40 shlokas
- 1
सूत उवाच
आनर्तान्स उपव्रज्य स्वृद्धाञ्जनपदान्स्वकान्
दध्मौ दरवरं तेषां विषादं शमयन्न् इव
sūta uvāca
ānartānsa upavrajya svṛddhāñjanapadānsvakān
dadhmau daravaraṃ teṣāṃ viṣādaṃ śamayann iva
- 2
स उच्चकाशे धवलोदरो दरो ऽप्युरुक्रमस्याधरशोणशोणिमा
दाध्मायमानः करकञ्जसम्पुटे यथाब्जखण्डे कलहंस उत्स्वनः
sa uccakāśe dhavalodaro daro 'pyurukramasyādharaśoṇaśoṇimā
dādhmāyamānaḥ karakañjasampuṭe yathābjakhaṇḍe kalahaṃsa utsvanaḥ
- 3
तम् उपश्रुत्य निनदं जगद्भयभयावहम्
प्रत्युद्ययुः प्रजाः सर्वा भर्तृदर्शनलालसाः
tam upaśrutya ninadaṃ jagadbhayabhayāvaham
pratyudyayuḥ prajāḥ sarvā bhartṛdarśanalālasāḥ
- 4
तत्रोपनीतबलयो रवेर्दीपम् इवादृताः
आत्मारामं पूर्णकामं निजलाभेन नित्यदा
tatropanītabalayo raverdīpam ivādṛtāḥ
ātmārāmaṃ pūrṇakāmaṃ nijalābhena nityadā
- 5
प्रीत्युत्फुल्लमुखाः प्रोचुर्हर्षगद्गदया गिरा
पितरं सर्वसुहृदम् अवितारम् इवार्भकाः
prītyutphullamukhāḥ procurharṣagadgadayā girā
pitaraṃ sarvasuhṛdam avitāram ivārbhakāḥ
- 6
नताः स्म ते नाथ सदाङ्घ्रिपङ्कजं विरिञ्चवैरिञ्च्यसुरेन्द्रवन्दितम्
परायणं क्षेमम् इहेच्छतां परं न यत्र कालः प्रभवेत्परः प्रभुः
natāḥ sma te nātha sadāṅghripaṅkajaṃ viriñcavairiñcyasurendravanditam
parāyaṇaṃ kṣemam ihecchatāṃ paraṃ na yatra kālaḥ prabhavetparaḥ prabhuḥ
- 7
भवाय नस्त्वं भव विश्वभावन त्वम् एव माताथ सुहृत्पतिः पिता
त्वं सद्गुरुर्नः परमं च दैवतं यस्यानुवृत्त्या कृतिनो बभूविम
bhavāya nastvaṃ bhava viśvabhāvana tvam eva mātātha suhṛtpatiḥ pitā
tvaṃ sadgururnaḥ paramaṃ ca daivataṃ yasyānuvṛttyā kṛtino babhūvima
- 8
अहो सनाथा भवता स्म यद्वयं त्रैविष्टपानाम् अपि दूरदर्शनम्
प्रेमस्मितस्निग्धनिरीक्षणाननं पश्येम रूपं तव सर्वसौभगम्
aho sanāthā bhavatā sma yadvayaṃ traiviṣṭapānām api dūradarśanam
premasmitasnigdhanirīkṣaṇānanaṃ paśyema rūpaṃ tava sarvasaubhagam
- 9
यर्ह्यम्बुजाक्षापससार भो भवान्कुरून्मधून्वाथ सुहृद्दिदृक्षया
तत्राब्दकोटिप्रतिमः क्षणो भवेद्रविं विनाक्ष्णोरिव नस्तवाच्युत
yarhyambujākṣāpasasāra bho bhavānkurūnmadhūnvātha suhṛddidṛkṣayā
tatrābdakoṭipratimaḥ kṣaṇo bhavedraviṃ vinākṣṇoriva nastavācyuta
- 10
कथं वयं नाथ चिरोषिते त्वयि प्रसन्नदृष्ट्याखिलतापशोषणम्
जीवेम ते सुन्दरहासशोभितम् अपश्यमाना वदनं मनोहरम्
kathaṃ vayaṃ nātha ciroṣite tvayi prasannadṛṣṭyākhilatāpaśoṣaṇam
jīvema te sundarahāsaśobhitam apaśyamānā vadanaṃ manoharam
- 11
इति चोदीरिता वाचः प्रजानां भक्तवत्सलः
शृण्वानो ऽनुग्रहं दृष्ट्या वितन्वन्प्राविशत्पुरम्
iti codīritā vācaḥ prajānāṃ bhaktavatsalaḥ
śṛṇvāno 'nugrahaṃ dṛṣṭyā vitanvanprāviśatpuram
- 12
मधुभोजदशार्हार्हकुकुरान्धकवृष्णिभिः
आत्मतुल्यबलैर्गुप्तां नागैर्भोगवतीम् इव
madhubhojadaśārhārhakukurāndhakavṛṣṇibhiḥ
ātmatulyabalairguptāṃ nāgairbhogavatīm iva
- 13
सर्वर्तुसर्वविभवपुण्यवृक्षलताश्रमैः
उद्यानोपवनारामैर्वृतपद्माकरश्रियम्
sarvartusarvavibhavapuṇyavṛkṣalatāśramaiḥ
udyānopavanārāmairvṛtapadmākaraśriyam
- 14
गोपुरद्वारमार्गेषु कृतकौतुकतोरणाम्
चित्रध्वजपताकाग्रैरन्तः प्रतिहतातपाम्
gopuradvāramārgeṣu kṛtakautukatoraṇām
citradhvajapatākāgrairantaḥ pratihatātapām
- 15
संमार्जितमहामार्गरथ्यापणकचत्वराम्
सिक्तां गन्धजलैरुप्तां फलपुष्पाक्षताङ्कुरैः
saṃmārjitamahāmārgarathyāpaṇakacatvarām
siktāṃ gandhajalairuptāṃ phalapuṣpākṣatāṅkuraiḥ
- 16
द्वारि द्वारि गृहाणां च दध्यक्षतफलेक्षुभिः
अलंकृतां पूर्णकुम्भैर्बलिभिर्धूपदीपकैः
dvāri dvāri gṛhāṇāṃ ca dadhyakṣataphalekṣubhiḥ
alaṃkṛtāṃ pūrṇakumbhairbalibhirdhūpadīpakaiḥ
- 17
निशम्य प्रेष्ठम् आयान्तं वसुदेवो महामनाः
अक्रूरश्चोग्रसेनश्च रामश्चाद्भुतविक्रमः
niśamya preṣṭham āyāntaṃ vasudevo mahāmanāḥ
akrūraścograsenaśca rāmaścādbhutavikramaḥ
- 18
प्रद्युम्नश्चारुदेष्णश्च साम्बो जाम्बवतीसुतः
pradyumnaścārudeṣṇaśca sāmbo jāmbavatīsutaḥ
- 19
वारणेन्द्रं पुरस्कृत्य ब्राह्मणैः ससुमङ्गलैः
शङ्खतूर्यनिनादेन ब्रह्मघोषेण चादृताः
प्रत्युज्जग्मू रथैर्हृष्टाः प्रणयागतसाध्वसाः
vāraṇendraṃ puraskṛtya brāhmaṇaiḥ sasumaṅgalaiḥ
śaṅkhatūryaninādena brahmaghoṣeṇa cādṛtāḥ
pratyujjagmū rathairhṛṣṭāḥ praṇayāgatasādhvasāḥ
- 20
वारमुख्याश्च शतशो यानैस्तद्दर्शनोत्सुकाः
लसत्कुण्डलनिर्भातकपोलवदनश्रियः
vāramukhyāśca śataśo yānaistaddarśanotsukāḥ
lasatkuṇḍalanirbhātakapolavadanaśriyaḥ
- 21
नटनर्तकगन्धर्वाः सूतमागधवन्दिनः
गायन्ति चोत्तमश्लोकचरितान्यद्भुतानि च
naṭanartakagandharvāḥ sūtamāgadhavandinaḥ
gāyanti cottamaślokacaritānyadbhutāni ca
- 22
भगवांस्तत्र बन्धूनां पौराणाम् अनुवर्तिनाम्
यथाविध्युपसंगम्य सर्वेषां मानम् आदधे
bhagavāṃstatra bandhūnāṃ paurāṇām anuvartinām
yathāvidhyupasaṃgamya sarveṣāṃ mānam ādadhe
- 23
प्रह्वाभिवादनाश्लेषकरस्पर्शस्मितेक्षणैः
आश्वास्य चाश्वपाकेभ्यो वरैश्चाभिमतैर्विभुः
prahvābhivādanāśleṣakarasparśasmitekṣaṇaiḥ
āśvāsya cāśvapākebhyo varaiścābhimatairvibhuḥ
- 24
स्वयं च गुरुभिर्विप्रैः सदारैः स्थविरैरपि
आशीर्भिर्युज्यमानो ऽन्यैर्वन्दिभिश्चाविशत्पुरम्
svayaṃ ca gurubhirvipraiḥ sadāraiḥ sthavirairapi
āśīrbhiryujyamāno 'nyairvandibhiścāviśatpuram
- 25
राजमार्गं गते कृष्णे द्वारकायाः कुलस्त्रियः
हर्म्याण्यारुरुहुर्विप्र तदीक्षणमहोत्सवाः
rājamārgaṃ gate kṛṣṇe dvārakāyāḥ kulastriyaḥ
harmyāṇyāruruhurvipra tadīkṣaṇamahotsavāḥ
- 26
नित्यं निरीक्षमाणानां यदपि द्वारकौकसाम्
न वितृप्यन्ति हि दृशः श्रियो धामाङ्गम् अच्युतम्
nityaṃ nirīkṣamāṇānāṃ yadapi dvārakaukasām
na vitṛpyanti hi dṛśaḥ śriyo dhāmāṅgam acyutam
- 27
श्रियो निवासो यस्योरः पानपात्रं मुखं दृशाम्
बाहवो लोकपालानां सारङ्गाणां पदाम्बुजम्
śriyo nivāso yasyoraḥ pānapātraṃ mukhaṃ dṛśām
bāhavo lokapālānāṃ sāraṅgāṇāṃ padāmbujam
- 28
सितातपत्रव्यजनैरुपस्कृतः प्रसूनवर्षैरभिवर्षितः पथि
पिशङ्गवासा वनमालया बभौ घनो यथार्कोडुपचापवैद्युतैः
sitātapatravyajanairupaskṛtaḥ prasūnavarṣairabhivarṣitaḥ pathi
piśaṅgavāsā vanamālayā babhau ghano yathārkoḍupacāpavaidyutaiḥ
- 29
प्रविष्टस्तु गृहं पित्रोः परिष्वक्तः स्वमातृभिः
ववन्दे शिरसा सप्त देवकीप्रमुखा मुदा
praviṣṭastu gṛhaṃ pitroḥ pariṣvaktaḥ svamātṛbhiḥ
vavande śirasā sapta devakīpramukhā mudā
- 30
ताः पुत्रम् अङ्कम् आरोप्य स्नेहस्नुतपयोधराः
हर्षविह्वलितात्मानः सिषिचुर्नेत्रजैर्जलैः
tāḥ putram aṅkam āropya snehasnutapayodharāḥ
harṣavihvalitātmānaḥ siṣicurnetrajairjalaiḥ

