16 shlokas
- 1
क्रीत्वा मूल्येन यः पण्यं क्रेता न बहु मन्यते
क्रीत्वानुशय इत्य् एतद्विवादपदम् उच्यते
krītvā mūlyena yaḥ paṇyaṃ kretā na bahu manyate
krītvānuśaya ity etadvivādapadam ucyate
- 2
क्रीत्वा मूल्येन यत्पण्यं दुष्क्रीतं मन्यते क्रयी
विक्रेतुः प्रतिदेयं तत्तस्मिन् एवाह्न्य् अविक्षतम्
krītvā mūlyena yatpaṇyaṃ duṣkrītaṃ manyate krayī
vikretuḥ pratideyaṃ tattasmin evāhny avikṣatam
- 3
द्वितीये ऽह्नि ददत्क्रेता मूल्यात्त्रिंशांशम् आवहेत्
द्विगुणं तत्तृतीये ऽह्नि परतः क्रेतुर् एव तत्
dvitīye 'hni dadatkretā mūlyāttriṃśāṃśam āvahet
dviguṇaṃ tattṛtīye 'hni parataḥ kretur eva tat
- 4
क्रेता पण्यं परीक्षेत प्राक्स्वयं गुणदोषतः
परीक्ष्याभिमतं क्रीतं विक्रेतुर्न भवेत्पुनः
kretā paṇyaṃ parīkṣeta prāksvayaṃ guṇadoṣataḥ
parīkṣyābhimataṃ krītaṃ vikreturna bhavetpunaḥ
- 5
त्र्यहाद्दोह्यं परीक्षेत पञ्चाहाद्वाह्यम् एव तु
मुक्तावज्रप्रवालानां सप्ताहं स्यात्परीक्षणम्
tryahāddohyaṃ parīkṣeta pañcāhādvāhyam eva tu
muktāvajrapravālānāṃ saptāhaṃ syātparīkṣaṇam
- 6
द्विपदाम् अर्धमासं स्यात्पुंसां तद्द्विगुणं स्त्रियाः
दशाहं सर्वबीजानाम् एकाहं लोहवाससाम्
dvipadām ardhamāsaṃ syātpuṃsāṃ taddviguṇaṃ striyāḥ
daśāhaṃ sarvabījānām ekāhaṃ lohavāsasām
- 7
परिभुक्तं च यद्वासः क्लिष्टरूपं मलीमसम्
सदोषम् अपि विक्रीतं विक्रेतुर्न भवेत्पुनः
paribhuktaṃ ca yadvāsaḥ kliṣṭarūpaṃ malīmasam
sadoṣam api vikrītaṃ vikreturna bhavetpunaḥ
- 8
मूल्याष्टभागो हीयेत सकृद्धौतस्य वाससः
द्विः पादस्त्रिस्त्रिभागस्तु चतुःकृत्वो ऽर्धम् एव च
mūlyāṣṭabhāgo hīyeta sakṛddhautasya vāsasaḥ
dviḥ pādastristribhāgastu catuḥkṛtvo 'rdham eva ca
- 9
अर्धक्षयात्तु परतः पादांशापचयः क्रमात्
यावत्क्षीणदशं जीर्णं जीर्णस्यानियमः क्षये
ardhakṣayāttu parataḥ pādāṃśāpacayaḥ kramāt
yāvatkṣīṇadaśaṃ jīrṇaṃ jīrṇasyāniyamaḥ kṣaye
- 10
लोहानाम् अपि सर्वेषां हेतुर् अग्निक्रियाविधौ
क्षयः संस्क्रियमाणानां तेषां दृष्टो ऽग्निसंगमात्
lohānām api sarveṣāṃ hetur agnikriyāvidhau
kṣayaḥ saṃskriyamāṇānāṃ teṣāṃ dṛṣṭo 'gnisaṃgamāt
- 11
सुवर्णस्य क्षयो नास्ति रजते द्विपलं शतम्
शतम् अष्टपलं ज्ञेयं क्षयः स्यात्त्रपुसीसयोः
suvarṇasya kṣayo nāsti rajate dvipalaṃ śatam
śatam aṣṭapalaṃ jñeyaṃ kṣayaḥ syāttrapusīsayoḥ
- 12
ताम्रे पञ्चपलं विद्याद्विकारा ये च तन्मयाः
तद्धातूनाम् अनेकत्वाद् अयसो ऽनियमः क्षये
tāmre pañcapalaṃ vidyādvikārā ye ca tanmayāḥ
taddhātūnām anekatvād ayaso 'niyamaḥ kṣaye
- 13
तान्तवस्य च संस्कारे क्षयवृद्धी उदाहृते
सूत्रकार्पासिकोर्णानां वृद्धिर्दशपलं शतम्
tāntavasya ca saṃskāre kṣayavṛddhī udāhṛte
sūtrakārpāsikorṇānāṃ vṛddhirdaśapalaṃ śatam
- 14
स्थूलसूत्रवतां तेषां मध्यानां पञ्चकं शतम्
त्रिपलं तु सुसूक्ष्माणाम् अन्तःक्षय उदाहृतः
sthūlasūtravatāṃ teṣāṃ madhyānāṃ pañcakaṃ śatam
tripalaṃ tu susūkṣmāṇām antaḥkṣaya udāhṛtaḥ
- 15
त्रिंशांशो रोमविद्धस्य क्षयः कर्मकृतस्य तु
कौशेयवल्कलानां तु नैव वृद्धिर्न च क्षयः
triṃśāṃśo romaviddhasya kṣayaḥ karmakṛtasya tu
kauśeyavalkalānāṃ tu naiva vṛddhirna ca kṣayaḥ
- 16
क्रीत्वा नानुशयं कुर्याद्वणिक्पण्यविचक्षणः
वृद्धिक्षयौ तु जानीयात्पण्यानाम् आगमं तथा
krītvā nānuśayaṃ kuryādvaṇikpaṇyavicakṣaṇaḥ
vṛddhikṣayau tu jānīyātpaṇyānām āgamaṃ tathā

