24 శ్లోకాలు
- 1
अभयं सत्त्वसंशुद्धिर्ज्ञानयोगव्यवस्थितिः ।
दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిabhayaṃ sattvasaṃśuddhirjñānayogavyavasthitiḥ |
dānaṃ damaśca yajñaśca svādhyāyastapa ārjavam ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిశ్రీభగవానుడు ఇలా అన్నాడు: అభయం, అంతఃకరణ శుద్ధి, జ్ఞానయోగాలలో స్థిరత్వం, దానం, దమం, యజ్ఞం, స్వాధ్యాయం, తపస్సు, ఋజుత్వం;
- 2
अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् ।
दया भूतेष्वलोलुप्त्वं मार्दवं ह्रीरचापलम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిahiṃsā satyamakrodhastyāgaḥ śāntirapaiśunam |
dayā bhūteṣvaloluptvaṃ mārdavaṃ hrīracāpalam ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఅహింస, సత్యం, క్రోధం లేకపోవడం, త్యాగం, శాంతి, చాడీలు చెప్పకపోవడం, భూతదయ, లోభం లేకపోవడం, మృదుత్వం, లజ్జ, చాపల్యం లేకపోవడం;
- 3
तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता ।
भवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిtejaḥ kṣamā dhṛtiḥ śaucamadroho nātimānitā |
bhavanti sampadaṃ daivīmabhijātasya bhārata ||
యంత్ర చిత్తుప్రతితేజస్సు, క్షమ, ధృతి, శౌచం, ద్రోహం లేకపోవడం, అతిమానం లేకపోవడం: భారతా, ఇవి దైవీ సంపదలో పుట్టినవాడి లక్షణాలు.
- 4
दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च ।
अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిdambho darpo'bhimānaśca krodhaḥ pāruṣyameva ca |
ajñānaṃ cābhijātasya pārtha sampadamāsurīm ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిపార్థా, దంభం, దర్పం, అభిమానం, క్రోధం, పరుషత్వం, అజ్ఞానం ఆసురీ సంపదలో పుట్టినవాడి లక్షణాలు.
- 5
दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता ।
मा शुचः सम्पदं दैवीमभिजातोऽसि पाण्डव ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిdaivī sampadvimokṣāya nibandhāyāsurī matā |
mā śucaḥ sampadaṃ daivīmabhijāto'si pāṇḍava ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిదైవీ సంపద మోక్షానికీ, ఆసురీ సంపద బంధానికీ కారణమని భావించబడుతుంది. పాండవా, శోకించకు; నీవు దైవీ సంపదతో పుట్టావు.
- 6
द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन्दैव आसुर एव च ।
दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిdvau bhūtasargau loke'smindaiva āsura eva ca |
daivo vistaraśaḥ prokta āsuraṃ pārtha me śaṛṇu ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిపార్థా, ఈ లోకంలో భూత సృష్టి రెండు విధాలు: దైవమైనది, ఆసురమైనది. దైవమైనది విస్తారంగా చెప్పబడింది; ఇప్పుడు ఆసురమైనదాని గురించి నా నుండి విను.
- 7
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः ।
न शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిpravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca janā na vidurāsurāḥ |
na śaucaṃ nāpi cācāro na satyaṃ teṣu vidyate ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఆసుర స్వభావం గల జనులు ప్రవృత్తినీ నివృత్తినీ ఎరుగరు. వారిలో శౌచమూ లేదు, ఆచారమూ లేదు, సత్యమూ కనిపించదు.
- 8
असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।
अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిasatyamapratiṣṭhaṃ te jagadāhuranīśvaram |
aparasparasambhūtaṃ kimanyatkāmahaitukam ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిజగత్తు అసత్యమైనది, ఆధారం లేనిది, ఈశ్వరుడు లేనిది, క్రమమైన కారణం నుండి పుట్టనిది అని వారు అంటారు; కామమే దాని హేతువు, ఇంకేముంది అని అంటారు.
- 9
एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः ।
प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोऽहिताः ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిetāṃ dṛṣṭimavaṣṭabhya naṣṭātmāno'lpabuddhayaḥ |
prabhavantyugrakarmāṇaḥ kṣayāya jagato'hitāḥ ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఈ దృష్టిని పట్టుకుని, నష్టాత్ములు, అల్పబుద్ధులు, ఉగ్ర కర్మలు చేసేవారు అయిన వీరు జగత్తు నాశనం కోసం శత్రువులుగా పుడతారు.
- 10
काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः ।
मोहाद्गृहीत्वासद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेऽशुचिव्रताः ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిkāmamāśritya duṣpūraṃ dambhamānamadānvitāḥ |
mohādgṛhītvāsadgrāhānpravartante'śucivratāḥ ||
యంత్ర చిత్తుప్రతితీరని కామాన్ని ఆశ్రయించి, దంభం మానం మదంతో నిండి, మోహం వల్ల అసత్య భావనలను పట్టుకుని, అశుచి వ్రతాలతో వారు ప్రవర్తిస్తారు.
- 11
चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः ।
कामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिताः ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిcintāmaparimeyāṃ ca pralayāntāmupāśritāḥ |
kāmopabhogaparamā etāvaditi niścitāḥ ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిమరణంతోనే ముగిసే అపరిమితమైన చింతలను ఆశ్రయించి, కామోపభోగమే పరమ లక్ష్యంగా భావించి, ఇంతే ఉన్నదని నిశ్చయించుకున్నవారై,
- 12
आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः ।
ईहन्ते कामभोगार्थमन्यायेनार्थसञ्चयान् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిāśāpāśaśatairbaddhāḥ kāmakrodhaparāyaṇāḥ |
īhante kāmabhogārthamanyāyenārthasañcayān ||
యంత్ర చిత్తుప్రతివందలాది ఆశాపాశాలచేత బంధించబడి, కామక్రోధాలకు లోనై, కామభోగాల కోసం అన్యాయ మార్గాలలో ధనరాశులను కూడబెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
- 13
इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् ।
इदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిidamadya mayā labdhamimaṃ prāpsye manoratham |
idamastīdamapi me bhaviṣyati punardhanam ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఇది ఈరోజు నేను పొందాను, ఈ కోరికను తీర్చుకుంటాను; ఈ ధనం నాది, ఇంకా ఈ ధనం కూడా నాది కాబోతుంది.
- 14
असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि ।
ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान्सुखी ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిasau mayā hataḥ śatrurhaniṣye cāparānapi |
īśvaro'hamahaṃ bhogī siddho'haṃ balavānsukhī ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఆ శత్రువు నా చేత హతుడయ్యాడు, ఇతరులను కూడా సంహరిస్తాను. నేనే ఈశ్వరుడను, నేనే భోగిని, నేనే సిద్ధుడను, బలవంతుడను, సుఖిని.
- 15
आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया ।
यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिताः ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిāḍhyo'bhijanavānasmi ko'nyo'sti sadṛśo mayā |
yakṣye dāsyāmi modiṣya ityajñānavimohitāḥ ||
యంత్ర చిత్తుప్రతినేను ధనవంతుడను, ఉన్నత కులీనుడను; నాకు సమానుడు ఇంకెవడున్నాడు? యజ్ఞం చేస్తాను, దానం చేస్తాను, ఆనందిస్తాను. ఇలా అజ్ఞానంతో మోహితులై వారు అంటారు.
- 16
अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः ।
प्रसक्ताः कामभोगेषु पतन्ति नरकेऽशुचौ ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిanekacittavibhrāntā mohajālasamāvṛtāḥ |
prasaktāḥ kāmabhogeṣu patanti narake'śucau ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఅనేక ఆలోచనలతో భ్రాంతచిత్తులై, మోహజాలంలో చిక్కుకుని, కామభోగాలలో ఆసక్తులై, వారు అశుచియైన నరకంలో పడతారు.
- 17
आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः ।
यजन्ते नामयज्ञैस्ते दम्भेनाविधिपूर्वकम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిātmasambhāvitāḥ stabdhā dhanamānamadānvitāḥ |
yajante nāmayajñaiste dambhenāvidhipūrvakam ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఆత్మస్తుతిపరులు, మొండివారు, ధనమానమదాలతో నిండినవారు అయిన వారు దంభంతో, విధిని పాటించకుండా పేరుకు మాత్రమే యజ్ఞాలు చేస్తారు.
- 18
अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः ।
मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిahaṅkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krodhaṃ ca saṃśritāḥ |
māmātmaparadeheṣu pradviṣanto'bhyasūyakāḥ ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఅహంకారం, బలం, దర్పం, కామం, క్రోధాలను ఆశ్రయించిన ఈ అసూయాపరులు తమ దేహాలలోనూ ఇతరుల దేహాలలోనూ ఉన్న నన్ను ద్వేషిస్తారు.
- 19
तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् ।
क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిtānahaṃ dviṣataḥ krūrānsaṃsāreṣu narādhamān |
kṣipāmyajasramaśubhānāsurīṣveva yoniṣu ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిద్వేషించేవారు, క్రూరులు, నరాధములు, అశుభ కర్ములు అయిన వారిని సంసారాలలో ఆసురీ యోనులలోకి నేను మళ్ళీ మళ్ళీ పడవేస్తాను.
- 20
आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।
मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిāsurīṃ yonimāpannā mūḍhā janmani janmani |
māmaprāpyaiva kaunteya tato yāntyadhamāṃ gatim ||
యంత్ర చిత్తుప్రతికౌంతేయా, జన్మజన్మలకూ ఆసురీ యోనులను పొందిన ఆ మూఢులు నన్ను పొందకుండానే అక్కడి నుండి ఇంకా అధమ గతికి పోతారు.
- 21
त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः ।
कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిtrividhaṃ narakasyedaṃ dvāraṃ nāśanamātmanaḥ |
kāmaḥ krodhastathā lobhastasmādetattrayaṃ tyajet ||
యంత్ర చిత్తుప్రతికామం, క్రోధం, లోభం అనే ఈ మూడు విధాల నరకద్వారం ఆత్మను నాశనం చేస్తుంది. కనుక ఈ మూడింటినీ విడిచిపెట్టాలి.
- 22
एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः ।
आचरत्यात्मनः श्रेयस्ततो याति परां गतिम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిetairvimuktaḥ kaunteya tamodvāraistribhirnaraḥ |
ācaratyātmanaḥ śreyastato yāti parāṃ gatim ||
యంత్ర చిత్తుప్రతికౌంతేయా, ఈ మూడు తమోద్వారాల నుండి విముక్తుడైన మనిషి తనకు శ్రేయస్కరమైనదాన్ని ఆచరించి, ఆ తరువాత పరమగతిని పొందుతాడు.
- 23
यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः ।
न स सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిyaḥ śāstravidhimutsṛjya vartate kāmakārataḥ |
na sa siddhimavāpnoti na sukhaṃ na parāṃ gatim ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిశాస్త్ర విధిని విడిచిపెట్టి కామప్రేరణతో ప్రవర్తించేవాడు సిద్ధినీ పొందడు, సుఖాన్నీ పొందడు, పరమగతినీ పొందడు.
- 24
तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ ।
ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిtasmācchāstraṃ pramāṇaṃ te kāryākāryavyavasthitau |
jñātvā śāstravidhānoktaṃ karma kartumihārhasi ||
యంత్ర చిత్తుప్రతికనుక చేయదగినదీ చేయకూడనిదీ నిర్ణయించడంలో శాస్త్రమే నీకు ప్రమాణం. శాస్త్ర విధానంలో చెప్పబడినదాన్ని తెలుసుకుని నీవు ఇక్కడ కర్మ చేయాలి.