलधातूनाम्
पातयति सत्वमेषां पिण्डी ध्माता दृढाङ्गारैः
vajrābhrakāntasasyakamākṣikaprabhṛtisakaladhātūnām
pātayati satvameṣāṃ piṇḍī dhmātā dṛḍhāṅgāraiḥ
- 8
हित्वा माक्षिकसत्वं नान्येषां शक्तिरस्ति लोहघ्नी
न पतति तावत्सत्वं भस्त्रान्ते न यावद् आह्रियेत्
hitvā mākṣikasatvaṃ nānyeṣāṃ śaktirasti lohaghnī
na patati tāvatsatvaṃ bhastrānte na yāvad āhriyet
- 9
रक्तं मृदु नागसमं सत्वं यस्माद्धि माक्षिकात्पतितम्
गन्धाश्मनोऽपि तद्वत्कार्यं यत्नेन मृदुभावम्
raktaṃ mṛdu nāgasamaṃ satvaṃ yasmāddhi mākṣikātpatitam
gandhāśmano'pi tadvatkāryaṃ yatnena mṛdubhāvam
- 10
लवणाम्लेन सुपुटितं माक्षिकमम्लेन मर्दितं विधिना
मुञ्चति सोष्णे ग्रासम् आयसपात्रे तु पिष्टिका भवति
lavaṇāmlena supuṭitaṃ mākṣikamamlena marditaṃ vidhinā
muñcati soṣṇe grāsam āyasapātre tu piṣṭikā bhavati
- 11
तुत्थाद्धि ताप्यजसमं समसृष्टं पतति वै सत्वम्
अभ्रवैक्रान्तकान्तप्रभृतीनां तत्र लोहनिभम्
tutthāddhi tāpyajasamaṃ samasṛṣṭaṃ patati vai satvam
abhravaikrāntakāntaprabhṛtīnāṃ tatra lohanibham
- 12
स्त्रीवज्रीदुग्धभावितमेरण्डस्नेहभावितं शतं ध्मातम्
एवं त्रिभिरिह वारैः शुल्वसमं भवति रञ्जकं हैमम्
strīvajrīdugdhabhāvitameraṇḍasnehabhāvitaṃ śataṃ dhmātam
evaṃ tribhiriha vāraiḥ śulvasamaṃ bhavati rañjakaṃ haimam
- 13
कदलीरसशतभावितमध्वैरण्डतैलपरिपक्वम्
ताप्यं मुञ्चति सत्वं रसकं चैवं त्रिसन्तापैः
kadalīrasaśatabhāvitamadhvairaṇḍatailaparipakvam
tāpyaṃ muñcati satvaṃ rasakaṃ caivaṃ trisantāpaiḥ
- 14
ऊर्णाटङ्कणगुडपुरलाक्षासर्जरसैः सर्वधातुभिः पिष्टैः
छागीक्षीरेण कृता पिण्डी शस्ता हि सत्वविधौ
ūrṇāṭaṅkaṇaguḍapuralākṣāsarjarasaiḥ sarvadhātubhiḥ piṣṭaiḥ
chāgīkṣīreṇa kṛtā piṇḍī śastā hi satvavidhau
- 15
चूर्णितसत्वसम्भारं त्रिंशत्पलमादरेण संगृह्य
टंकणपलसप्तयुतं गुंजापलत्रितययोजितं चैव
cūrṇitasatvasambhāraṃ triṃśatpalamādareṇa saṃgṛhya
ṭaṃkaṇapalasaptayutaṃ guṃjāpalatritayayojitaṃ caiva
- 16
तिलचूर्णककिट्टपलैर्मत्स्यैर् आलोड्य द्विरंशयुक्तैश्च
गोधूमबद्धपिण्डी गोपञ्चकभाविता बहुशः
tilacūrṇakakiṭṭapalairmatsyair āloḍya dviraṃśayuktaiśca
godhūmabaddhapiṇḍī gopañcakabhāvitā bahuśaḥ
- 17
कोष्ठकधमनविधिना तीव्रं भस्त्रानलेन तत्पतति
संद्रवति चाभ्रसत्त्वं तथैव सर्वाणि सत्वानि
koṣṭhakadhamanavidhinā tīvraṃ bhastrānalena tatpatati
saṃdravati cābhrasattvaṃ tathaiva sarvāṇi satvāni

