52 shlokas
- 1
सूत उवाच
अथ ते सम्परेतानां स्वानाम् उदकम् इच्छताम्
दातुं सकृष्णा गङ्गायां पुरस्कृत्य ययुः स्त्रियः
sūta uvāca
atha te samparetānāṃ svānām udakam icchatām
dātuṃ sakṛṣṇā gaṅgāyāṃ puraskṛtya yayuḥ striyaḥ
- 2
ते निनीयोदकं सर्वे विलप्य च भृशं पुनः
आप्लुता हरिपादाब्जरजःपूतसरिज्जले
te ninīyodakaṃ sarve vilapya ca bhṛśaṃ punaḥ
āplutā haripādābjarajaḥpūtasarijjale
- 3
तत्रासीनं कुरुपतिं धृतराष्ट्रं सहानुजम्
गान्धारीं पुत्रशोकार्तां पृथां कृष्णां च माधवः
tatrāsīnaṃ kurupatiṃ dhṛtarāṣṭraṃ sahānujam
gāndhārīṃ putraśokārtāṃ pṛthāṃ kṛṣṇāṃ ca mādhavaḥ
- 4
सान्त्वयामास मुनिभिर्हतबन्धूञ्शुचार्पितान्
भूतेषु कालस्य गतिं दर्शयन्न प्रतिक्रियाम्
sāntvayāmāsa munibhirhatabandhūñśucārpitān
bhūteṣu kālasya gatiṃ darśayanna pratikriyām
- 5
साधयित्वाजातशत्रोः स्वं राज्यं कितवैर्हृतम्
घातयित्वासतो राज्ञः कचस्पर्शक्षतायुषः
sādhayitvājātaśatroḥ svaṃ rājyaṃ kitavairhṛtam
ghātayitvāsato rājñaḥ kacasparśakṣatāyuṣaḥ
- 6
याजयित्वाश्वमेधैस्तं त्रिभिरुत्तमकल्पकैः
तद्यशः पावनं दिक्षु शतमन्योरिवातनोत्
yājayitvāśvamedhaistaṃ tribhiruttamakalpakaiḥ
tadyaśaḥ pāvanaṃ dikṣu śatamanyorivātanot
- 7
आमन्त्र्य पाण्डुपुत्रांश्च शैनेयोद्धवसंयुतः
द्वैपायनादिभिर्विप्रैः पूजितैः प्रतिपूजितः
āmantrya pāṇḍuputrāṃśca śaineyoddhavasaṃyutaḥ
dvaipāyanādibhirvipraiḥ pūjitaiḥ pratipūjitaḥ
- 8
गन्तुं कृतमतिर्ब्रह्मन्द्वारकां रथम् आस्थितः
उपलेभे ऽभिधावन्तीम् उत्तरां भयविह्वलाम्
gantuṃ kṛtamatirbrahmandvārakāṃ ratham āsthitaḥ
upalebhe 'bhidhāvantīm uttarāṃ bhayavihvalām
- 9
उत्तरोवाच
पाहि पाहि महायोगिन्देवदेव जगत्पते
नान्यं त्वदभयं पश्ये यत्र मृत्युः परस्परम्
uttarovāca
pāhi pāhi mahāyogindevadeva jagatpate
nānyaṃ tvadabhayaṃ paśye yatra mṛtyuḥ parasparam
- 10
अभिद्रवति माम् ईश शरस्तप्तायसो विभो
कामं दहतु मां नाथ मा मे गर्भो निपात्यताम्
abhidravati mām īśa śarastaptāyaso vibho
kāmaṃ dahatu māṃ nātha mā me garbho nipātyatām
- 11
सूत उवाच
उपधार्य वचस्तस्या भगवान्भक्तवत्सलः
अपाण्डवम् इदं कर्तुं द्रौणेरस्त्रम् अबुध्यत
sūta uvāca
upadhārya vacastasyā bhagavānbhaktavatsalaḥ
apāṇḍavam idaṃ kartuṃ drauṇerastram abudhyata
- 12
तर्ह्येवाथ मुनिश्रेष्ठ पाण्डवाः पञ्च सायकान्
आत्मनो ऽभिमुखान्दीप्तान् आलक्ष्यास्त्राण्युपाददुः
tarhyevātha muniśreṣṭha pāṇḍavāḥ pañca sāyakān
ātmano 'bhimukhāndīptān ālakṣyāstrāṇyupādaduḥ
- 13
व्यसनं वीक्ष्य तत्तेषाम् अनन्यविषयात्मनाम्
सुदर्शनेन स्वास्त्रेण स्वानां रक्षां व्यधाद्विभुः
vyasanaṃ vīkṣya tatteṣām ananyaviṣayātmanām
sudarśanena svāstreṇa svānāṃ rakṣāṃ vyadhādvibhuḥ
- 14
अन्तःस्थः सर्वभूतानाम् आत्मा योगेश्वरो हरिः
स्वमाययावृणोद्गर्भं वैराट्याः कुरुतन्तवे
antaḥsthaḥ sarvabhūtānām ātmā yogeśvaro hariḥ
svamāyayāvṛṇodgarbhaṃ vairāṭyāḥ kurutantave
- 15
यद्यप्यस्त्रं ब्रह्मशिरस्त्व् अमोघं चाप्रतिक्रियम्
वैष्णवं तेज आसाद्य समशाम्यद्भृगूद्वह
yadyapyastraṃ brahmaśirastv amoghaṃ cāpratikriyam
vaiṣṇavaṃ teja āsādya samaśāmyadbhṛgūdvaha
- 16
मा मंस्था ह्य् एतद् आश्चर्यं सर्वाश्चर्यमये अच्युते
य इदं मायया देव्या सृजत्यवति हन्त्यजः
mā maṃsthā hy etad āścaryaṃ sarvāścaryamaye acyute
ya idaṃ māyayā devyā sṛjatyavati hantyajaḥ
- 17
ब्रह्मतेजोविनिर्मुक्तैर् आत्मजैः सह कृष्णया
प्रयाणाभिमुखं कृष्णम् इदम् आह पृथा सती
brahmatejovinirmuktair ātmajaiḥ saha kṛṣṇayā
prayāṇābhimukhaṃ kṛṣṇam idam āha pṛthā satī
- 18
कुन्त्युवाच
नमस्ये पुरुषं त्वाद्यम् ईश्वरं प्रकृतेः परम्
अलक्ष्यं सर्वभूतानाम् अन्तर्बहिरवस्थितम्
kuntyuvāca
namasye puruṣaṃ tvādyam īśvaraṃ prakṛteḥ param
alakṣyaṃ sarvabhūtānām antarbahiravasthitam
- 19
मायाजवनिकाच्छन्नम् अज्ञाधोक्षजम् अव्ययम्
न लक्ष्यसे मूढदृशा नटो नाट्यधरो यथा
māyājavanikācchannam ajñādhokṣajam avyayam
na lakṣyase mūḍhadṛśā naṭo nāṭyadharo yathā
- 20
तथा परमहंसानां मुनीनाम् अमलात्मनाम्
भक्तियोगविधानार्थं कथं पश्येम हि स्त्रियः
tathā paramahaṃsānāṃ munīnām amalātmanām
bhaktiyogavidhānārthaṃ kathaṃ paśyema hi striyaḥ
- 21
कृष्णाय वासुदेवाय देवकीनन्दनाय च
नन्दगोपकुमाराय गोविन्दाय नमो नमः
kṛṣṇāya vāsudevāya devakīnandanāya ca
nandagopakumārāya govindāya namo namaḥ
- 22
नमः पङ्कजनाभाय नमः पङ्कजमालिने
नमः पङ्कजनेत्राय नमस्ते पङ्कजाङ्घ्रये
namaḥ paṅkajanābhāya namaḥ paṅkajamāline
namaḥ paṅkajanetrāya namaste paṅkajāṅghraye
- 23
यथा हृषीकेश खलेन देवकी कंसेन रुद्धातिचिरं शुचार्पिता
विमोचिताहं च सहात्मजा विभो त्वयैव नाथेन मुहुर्विपद्गणात्
yathā hṛṣīkeśa khalena devakī kaṃsena ruddhāticiraṃ śucārpitā
vimocitāhaṃ ca sahātmajā vibho tvayaiva nāthena muhurvipadgaṇāt
- 24
विषान्महाग्नेः पुरुषाददर्शनाद् असत्सभाया वनवासकृच्छ्रतः
मृधे मृधे ऽनेकमहारथास्त्रतो द्रौण्यस्त्रतश्चास्म हरे ऽभिरक्षिताः
viṣānmahāgneḥ puruṣādadarśanād asatsabhāyā vanavāsakṛcchrataḥ
mṛdhe mṛdhe 'nekamahārathāstrato drauṇyastrataścāsma hare 'bhirakṣitāḥ
- 25
विपदः सन्तु ताः शश्वत्तत्र तत्र जगद्गुरो
भवतो दर्शनं यत्स्यादपुनर्भवदर्शनम्
vipadaḥ santu tāḥ śaśvattatra tatra jagadguro
bhavato darśanaṃ yatsyādapunarbhavadarśanam
- 26
जन्मैश्वर्यश्रुतश्रीभिरेधमानमदः पुमान्
नैवार्हत्यभिधातुं वै त्वाम् अकिञ्चनगोचरम्
janmaiśvaryaśrutaśrībhiredhamānamadaḥ pumān
naivārhatyabhidhātuṃ vai tvām akiñcanagocaram
- 27
नमो ऽकिञ्चनवित्ताय निवृत्तगुणवृत्तये
आत्मारामाय शान्ताय कैवल्यपतये नमः
namo 'kiñcanavittāya nivṛttaguṇavṛttaye
ātmārāmāya śāntāya kaivalyapataye namaḥ
- 28
मन्ये त्वां कालम् ईशानम् अनादिनिधनं विभुम्
समं चरन्तं सर्वत्र भूतानां यन्मिथः कलिः
manye tvāṃ kālam īśānam anādinidhanaṃ vibhum
samaṃ carantaṃ sarvatra bhūtānāṃ yanmithaḥ kaliḥ
- 29
न वेद कश्चिद्भगवंश्चिकीर्षितं तवेहमानस्य नृणां विडम्बनम्
न यस्य कश्चिद्दयितो ऽस्ति कर्हिचिद्द्वेष्यश्च यस्मिन्विषमा मतिर्नृणाम्
na veda kaścidbhagavaṃścikīrṣitaṃ tavehamānasya nṛṇāṃ viḍambanam
na yasya kaściddayito 'sti karhiciddveṣyaśca yasminviṣamā matirnṛṇām
- 30
जन्म कर्म च विश्वात्मन्न् अजस्याकर्तुर् आत्मनः
तिर्यङ्नॄषिषु यादःसु तदत्यन्तविडम्बनम्
janma karma ca viśvātmann ajasyākartur ātmanaḥ
tiryaṅnṝṣiṣu yādaḥsu tadatyantaviḍambanam

