100 shlokas
- 1
अग्निमान्द्यं ज्वरः शैत्यं वान्तिः शोणितपूययोः
सत्त्वहानिश्च दौर्बल्यं राजरोगस्य लक्षणम्
agnimāndyaṃ jvaraḥ śaityaṃ vāntiḥ śoṇitapūyayoḥ
sattvahāniśca daurbalyaṃ rājarogasya lakṣaṇam
- 2
रसस्य तुल्यभागेन हेमभस्म प्रकल्पयेत्
तालकं गन्धकं तुत्थं माक्षिकं रसकं शिलाम्
rasasya tulyabhāgena hemabhasma prakalpayet
tālakaṃ gandhakaṃ tutthaṃ mākṣikaṃ rasakaṃ śilām
- 3
रससाम्येन युञ्जीत तुत्थं भस्मीकृतं न्यसेत्
वह्नौ भस्मीकृतं चेत्थं मयूरकसुतुत्थकम्
rasasāmyena yuñjīta tutthaṃ bhasmīkṛtaṃ nyaset
vahnau bhasmīkṛtaṃ cetthaṃ mayūrakasututthakam
- 4
किंचिट्टङ्कणकं दत्त्वा मार्जारस्य विशा युतम्
प्रथमं पुटयेद्दध्ना द्वितीयं मधुना सह
kiṃciṭṭaṅkaṇakaṃ dattvā mārjārasya viśā yutam
prathamaṃ puṭayeddadhnā dvitīyaṃ madhunā saha
- 5
तालकं शोधयेदग्रे कूष्माण्डक्षारपाचनात्
तैले पचेत्ततः सम्यक्चूर्णे वा परिशोधयेत्
tālakaṃ śodhayedagre kūṣmāṇḍakṣārapācanāt
taile pacettataḥ samyakcūrṇe vā pariśodhayet
- 6
गन्धकं शोधयेद्दुग्धे रसकं नरवारिणा
माक्षिकं सिन्धुसंयुक्तं बीजपूररसे पचेत्
gandhakaṃ śodhayeddugdhe rasakaṃ naravāriṇā
mākṣikaṃ sindhusaṃyuktaṃ bījapūrarase pacet
- 7
जयन्तीद्रवसम्पिष्टां शिलां तत्रैव पाचयेत्
एकीकृत्य ततः सर्वम् अर्कक्षीरेण मर्दयेत्
jayantīdravasampiṣṭāṃ śilāṃ tatraiva pācayet
ekīkṛtya tataḥ sarvam arkakṣīreṇa mardayet
- 8
जयन्तीभृङ्गराजाभ्यां वासापाठाकृशानुभिः
अगस्तिलाङ्गलीभ्यां च प्रत्येकं दिवसं शनैः
jayantībhṛṅgarājābhyāṃ vāsāpāṭhākṛśānubhiḥ
agastilāṅgalībhyāṃ ca pratyekaṃ divasaṃ śanaiḥ
- 9
ततस्तु गोलकं बद्ध्वा पचेत्पूर्ववदाहृतः
चूर्णयित्वा ततः सम्यग्भावयेदार्द्रकाम्बुना
tatastu golakaṃ baddhvā pacetpūrvavadāhṛtaḥ
cūrṇayitvā tataḥ samyagbhāvayedārdrakāmbunā
- 10
सप्तधा व्योषनिर्यासै रसः कनकसुन्दरः
गुञ्जाद्वयं त्रयं वास्य राजयक्ष्मापनुत्तये
saptadhā vyoṣaniryāsai rasaḥ kanakasundaraḥ
guñjādvayaṃ trayaṃ vāsya rājayakṣmāpanuttaye
- 11
मधुना पिप्पलीभिश्च मरिचैर्वा घृतान्वितैः
लेहयेद्रोगिणं वैद्यो बलावस्थाविशेषवित्
madhunā pippalībhiśca maricairvā ghṛtānvitaiḥ
lehayedrogiṇaṃ vaidyo balāvasthāviśeṣavit
- 12
जयपालरजोभिर्वा शुण्ठ्या गव्यघृताक्तया
ददीत शूलिने प्राज्ञो गुल्मिने च विशेषतः
jayapālarajobhirvā śuṇṭhyā gavyaghṛtāktayā
dadīta śūline prājño gulmine ca viśeṣataḥ
- 13
कादिवर्ज्यं चरेत्पथ्यं हृद्यं बल्यं च पूर्ववत्
सन्निपाते ददीतैनमार्द्रकद्रवसंयुतम्
गुडूचीत्रिफलाक्वाथैः संस्कृतो गुग्गुलुर्वरः
kādivarjyaṃ caretpathyaṃ hṛdyaṃ balyaṃ ca pūrvavat
sannipāte dadītainamārdrakadravasaṃyutam
guḍūcītriphalākvāthaiḥ saṃskṛto guggulurvaraḥ
- 14
रसभस्म त्रयो भागा भागैकं हेमभस्मकम्
मृतताम्रस्य भागैकं शिलागन्धकतालकम्
rasabhasma trayo bhāgā bhāgaikaṃ hemabhasmakam
mṛtatāmrasya bhāgaikaṃ śilāgandhakatālakam
- 15
प्रतिभागद्वयं शुद्धमेकीकृत्य विचूर्णयेत्
वराटान्पूरयेत्तेन अजाक्षीरेण टङ्कणम्
pratibhāgadvayaṃ śuddhamekīkṛtya vicūrṇayet
varāṭānpūrayettena ajākṣīreṇa ṭaṅkaṇam
- 16
पिष्ट्वा तेन मुखं रुद्ध्वा मृद्भाण्डे तन्निरोधयेत्
शुद्धं गजपुटे पच्याच्चूर्णयेत्स्वाङ्गशीतलम्
piṣṭvā tena mukhaṃ ruddhvā mṛdbhāṇḍe tannirodhayet
śuddhaṃ gajapuṭe pacyāccūrṇayetsvāṅgaśītalam
- 17
रसो राजमृगाङ्कोऽयं चतुर्गुञ्जः क्षयापहः
दशपिप्पलिकाक्षौद्रैर्मरिचैकोनविंशतिः
सघृतैर्दापयेद्वैद्यो रोगराजप्रशान्तये
raso rājamṛgāṅko'yaṃ caturguñjaḥ kṣayāpahaḥ
daśapippalikākṣaudrairmaricaikonaviṃśatiḥ
saghṛtairdāpayedvaidyo rogarājapraśāntaye
- 18
शङ्खस्य वलयान्निष्कं चतुर्निष्कं वराटकम्
निष्कार्धं नीलतुत्थस्य सर्वतुल्यं तु गन्धकम्
śaṅkhasya valayānniṣkaṃ caturniṣkaṃ varāṭakam
niṣkārdhaṃ nīlatutthasya sarvatulyaṃ tu gandhakam
- 19
गन्धतुल्यं मृतं नागं नागतुल्यं मृतं रसम्
टङ्कणं रसतुल्यं स्यान्मर्द्यं पाच्यं मृगाङ्कवत्
राजयक्ष्महरः सोऽयं नाम्ना शङ्खेश्वरो मतः
gandhatulyaṃ mṛtaṃ nāgaṃ nāgatulyaṃ mṛtaṃ rasam
ṭaṅkaṇaṃ rasatulyaṃ syānmardyaṃ pācyaṃ mṛgāṅkavat
rājayakṣmaharaḥ so'yaṃ nāmnā śaṅkheśvaro mataḥ
- 20
शङ्खनाभिं गवां क्षीरैः पेषयेन्निष्कषोडश
तेन मूषा प्रकर्तव्या तन्मध्ये भस्मसूतकम्
śaṅkhanābhiṃ gavāṃ kṣīraiḥ peṣayenniṣkaṣoḍaśa
tena mūṣā prakartavyā tanmadhye bhasmasūtakam
- 21
निष्कार्धं गन्धकात्त्रीणि चूर्णीकृत्य विनिक्षिपेत्
रुद्ध्वा तद्वेष्टयेद्वस्त्रे मृत्तिकां लेपयेद्बहिः
niṣkārdhaṃ gandhakāttrīṇi cūrṇīkṛtya vinikṣipet
ruddhvā tadveṣṭayedvastre mṛttikāṃ lepayedbahiḥ
- 22
शोष्यं गजपुटे पच्यान्मूषया सह चूर्णयेत्
गुञ्जैकमनुपानेन क्षयं हन्ति मृगाङ्कवत्
śoṣyaṃ gajapuṭe pacyānmūṣayā saha cūrṇayet
guñjaikamanupānena kṣayaṃ hanti mṛgāṅkavat
- 23
द्विनिष्कं भस्म सूतस्य निष्कैकं स्वर्णभस्मकम्
शुद्धगन्धकनिष्कौ द्वौ चूर्णयित्वा चित्रकद्रवैः
dviniṣkaṃ bhasma sūtasya niṣkaikaṃ svarṇabhasmakam
śuddhagandhakaniṣkau dvau cūrṇayitvā citrakadravaiḥ
- 24
द्वियामान्ते विशोष्याथ तेन पूर्या वराटिकाः
वराटान्मृण्मये भाण्डे रुद्ध्वा गजपुटे पचेत्
dviyāmānte viśoṣyātha tena pūryā varāṭikāḥ
varāṭānmṛṇmaye bhāṇḍe ruddhvā gajapuṭe pacet
- 25
स्वाङ्गशीतं विचूर्ण्याथ पोटलीं हेमगर्भिताम्
मृगाङ्कवच्चतुर्गुञ्जं भक्षितं राजयक्ष्मनुत्
svāṅgaśītaṃ vicūrṇyātha poṭalīṃ hemagarbhitām
mṛgāṅkavaccaturguñjaṃ bhakṣitaṃ rājayakṣmanut
- 26
स्वयमग्निरसं खादेत्त्रिनिष्कं राजयक्ष्मनुत्
svayamagnirasaṃ khādettriniṣkaṃ rājayakṣmanut
- 27
भस्मसूताभ्रलोहानां शिलाजतुविषं समम्
गुडूचीत्रिफलाक्वाथैः संस्कृतं गुग्गुलुं तथा
bhasmasūtābhralohānāṃ śilājatuviṣaṃ samam
guḍūcītriphalākvāthaiḥ saṃskṛtaṃ gugguluṃ tathā
- 28
मृतं नेपालताम्रं च सूतस्थाने नियोजयेत्
एकीकृत्य द्विगुञ्जं तद्भक्षयेद्राजयक्ष्मनुत्
mṛtaṃ nepālatāmraṃ ca sūtasthāne niyojayet
ekīkṛtya dviguñjaṃ tadbhakṣayedrājayakṣmanut
- 29
पञ्चामृतरसो नाम ह्यनुपानं च पूर्ववत्
pañcāmṛtaraso nāma hyanupānaṃ ca pūrvavat
- 30
हरेत्क्षीराजगन्धाभ्यां जयन्ती वा क्षयापहा
haretkṣīrājagandhābhyāṃ jayantī vā kṣayāpahā

