11 shlokas
- 1
दत्त्वा द्रव्यम् असम्यग्यः पुनर् आदातुम् इच्छति
दत्ताप्रदानिकं नाम तद्विवादपदं स्मृतम्
dattvā dravyam asamyagyaḥ punar ādātum icchati
dattāpradānikaṃ nāma tadvivādapadaṃ smṛtam
- 2
अदेयम् अथ देयं च दत्तं चादत्तम् एव च
व्यवहारेषु विज्ञेयो दानमार्गश्चतुर्विधः
adeyam atha deyaṃ ca dattaṃ cādattam eva ca
vyavahāreṣu vijñeyo dānamārgaścaturvidhaḥ
- 3
तत्र ह्यष्टाव् अदेयानि देयम् एकविधं स्मृतम्
दत्तं सप्तविधं विद्याद् अदत्तं षोडशात्मकम्
tatra hyaṣṭāv adeyāni deyam ekavidhaṃ smṛtam
dattaṃ saptavidhaṃ vidyād adattaṃ ṣoḍaśātmakam
- 4
अन्वाहितं याचितकम् आधिः साधारणं च यत्
निक्षेपः पुत्रदारं च सर्वस्वं चान्वये सति
anvāhitaṃ yācitakam ādhiḥ sādhāraṇaṃ ca yat
nikṣepaḥ putradāraṃ ca sarvasvaṃ cānvaye sati
- 5
आपत्स्व् अपि हि कष्टासु वर्तमानेन देहिना
अदेयान्य् आहुर् आचार्या यच्चान्यस्मै प्रतिश्रुतम्
āpatsv api hi kaṣṭāsu vartamānena dehinā
adeyāny āhur ācāryā yaccānyasmai pratiśrutam
- 6
कुटुम्बभरणाद्द्रव्यं यत्किंचिद् अतिरिच्यते
तद्देयम् उपहृत्यान्यद्ददद्दोषम् अवाप्नुयात्
kuṭumbabharaṇāddravyaṃ yatkiṃcid atiricyate
taddeyam upahṛtyānyaddadaddoṣam avāpnuyāt
- 7
पण्यमूल्यं भृतिस्तुष्ट्या स्नेहात्प्रत्युपकारतः
स्त्रीशुल्कानुग्रहार्थं च दत्तं दानविदो विदुः
paṇyamūlyaṃ bhṛtistuṣṭyā snehātpratyupakārataḥ
strīśulkānugrahārthaṃ ca dattaṃ dānavido viduḥ
- 8
अदत्तं तु भयक्रोधशोकवेगरुजान्वितैः
तथोत्कोचपरीहासव्यत्यासच्छलयोगतः
adattaṃ tu bhayakrodhaśokavegarujānvitaiḥ
tathotkocaparīhāsavyatyāsacchalayogataḥ
- 9
बालमूढास्वतन्त्रार्तमत्तोन्मत्तापवर्जितम्
कर्ता ममायं कर्मेति प्रतिलाभेच्छया च यत्
bālamūḍhāsvatantrārtamattonmattāpavarjitam
kartā mamāyaṃ karmeti pratilābhecchayā ca yat
- 10
अपात्रे पात्रम् इत्य् उक्ते कार्ये चाधर्मसंहिते
यद्दत्तं स्याद् अविज्ञानाद् अदत्तं तद् अपि स्मृतम्
apātre pātram ity ukte kārye cādharmasaṃhite
yaddattaṃ syād avijñānād adattaṃ tad api smṛtam
- 11
गृह्णात्य् अदत्तं यो लोभाद्यश्चादेयं प्रयच्छति
अदत्तादायको दण्ड्यस्तथादेयस्य दायकः
gṛhṇāty adattaṃ yo lobhādyaścādeyaṃ prayacchati
adattādāyako daṇḍyastathādeyasya dāyakaḥ

