104 shlokas
- 1
पराशर उवाच
तपस्यभिरतान्सो ऽथ मायामोहो महासुरान्
मैत्रेय ददृशे गत्वा नर्मदातीरसंश्रयान्
parāśara uvāca
tapasyabhiratānso 'tha māyāmoho mahāsurān
maitreya dadṛśe gatvā narmadātīrasaṃśrayān
- 2
ततो दिगम्बरो मुण्डो बर्हिपत्रधरो द्विज
मायामोहो ऽसुरान्श्लक्ष्णमिदं वचनमब्रवीत्
tato digambaro muṇḍo barhipatradharo dvija
māyāmoho 'surānślakṣṇamidaṃ vacanamabravīt
- 3
मायामोह उवाच
भो दैत्यपतयो ब्रूत यदर्थं तप्यते तपः
ऐहिकं वाथ पारत्र्यं तपसः फलमिच्छथ
māyāmoha uvāca
bho daityapatayo brūta yadarthaṃ tapyate tapaḥ
aihikaṃ vātha pāratryaṃ tapasaḥ phalamicchatha
- 4
असुरा ऊचुः
पारत्र्यफललाभाय तपश्चर्या महामते
अस्माभिरियमारब्धा किं वा ते ऽत्र विवक्षितम्
asurā ūcuḥ
pāratryaphalalābhāya tapaścaryā mahāmate
asmābhiriyamārabdhā kiṃ vā te 'tra vivakṣitam
- 5
मायामोह उवाच
कुरुध्वं मम वाक्यानि यदि मुक्तिम् अभीप्सथ
अर्हध्वं धर्ममेतं च मुक्तिद्वारमसंवृतम्
māyāmoha uvāca
kurudhvaṃ mama vākyāni yadi muktim abhīpsatha
arhadhvaṃ dharmametaṃ ca muktidvāramasaṃvṛtam
- 6
धर्मो विमुक्तेरर्हो ऽयं नैतस्मादपरः परः
अत्रैवावस्थिताः स्वर्गं विमुक्तिं वा गमिष्यथ
dharmo vimukterarho 'yaṃ naitasmādaparaḥ paraḥ
atraivāvasthitāḥ svargaṃ vimuktiṃ vā gamiṣyatha
- 7
अर्हध्वं धर्ममेतं च सर्वे यूयं महाबलाः
arhadhvaṃ dharmametaṃ ca sarve yūyaṃ mahābalāḥ
- 8
पराशर उवाच
एवंप्रकारैर्बहुभिर्युक्तिदर्शनवर्धितैः
मायामोहेन दैत्यास्ते वेदमार्गादपाकृताः
parāśara uvāca
evaṃprakārairbahubhiryuktidarśanavardhitaiḥ
māyāmohena daityāste vedamārgādapākṛtāḥ
- 9
धर्मायैतदधर्माय सदेतन्न सदित्यपि
विमुक्तये त्विदं नैतद्विमुक्तिं सम्प्रयच्छति
dharmāyaitadadharmāya sadetanna sadityapi
vimuktaye tvidaṃ naitadvimuktiṃ samprayacchati
- 10
परमार्थो ऽयमत्यर्थं परमार्थो न चाप्ययम्
paramārtho 'yamatyarthaṃ paramārtho na cāpyayam
- 11
कार्यमेतदकार्यं च नैतदेवं स्फुटं त्विदम्
दिग्वाससामयं धर्मो धर्मो ऽयं बहुवाससाम्
kāryametadakāryaṃ ca naitadevaṃ sphuṭaṃ tvidam
digvāsasāmayaṃ dharmo dharmo 'yaṃ bahuvāsasām
- 12
इत्यनेकान्तवादं च मायामोहेन नैकधा
तेन दर्शयता दैत्याः स्वधर्मांस्त्याजिता द्विज
ityanekāntavādaṃ ca māyāmohena naikadhā
tena darśayatā daityāḥ svadharmāṃstyājitā dvija
- 13
अर्हथेमं महाधर्मं मायामोहेन ते यतः
प्रोक्तास्तमाश्रिता धर्मम् आर्हतास्तेन ते ऽभवन्
arhathemaṃ mahādharmaṃ māyāmohena te yataḥ
proktāstamāśritā dharmam ārhatāstena te 'bhavan
- 14
त्रयीधर्मसमुत्सर्गं मायामोहेन ते ऽसुराः
कारितास्तन्मया ह्यासंस्तथान्ये तत्प्रबोधिताः
trayīdharmasamutsargaṃ māyāmohena te 'surāḥ
kāritāstanmayā hyāsaṃstathānye tatprabodhitāḥ
- 15
तैरप्यन्ये परे तैश्च तैरप्यन्ये परे च तैः
अल्पैरहोभिः संत्यक्ता तैर्दैत्यैः प्रायशस्त्रयी
tairapyanye pare taiśca tairapyanye pare ca taiḥ
alpairahobhiḥ saṃtyaktā tairdaityaiḥ prāyaśastrayī
- 16
पुनश्च रक्ताम्बरधृङ्मायामोहो ऽजितेक्षणः
अन्यानाहासुरान्गत्वा मृद्वल्पमधुराक्षरम्
punaśca raktāmbaradhṛṅmāyāmoho 'jitekṣaṇaḥ
anyānāhāsurāngatvā mṛdvalpamadhurākṣaram
- 17
मायामोह उवाच
स्वर्गार्थं यदि वो वाञ्छा निर्वाणार्थमथासुराः
तदलं पशुघातादिदुष्टधर्मं निबोधत
māyāmoha uvāca
svargārthaṃ yadi vo vāñchā nirvāṇārthamathāsurāḥ
tadalaṃ paśughātādiduṣṭadharmaṃ nibodhata
- 18
विज्ञानमयमेवैतदशेषम् अवगच्छत
बुध्यध्वं मे वचः सम्यग्बुधैरेवमुदीरितम्
vijñānamayamevaitadaśeṣam avagacchata
budhyadhvaṃ me vacaḥ samyagbudhairevamudīritam
- 19
जगद् एतद् अनाधारं भ्रान्तिज्ञानार्थतत्परम्
रागादिदुष्टमत्यर्थं भ्राम्यते भवसंकटे
jagad etad anādhāraṃ bhrāntijñānārthatatparam
rāgādiduṣṭamatyarthaṃ bhrāmyate bhavasaṃkaṭe
- 20
पराशर उवाच
एवं बुध्यत बुध्यध्वं बुध्यतैवमितीरयन्
मायामोहः स दैत्येयान्धर्ममत्याजयन्निजम्
parāśara uvāca
evaṃ budhyata budhyadhvaṃ budhyataivamitīrayan
māyāmohaḥ sa daityeyāndharmamatyājayannijam
- 21
नानाप्रकारवचनं स तेषां युक्तियोजितम्
तथा तथावदद्धर्मं तत्यजुस्ते यथा यथा
nānāprakāravacanaṃ sa teṣāṃ yuktiyojitam
tathā tathāvadaddharmaṃ tatyajuste yathā yathā
- 22
ते ऽप्यन्येषां तथैवोचुरन्यैरन्ये तथोदिताः
मैत्रेय तत्यजुर्धर्मं वेदस्मृत्युदितं परम्
te 'pyanyeṣāṃ tathaivocuranyairanye tathoditāḥ
maitreya tatyajurdharmaṃ vedasmṛtyuditaṃ param
- 23
अन्यानप्यन्यपाषण्डप्रकारैर्बहुभिर्द्विज
दैतेयान्मोहयामास मायामोहो ऽतिमोहकृत्
anyānapyanyapāṣaṇḍaprakārairbahubhirdvija
daiteyānmohayāmāsa māyāmoho 'timohakṛt
- 24
स्वल्पेनैव हि कालेन मायामोहेन ते ऽसुराः
मोहितास्तत्यजुः सर्वां त्रयीमार्गाश्रितां कथाम्
svalpenaiva hi kālena māyāmohena te 'surāḥ
mohitāstatyajuḥ sarvāṃ trayīmārgāśritāṃ kathām
- 25
केचिद्विनिन्दां वेदानां देवानामपरे द्विज
यज्ञकर्मकलापस्य तथान्ये च द्विजन्मनाम्
kecidvinindāṃ vedānāṃ devānāmapare dvija
yajñakarmakalāpasya tathānye ca dvijanmanām
- 26
नैतद्युक्तिसहं वाक्यं हिंसा धर्माय नेष्यते
हवींष्यनलदग्धानि फलायेत् अर्भकोदितम्
naitadyuktisahaṃ vākyaṃ hiṃsā dharmāya neṣyate
havīṃṣyanaladagdhāni phalāyet arbhakoditam
- 27
यज्ञैरनेकैर्देवत्वमवाप्येन्द्रेण भुज्यते
शम्यादि यदि चेत्काष्ठं तद्वरं पत्रभुक्पशुः
yajñairanekairdevatvamavāpyendreṇa bhujyate
śamyādi yadi cetkāṣṭhaṃ tadvaraṃ patrabhukpaśuḥ
- 28
निहतस्य पशोर्यज्ञे स्वर्गप्राप्तिर्यदीष्यते
स्वपिता यजमानेन किं नु तस्मान्न हन्यते
nihatasya paśoryajñe svargaprāptiryadīṣyate
svapitā yajamānena kiṃ nu tasmānna hanyate
- 29
तृप्तये जायते पुंसो भुक्तमन्येन चेत्ततः
दद्याच्छ्राद्धं श्रद्धयान्नं न वहेयुः प्रवासिनः
tṛptaye jāyate puṃso bhuktamanyena cettataḥ
dadyācchrāddhaṃ śraddhayānnaṃ na vaheyuḥ pravāsinaḥ
- 30
जनश्रद्धेयमित्येतदवगम्य ततो ऽत्र वः
उपेक्षा श्रेयसी वाक्यं रोचतां यन्मयेरितम्
janaśraddheyamityetadavagamya tato 'tra vaḥ
upekṣā śreyasī vākyaṃ rocatāṃ yanmayeritam

