140 shlokas
- 1
श्रीदेव्युवाच
देवदेव महादेव शक्तीनां लक्षणं कथम्
रसकर्मणि योग्यत्वे संस्कारस्तस्य कथ्यताम्
śrīdevyuvāca
devadeva mahādeva śaktīnāṃ lakṣaṇaṃ katham
rasakarmaṇi yogyatve saṃskārastasya kathyatām
- 2
श्रीभैरव उवाच
कदाचिद्गिरिजा देवी हरं दृष्ट्वा मनोहरम्
मुमोच यत्तदा वीर्यं तज्जातं शुभमभ्रकम्
पीतं कृष्णं तथा शुक्लं रक्तं भूमेश्च संगमात्
śrībhairava uvāca
kadācidgirijā devī haraṃ dṛṣṭvā manoharam
mumoca yattadā vīryaṃ tajjātaṃ śubhamabhrakam
pītaṃ kṛṣṇaṃ tathā śuklaṃ raktaṃ bhūmeśca saṃgamāt
- 3
अभ्रकं कान्तपाषाणं वज्रं वैक्रान्तकं शृणु
abhrakaṃ kāntapāṣāṇaṃ vajraṃ vaikrāntakaṃ śṛṇu
- 4
पिनाकं दर्दुरं नागं वज्रं चाभ्रं चतुर्विधम्
पिनाकेऽग्निं प्रविष्टे तु शब्दश्चिटिचिटिर्भवेत्
pinākaṃ darduraṃ nāgaṃ vajraṃ cābhraṃ caturvidham
pināke'gniṃ praviṣṭe tu śabdaściṭiciṭirbhavet
- 5
दर्दुरेऽग्निं प्रविष्टे तु शब्दः कुक्कुटवद्भवेत्
अग्निं प्रविष्टं नागं तु फूत्कारं देवि मुञ्चति
dardure'gniṃ praviṣṭe tu śabdaḥ kukkuṭavadbhavet
agniṃ praviṣṭaṃ nāgaṃ tu phūtkāraṃ devi muñcati
- 6
अग्निं प्रविष्टं वज्रं तु वज्रवत्तिष्ठति प्रिये
agniṃ praviṣṭaṃ vajraṃ tu vajravattiṣṭhati priye
- 7
कुष्ठप्रदं पिनाकाभ्रं दर्दुरं मरणप्रदम्
नागं देहगतं नित्यं व्याधिं कुर्याद्भगंदरम्
kuṣṭhapradaṃ pinākābhraṃ darduraṃ maraṇapradam
nāgaṃ dehagataṃ nityaṃ vyādhiṃ kuryādbhagaṃdaram
- 8
रसे रसायने चैव योज्यं वज्राभ्रकं प्रिये
अनेकवर्णभेदेन तच्चतुर्विधमभ्रकम्
rase rasāyane caiva yojyaṃ vajrābhrakaṃ priye
anekavarṇabhedena taccaturvidhamabhrakam
- 9
रक्तं पीतं च हेमार्थे कृष्णं हेमशरीरयोः
तारकर्मणि शुक्लं च काचकिट्टं सदा त्यजेत्
raktaṃ pītaṃ ca hemārthe kṛṣṇaṃ hemaśarīrayoḥ
tārakarmaṇi śuklaṃ ca kācakiṭṭaṃ sadā tyajet
- 10
एकपत्त्रं कृतं पूर्वम् अभ्रकं सुरनायिके
अगस्त्यपुष्पतोयेन कुमुदानां रसेन च
ekapattraṃ kṛtaṃ pūrvam abhrakaṃ suranāyike
agastyapuṣpatoyena kumudānāṃ rasena ca
- 11
कपितिन्दुकजम्बीरमेघनादपुनर्नवैः
यवचिञ्चारनालाम्लकरवीरारुणोत्पलैः
kapitindukajambīrameghanādapunarnavaiḥ
yavaciñcāranālāmlakaravīrāruṇotpalaiḥ
- 12
वनसूरणभूधात्रीभिण्डीमूलाम्लवेतसैः
मेषशृङ्गीशशवसाशृङ्गतैलशमीरसैः
vanasūraṇabhūdhātrībhiṇḍīmūlāmlavetasaiḥ
meṣaśṛṅgīśaśavasāśṛṅgatailaśamīrasaiḥ
- 13
वज्रवल्लीक्षीरकन्दमरिचैः सुमुखेन च
त्रिदिनं स्वेदयेद्देवि जायते दोषवर्जितम्
vajravallīkṣīrakandamaricaiḥ sumukhena ca
tridinaṃ svedayeddevi jāyate doṣavarjitam
- 14
धान्याभ्रकं पुरा कृत्वा सुश्लक्ष्णं नवनीतवत्
त्रिंशत्पलं व्योमरजः क्षुद्रमत्स्यपलद्वयम्
dhānyābhrakaṃ purā kṛtvā suślakṣṇaṃ navanītavat
triṃśatpalaṃ vyomarajaḥ kṣudramatsyapaladvayam
- 15
तिलचूर्णपलं गुञ्जात्रिपलं पादटङ्कणम्
गोधूमबद्धा तत्पिण्डी पञ्चगव्येन भाविता
tilacūrṇapalaṃ guñjātripalaṃ pādaṭaṅkaṇam
godhūmabaddhā tatpiṇḍī pañcagavyena bhāvitā
- 16
धमनात्कोष्ठिकायन्त्रे भस्त्राभ्यां तीव्रवह्निना
पतत्यभ्रकसत्त्वं तु सत्त्वानि निखिलानि च
dhamanātkoṣṭhikāyantre bhastrābhyāṃ tīvravahninā
patatyabhrakasattvaṃ tu sattvāni nikhilāni ca
- 17
स्वेदनौषधिनिर्यासलोलितं पुटितं मुहुः
मृतं तु पञ्चनिचुलपुटैर्बहुलपीतकम्
svedanauṣadhiniryāsalolitaṃ puṭitaṃ muhuḥ
mṛtaṃ tu pañcaniculapuṭairbahulapītakam
- 18
पिण्डितं व्योम निष्क्लेदं दत्त्वा सत्त्वं निरञ्जनम्
उमाफलैश्च पुष्पैश्च षष्टिकाम्लपरिप्लुतैः
औमदण्डविमर्देन गगनं द्रवति स्फुटम्
piṇḍitaṃ vyoma niṣkledaṃ dattvā sattvaṃ nirañjanam
umāphalaiśca puṣpaiśca ṣaṣṭikāmlapariplutaiḥ
aumadaṇḍavimardena gaganaṃ dravati sphuṭam
- 19
अग्निजारं नवे कुम्भे स्थापयित्वा धरोत्तरम्
गगनं द्रवति क्षिप्रं मुक्ताफलसमप्रभम्
agnijāraṃ nave kumbhe sthāpayitvā dharottaram
gaganaṃ dravati kṣipraṃ muktāphalasamaprabham
- 20
शतधा कञ्चुकीचूर्णं कञ्चुकीरसभावितम्
द्रावयेद्गगनं देवि लोहानि सकलानि च
śatadhā kañcukīcūrṇaṃ kañcukīrasabhāvitam
drāvayedgaganaṃ devi lohāni sakalāni ca
- 21
धान्याम्लके पर्युषितं निचुलक्षारवारिणि
स्थितं तद्द्रवतां याति निर्लेपरससन्निभम्
dhānyāmlake paryuṣitaṃ niculakṣāravāriṇi
sthitaṃ taddravatāṃ yāti nirleparasasannibham
- 22
अगस्त्यपुष्पतोयेन पिष्ट्वा सूरणकन्दके
कोष्ठभूमिगतं मासं जायते रससन्निभम्
agastyapuṣpatoyena piṣṭvā sūraṇakandake
koṣṭhabhūmigataṃ māsaṃ jāyate rasasannibham
- 23
छागमूत्रेण संसिक्तं कपितिन्दुकरेणुना
अभ्रकं वापितं देवि जायते जलसन्निभम्
chāgamūtreṇa saṃsiktaṃ kapitindukareṇunā
abhrakaṃ vāpitaṃ devi jāyate jalasannibham
- 24
काकिनीबीजचूर्णेन घृष्टमभ्रकजं रजः
स्नुहिक्षीरेण सप्ताहं सिक्तं ध्मातं द्रुतं भवेत्
kākinībījacūrṇena ghṛṣṭamabhrakajaṃ rajaḥ
snuhikṣīreṇa saptāhaṃ siktaṃ dhmātaṃ drutaṃ bhavet
- 25
अपामार्गस्य पञ्चाङ्गमभ्रकं च सुपेषितम्
स्थापयेन्मृन्मये पात्रे तद्भवेत्सलिलं यथा
apāmārgasya pañcāṅgamabhrakaṃ ca supeṣitam
sthāpayenmṛnmaye pātre tadbhavetsalilaṃ yathā
- 26
घृष्टमभ्रकचूर्णं तु कपालीमरिचैः सह
शिलया वापितं भूयोऽप्यगस्त्यरससंयुतम्
ghṛṣṭamabhrakacūrṇaṃ tu kapālīmaricaiḥ saha
śilayā vāpitaṃ bhūyo'pyagastyarasasaṃyutam
- 27
मार्जारपादीस्वरसफलमूलाम्लमर्दितम्
मातुलुङ्गफले न्यस्तं व्रीहिमध्ये निधापयेत्
तद्द्रवेत्पक्षमात्रेण शिलासैन्धवयोजितम्
mārjārapādīsvarasaphalamūlāmlamarditam
mātuluṅgaphale nyastaṃ vrīhimadhye nidhāpayet
taddravetpakṣamātreṇa śilāsaindhavayojitam
- 28
एकपत्त्रीकृतं सप्तदिनं मुनिरसे क्षिपेत्
दार्वीमरिचसंमिश्रं मौर्वीरसपरिप्लुतम्
ekapattrīkṛtaṃ saptadinaṃ munirase kṣipet
dārvīmaricasaṃmiśraṃ maurvīrasapariplutam
- 29
सौवर्चलयुतो मेघो वज्रवल्लीरसप्लुतः
शरावसंपुटे ध्मातो जायते जलसन्निभः
sauvarcalayuto megho vajravallīrasaplutaḥ
śarāvasaṃpuṭe dhmāto jāyate jalasannibhaḥ
- 30
वेगाफलस्य चूर्णेन सममभ्रकजं रजः
भावितं कुलिशक्षीरे ध्मातं द्रवति तत्क्षणात्
vegāphalasya cūrṇena samamabhrakajaṃ rajaḥ
bhāvitaṃ kuliśakṣīre dhmātaṃ dravati tatkṣaṇāt

