30 శ్లోకాలు
- 1
मय्यासक्तमनाः पार्थ योगं युञ्जन्मदाश्रयः ।
असंशयं समग्रं मां यथा ज्ञास्यसि तच्छृणु ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిmayyāsaktamanāḥ pārtha yogaṃ yuñjanmadāśrayaḥ |
asaṃśayaṃ samagraṃ māṃ yathā jñāsyasi tacchṛṇu ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిశ్రీభగవానుడు ఇలా అన్నాడు: పార్థా, నాపై మనస్సును లగ్నం చేసి, నన్నే ఆశ్రయించి యోగాన్ని అభ్యసిస్తూ, నన్ను సంపూర్ణంగా, ఏ సందేహమూ లేకుండా నీవు ఎలా తెలుసుకుంటావో అది విను.
- 2
ज्ञानं तेऽहं सविज्ञानमिदं वक्ष्याम्यशेषतः ।
यज्ज्ञात्वा नेह भूयोऽन्यज्ज्ञातव्यमवशिष्यते ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిjñānaṃ te'haṃ savijñānamidaṃ vakṣyāmyaśeṣataḥ |
yajjñātvā neha bhūyo'nyajjñātavyamavaśiṣyate ||
యంత్ర చిత్తుప్రతివిజ్ఞానంతో కూడిన ఈ జ్ఞానాన్ని నీకు ఏమీ మిగలకుండా చెబుతాను; దీనిని తెలుసుకున్న తరువాత ఇక్కడ తెలుసుకోవలసినది మరేదీ మిగలదు.
- 3
मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये ।
यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిmanuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaścidyatati siddhaye |
yatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ vetti tattvataḥ ||
యంత్ర చిత్తుప్రతివేలాది మనుషులలో ఎవరో ఒక్కడు సిద్ధి కోసం ప్రయత్నిస్తాడు; అలా ప్రయత్నించి సిద్ధి పొందినవారిలో కూడా ఎవరో ఒక్కడే నన్ను యథార్థంగా తెలుసుకుంటాడు.
- 4
भूमिरापोऽनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च ।
अहङ्कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిbhūmirāpo'nalo vāyuḥ khaṃ mano buddhireva ca |
ahaṅkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtiraṣṭadhā ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిభూమి, నీరు, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశం, మనస్సు, బుద్ధి, అహంకారం: ఇలా ఎనిమిది విధాలుగా విభజించబడినది నా ప్రకృతి.
- 5
अपरेयमितस्त्वन्यां प्रकृतिं विद्धि मे पराम् ।
जीवभूतां महाबाहो ययेदं धार्यते जगत् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిapareyamitastvanyāṃ prakṛtiṃ viddhi me parām |
jīvabhūtāṃ mahābāho yayedaṃ dhāryate jagat ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిమహాబాహూ, ఇది నా అపర ప్రకృతి. దీనికి భిన్నమైన నా పర ప్రకృతిని తెలుసుకో; అదే జీవులుగా మారి ఈ జగత్తును ధరిస్తోంది.
- 6
एतद्योनीनि भूतानि सर्वाणीत्युपधारय ।
अहं कृत्स्नस्य जगतः प्रभवः प्रलयस्तथा ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిetadyonīni bhūtāni sarvāṇītyupadhāraya |
ahaṃ kṛtsnasya jagataḥ prabhavaḥ pralayastathā ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిసమస్త ప్రాణులకూ ఈ రెండే జన్మస్థానాలని గ్రహించు. ఈ సమస్త జగత్తు పుట్టుకకూ, లయానికీ నేనే కారణం.
- 7
मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय ।
मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిmattaḥ parataraṃ nānyatkiñcidasti dhanañjaya |
mayi sarvamidaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇā iva ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిధనంజయా, నాకంటే పైనది మరేదీ లేదు. దారానికి గుచ్చిన ముత్యాల గుంపుల్లా ఇదంతా నాలోనే గుచ్చబడి ఉంది.
- 8
रसोऽहमप्सु कौन्तेय प्रभास्मि शशिसूर्ययोः ।
प्रणवः सर्ववेदेषु शब्दः खे पौरुषं नृषु ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిraso'hamapsu kaunteya prabhāsmi śaśisūryayoḥ |
praṇavaḥ sarvavedeṣu śabdaḥ khe pauruṣaṃ nṛṣu ||
యంత్ర చిత్తుప్రతికౌంతేయా, నీటిలో రుచిని నేను, చంద్రసూర్యులలో కాంతిని నేను, అన్ని వేదాలలో ప్రణవాన్ని, ఆకాశంలో శబ్దాన్ని, మనుషులలో పౌరుషాన్ని నేనే.
- 9
पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ ।
जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిpuṇyo gandhaḥ pṛthivyāṃ ca tejaścāsmi vibhāvasau |
jīvanaṃ sarvabhūteṣu tapaścāsmi tapasviṣu ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిభూమిలోని పవిత్రమైన సువాసనను నేను, అగ్నిలోని తేజస్సును నేను; సమస్త ప్రాణులలో జీవాన్ని, తపస్వులలో తపస్సును నేనే.
- 10
बीजं मां सर्वभूतानां विद्धि पार्थ सनातनम् ।
बुद्धिर्बुद्धिमतामस्मि तेजस्तेजस्विनामहम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిbījaṃ māṃ sarvabhūtānāṃ viddhi pārtha sanātanam |
buddhirbuddhimatāmasmi tejastejasvināmaham ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిపార్థా, సమస్త ప్రాణులకూ సనాతనమైన బీజాన్ని నేనే అని తెలుసుకో. బుద్ధిమంతులలో బుద్ధిని, తేజస్వులలో తేజస్సును నేనే.
- 11
बलं बलवतां चाहं कामरागविवर्जितम् ।
धर्माविरुद्धो भूतेषु कामोऽस्मि भरतर्षभ ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిbalaṃ balavatāṃ cāhaṃ kāmarāgavivarjitam |
dharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిభరతశ్రేష్ఠా, బలవంతులలో కామరాగాలు లేని బలాన్ని నేను; ప్రాణులలో ధర్మానికి విరుద్ధం కాని కామాన్ని నేనే.
- 12
ये चैव सात्त्विका भावा राजसास्तामसाश्च ये ।
मत्त एवेति तान्विद्धि न त्वहं तेषु ते मयि ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిye caiva sāttvikā bhāvā rājasāstāmasāśca ye |
matta eveti tānviddhi na tvahaṃ teṣu te mayi ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిసాత్త్విక, రాజస, తామస భావాలు ఏవేవి ఉన్నాయో అవన్నీ నా నుండే వచ్చాయని తెలుసుకో. అయితే నేను వాటిలో లేను; అవే నాలో ఉన్నాయి.
- 13
त्रिभिर्गुणमयैर्भावैरेभिः सर्वमिदं जगत् ।
मोहितं नाभिजानाति मामेभ्यः परमव्ययम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిtribhirguṇamayairbhāvairebhiḥ sarvamidaṃ jagat |
mohitaṃ nābhijānāti māmebhyaḥ paramavyayam ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిగుణమయమైన ఈ మూడు భావాల చేత మోహితమైన ఈ జగత్తంతా, వాటికి అతీతుడను, అవ్యయుడను అయిన నన్ను గుర్తించలేకపోతోంది.
- 14
दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया ।
मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిdaivī hyeṣā guṇamayī mama māyā duratyayā |
māmeva ye prapadyante māyāmetāṃ taranti te ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిగుణమయమైన ఈ నా దైవీ మాయ దాటడానికి కష్టమైనది. నన్నే శరణు పొందేవారు ఈ మాయను దాటుతారు.
- 15
न मां दुष्कृतिनो मूढाः प्रपद्यन्ते नराधमाः ।
माययापहृतज्ञाना आसुरं भावमाश्रिताः ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిna māṃ duṣkṛtino mūḍhāḥ prapadyante narādhamāḥ |
māyayāpahṛtajñānā āsuraṃ bhāvamāśritāḥ ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిదుష్కర్ములు, మూఢులు, నరాధములు నన్ను శరణు పొందరు; మాయ వారి జ్ఞానాన్ని హరించగా, వారు ఆసుర భావాన్ని ఆశ్రయిస్తారు.
- 16
चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोऽर्जुन ।
आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిcaturvidhā bhajante māṃ janāḥ sukṛtino'rjuna |
ārto jijñāsurarthārthī jñānī ca bharatarṣabha ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఅర్జునా, భరతశ్రేష్ఠా, నాలుగు రకాల పుణ్యాత్ములు నన్ను భజిస్తారు: ఆపదలో ఉన్నవాడు, తెలుసుకోవాలనుకునేవాడు, ప్రయోజనాన్ని కోరేవాడు, జ్ఞాని.
- 17
तेषां ज्ञानी नित्ययुक्त एकभक्तिर्विशिष्यते ।
प्रियो हि ज्ञानिनोऽत्यर्थमहं स च मम प्रियः ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిteṣāṃ jñānī nityayukta ekabhaktirviśiṣyate |
priyo hi jñānino'tyarthamahaṃ sa ca mama priyaḥ ||
యంత్ర చిత్తుప్రతివీరిలో నిత్యమూ యోగంలో నిలిచి, ఏకైక భక్తి గల జ్ఞాని శ్రేష్ఠుడు. జ్ఞానికి నేను మిక్కిలి ప్రియుణ్ణి, అతడు నాకు ప్రియుడు.
- 18
उदाराः सर्व एवैते ज्ञानी त्वात्मैव मे मतम् ।
आस्थितः स हि युक्तात्मा मामेवानुत्तमां गतिम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిudārāḥ sarva evaite jñānī tvātmaiva me matam |
āsthitaḥ sa hi yuktātmā māmevānuttamāṃ gatim ||
యంత్ర చిత్తుప్రతివీరందరూ ఉదారులే, కానీ జ్ఞాని నా ఆత్మయే అని నా అభిప్రాయం. ఎందుకంటే యోగంలో కుదురుకున్న మనస్సుతో అతడు సర్వోత్తమ గతినైన నన్నే ఆశ్రయించి ఉంటాడు.
- 19
बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते ।
वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిbahūnāṃ janmanāmante jñānavānmāṃ prapadyate |
vāsudevaḥ sarvamiti sa mahātmā sudurlabhaḥ ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఅనేక జన్మల చివర జ్ఞానవంతుడు వాసుదేవుడే సర్వమూ అని గ్రహించి నన్ను శరణు పొందుతాడు. అలాంటి మహాత్ముడు చాలా దుర్లభుడు.
- 20
कामैस्तैस्तैर्हृतज्ञानाः प्रपद्यन्तेऽन्यदेवताः ।
तं तं नियममास्थाय प्रकृत्या नियताः स्वया ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిkāmaistaistairhṛtajñānāḥ prapadyante'nyadevatāḥ |
taṃ taṃ niyamamāsthāya prakṛtyā niyatāḥ svayā ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఆయా కోరికల చేత జ్ఞానం హరించబడినవారు తమ తమ స్వభావానికి లోబడి, ఆయా నియమాలను పాటిస్తూ ఇతర దేవతలను శరణు పొందుతారు.
- 21
यो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति ।
तस्य तस्याचलां श्रद्धां तामेव विदधाम्यहम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిyo yo yāṃ yāṃ tanuṃ bhaktaḥ śraddhayārcitumicchati |
tasya tasyācalāṃ śraddhāṃ tāmeva vidadhāmyaham ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఏ భక్తుడు ఏ రూపాన్ని శ్రద్ధతో పూజించాలనుకుంటాడో, ఆ భక్తునికి అదే శ్రద్ధను నేను చలించనిదిగా చేస్తాను.
- 22
स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते ।
लभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हि तान् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిsa tayā śraddhayā yuktastasyārādhanamīhate |
labhate ca tataḥ kāmānmayaiva vihitānhi tān ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఆ శ్రద్ధతో కూడిన అతడు ఆ రూపపు ఆరాధనను చేస్తాడు; దాని ద్వారా తన కోరికలను పొందుతాడు, అయితే వాటిని ఇచ్చేది నేనే.
- 23
अन्तवत्तु फलं तेषां तद्भवत्यल्पमेधसाम् ।
देवान्देवयजो यान्ति मद्भक्ता यान्ति मामपि ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిantavattu phalaṃ teṣāṃ tadbhavatyalpamedhasām |
devāndevayajo yānti madbhaktā yānti māmapi ||
యంత్ర చిత్తుప్రతికానీ అల్పబుద్ధులైన వారికి లభించే ఆ ఫలం నశించేది. దేవతలను పూజించేవారు దేవతలను చేరుతారు; నా భక్తులు నన్ను చేరుతారు.
- 24
अव्यक्तं व्यक्तिमापन्नं मन्यन्ते मामबुद्धयः ।
परं भावमजानन्तो ममाव्ययमनुत्तमम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిavyaktaṃ vyaktimāpannaṃ manyante māmabuddhayaḥ |
paraṃ bhāvamajānanto mamāvyayamanuttamam ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిబుద్ధిహీనులు, అవ్యక్తుడనైన నన్ను వ్యక్త రూపం పొందినవాడిగా భావిస్తారు; అవ్యయమైన, సర్వోత్తమమైన నా పరమ భావాన్ని వారు ఎరుగరు.
- 25
नाहं प्रकाशः सर्वस्य योगमायासमावृतः ।
मूढोऽयं नाभिजानाति लोको मामजमव्ययम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిnāhaṃ prakāśaḥ sarvasya yogamāyāsamāvṛtaḥ |
mūḍho'yaṃ nābhijānāti loko māmajamavyayam ||
యంత్ర చిత్తుప్రతియోగమాయతో కప్పబడి ఉన్న నేను అందరికీ ప్రకాశించను. మూఢమైన ఈ లోకం జన్మరహితుడను, అవ్యయుడను అయిన నన్ను గుర్తించదు.
- 26
वेदाहं समतीतानि वर्तमानानि चार्जुन ।
भविष्याणि च भूतानि मां तु वेद न कश्चन ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిvedāhaṃ samatītāni vartamānāni cārjuna |
bhaviṣyāṇi ca bhūtāni māṃ tu veda na kaścana ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఅర్జునా, గతించిన ప్రాణులను, ఇప్పుడున్నవాటిని, రాబోయేవాటిని నేను ఎరుగుదును; కానీ నన్ను ఎవరూ ఎరుగరు.
- 27
इच्छाद्वेषसमुत्थेन द्वन्द्वमोहेन भारत ।
सर्वभूतानि सम्मोहं सर्गे यान्ति परन्तप ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిicchādveṣasamutthena dvandvamohena bhārata |
sarvabhūtāni sammohaṃ sarge yānti parantapa ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిభారతా, పరంతపా, ఇచ్ఛాద్వేషాల నుండి పుట్టిన ద్వంద్వ మోహం చేత సమస్త ప్రాణులు పుట్టుకతోనే సమ్మోహంలో పడుతున్నాయి.
- 28
येषां त्वन्तगतं पापं जनानां पुण्यकर्मणाम् ।
ते द्वन्द्वमोहनिर्मुक्ता भजन्ते मां दृढव्रताः ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిyeṣāṃ tvantagataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇyakarmaṇām |
te dvandvamohanirmuktā bhajante māṃ dṛḍhavratāḥ ||
యంత్ర చిత్తుప్రతికానీ పాపం అంతమైన పుణ్యకర్ములైన జనులు ద్వంద్వ మోహం నుండి విముక్తులై, దృఢవ్రతులై నన్ను భజిస్తారు.
- 29
जरामरणमोक्षाय मामाश्रित्य यतन्ति ये ।
ते ब्रह्म तद्विदुः कृत्स्नमध्यात्मं कर्म चाखिलम् ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిjarāmaraṇamokṣāya māmāśritya yatanti ye |
te brahma tadviduḥ kṛtsnamadhyātmaṃ karma cākhilam ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిముసలితనం, మరణం నుండి విముక్తి కోసం నన్ను ఆశ్రయించి ప్రయత్నించేవారు ఆ బ్రహ్మాన్ని సంపూర్ణంగా, అధ్యాత్మాన్ని, సమస్త కర్మనూ తెలుసుకుంటారు.
- 30
साधिभूताधिदैवं मां साधियज्ञं च ये विदुः ।
प्रयाणकालेऽपि च मां ते विदुर्युक्तचेतसः ॥
యంత్ర చిత్తుప్రతిsādhibhūtādhidaivaṃ māṃ sādhiyajñaṃ ca ye viduḥ |
prayāṇakāle'pi ca māṃ te viduryuktacetasaḥ ||
యంత్ర చిత్తుప్రతిఅధిభూతంతో, అధిదైవంతో, అధియజ్ఞంతో కూడిన నన్ను ఎవరు తెలుసుకుంటారో, యోగంలో నిలిచిన మనస్సు గల వారు ప్రయాణ కాలంలో కూడా నన్ను తెలుసుకుంటారు.