12 shlokas
- 1
विक्रीय पण्यं मूल्येन क्रेतुर्यन्न प्रदीयते
विक्रीयासंप्रदानं तद्विवादपदम् उच्यते
vikrīya paṇyaṃ mūlyena kreturyanna pradīyate
vikrīyāsaṃpradānaṃ tadvivādapadam ucyate
- 2
लोके ऽस्मिन्द्विविधं द्रव्यं जङ्गमं स्थावरं तथा
क्रयविक्रयधर्मेषु सर्वं तत्पण्यम् उच्यते
loke 'smindvividhaṃ dravyaṃ jaṅgamaṃ sthāvaraṃ tathā
krayavikrayadharmeṣu sarvaṃ tatpaṇyam ucyate
- 3
षड्विधस्तस्य तु बुधैर्दानादानविधिः स्मृतः
गणिमं तुलिमं मेयं क्रियया रूपतः श्रिया
ṣaḍvidhastasya tu budhairdānādānavidhiḥ smṛtaḥ
gaṇimaṃ tulimaṃ meyaṃ kriyayā rūpataḥ śriyā
- 4
विक्रीय पण्यं मूल्येन क्रेतुर्यो न प्रयच्छति
स्थावरस्य क्षयं दाप्यो जङ्गमस्य क्रियाफलम्
vikrīya paṇyaṃ mūlyena kreturyo na prayacchati
sthāvarasya kṣayaṃ dāpyo jaṅgamasya kriyāphalam
- 5
अर्घश्चेद् अपहीयेत सोदयं पण्यम् आवहेत्
स्थायिनाम् एष नियमो दिग्लाभो दिग्विचारिणाम्
arghaśced apahīyeta sodayaṃ paṇyam āvahet
sthāyinām eṣa niyamo diglābho digvicāriṇām
- 6
उपहन्येत वा पण्यं दह्येतापह्रियेत वा
विक्रेतुर् एव सो ऽनर्थो विक्रीयासम्प्रयच्छतः
upahanyeta vā paṇyaṃ dahyetāpahriyeta vā
vikretur eva so 'nartho vikrīyāsamprayacchataḥ
- 7
निर्दोषं दर्शयित्वा तु सदोषं यः प्रयच्छति
मूल्यं तद्द्विगुणं दाप्यो विनयं तावद् एव च
nirdoṣaṃ darśayitvā tu sadoṣaṃ yaḥ prayacchati
mūlyaṃ taddviguṇaṃ dāpyo vinayaṃ tāvad eva ca
- 8
तथान्यहस्ते विक्रीय यो ऽन्यस्मै सम्प्रयच्छति
सो ऽपि तद्द्विगुणं दाप्यो विनेयस्तावद् एव च
tathānyahaste vikrīya yo 'nyasmai samprayacchati
so 'pi taddviguṇaṃ dāpyo vineyastāvad eva ca
- 9
दीयमानं न गृह्णाति क्रीतं पण्यं च यः क्रयी
विक्रीणानस्तद् अन्यत्र विक्रेता नापराध्नुयात्
dīyamānaṃ na gṛhṇāti krītaṃ paṇyaṃ ca yaḥ krayī
vikrīṇānastad anyatra vikretā nāparādhnuyāt
- 10
दत्तमूल्यस्य पण्यस्य विधिर् एष प्रकीर्तितः
अदत्ते ऽन्यत्र समयान्न विक्रेतुर् अतिक्रमः
dattamūlyasya paṇyasya vidhir eṣa prakīrtitaḥ
adatte 'nyatra samayānna vikretur atikramaḥ
- 11
लाभार्थे वणिजां सर्वपण्येषु क्रयविक्रयः
स च लाभो ऽर्घम् आसाद्य महान्भवति वा न वा
lābhārthe vaṇijāṃ sarvapaṇyeṣu krayavikrayaḥ
sa ca lābho 'rgham āsādya mahānbhavati vā na vā
- 12
तस्माद्देशे च काले च वणिग् अर्घं पराक्रमेत्
न जिह्मेन प्रवर्तेत श्रेयान् एवं वणिक्पथः
tasmāddeśe ca kāle ca vaṇig arghaṃ parākramet
na jihmena pravarteta śreyān evaṃ vaṇikpathaḥ

