45 shlokas
- 1
पराशर उवाच
क्रोष्टोस्तु यदुपुत्रस्यात्मजो ध्वजिनीवान्
parāśara uvāca
kroṣṭostu yaduputrasyātmajo dhvajinīvān
- 2
ततश्च स्वातिः ततो रुशङ्कुः रुशङ्कोश्चित्ररथः
tataśca svātiḥ tato ruśaṅkuḥ ruśaṅkościtrarathaḥ
- 3
तत्तनयः शशिबिन्दुः चतुर्दशमहारत्नेशश्चक्रवर्त्य् अभवत्
tattanayaḥ śaśibinduḥ caturdaśamahāratneśaścakravarty abhavat
- 4
तस्य च शतसहस्रं पत्नीनाम् अभवत्
tasya ca śatasahasraṃ patnīnām abhavat
- 5
दशलक्षसंख्याश्च पुत्राः
daśalakṣasaṃkhyāśca putrāḥ
- 6
तेषां च पृथुश्रवाः पृथुकर्मा पृथुकीर्तिः पृथुयशाः पृथुजयः पृथुदानः षट्पुत्राः प्रधानाः
teṣāṃ ca pṛthuśravāḥ pṛthukarmā pṛthukīrtiḥ pṛthuyaśāḥ pṛthujayaḥ pṛthudānaḥ ṣaṭputrāḥ pradhānāḥ
- 7
पृथुश्रवसश्च पुत्रः पृथुतमः
pṛthuśravasaśca putraḥ pṛthutamaḥ
- 8
तस्माद् उशना यो वाजिमेधानां शतम् आजहार
tasmād uśanā yo vājimedhānāṃ śatam ājahāra
- 9
तस्य च शितपुर्नाम पुत्रो ऽभवत्
tasya ca śitapurnāma putro 'bhavat
- 10
तस्यापि रुक्मकवचस्ततः परावृत्
tasyāpi rukmakavacastataḥ parāvṛt
- 11
तस्य परावृतो रुक्मेषुपृथुज्यामघवलितहरितसंज्ञास्तस्य पञ्चात्मजा बभूवुः
tasya parāvṛto rukmeṣupṛthujyāmaghavalitaharitasaṃjñāstasya pañcātmajā babhūvuḥ
- 12
तस्यायम् अद्यापि ज्यामघस्य श्लोको गीयते
tasyāyam adyāpi jyāmaghasya śloko gīyate
- 13
भार्यावश्यास्तु ये केचिद्भविष्यन्त्य् अथवा मृताः
तेषां तु ज्यामघः श्रेष्ठः शैब्यापतिर् अभून्नृपः
bhāryāvaśyāstu ye kecidbhaviṣyanty athavā mṛtāḥ
teṣāṃ tu jyāmaghaḥ śreṣṭhaḥ śaibyāpatir abhūnnṛpaḥ
- 14
अपुत्रा तस्य सा पत्नी शैब्या नाम तथाप्य् असौ
अपत्यकामो ऽपि भयान्नान्यां भार्याम् अविन्दत
aputrā tasya sā patnī śaibyā nāma tathāpy asau
apatyakāmo 'pi bhayānnānyāṃ bhāryām avindata
- 15
स त्वेकदा प्रभूतरथतुरगगजसंमर्दातिदारुणे महाहवे युध्यमानः सकलम् एवारिचक्रम् अजयत्
sa tvekadā prabhūtarathaturagagajasaṃmardātidāruṇe mahāhave yudhyamānaḥ sakalam evāricakram ajayat
- 16
तच्चारिचक्रम् अपास्तपुत्रकलत्रबन्धुबलकोशं स्वम् अधिष्ठानं परित्यज्य दिशः प्रतिविद्रुतम्
taccāricakram apāstaputrakalatrabandhubalakośaṃ svam adhiṣṭhānaṃ parityajya diśaḥ pratividrutam
- 17
तस्मिंश्च विद्रुते ऽतित्रासलोलायतलोचनयुगलं त्राहि त्राहि मां ताताम्ब भ्रातर् इत्य् आकुलविलापविधुरं स राजकन्यारत्नम् अद्राक्षीत्
tasmiṃśca vidrute 'titrāsalolāyatalocanayugalaṃ trāhi trāhi māṃ tātāmba bhrātar ity ākulavilāpavidhuraṃ sa rājakanyāratnam adrākṣīt
- 18
तद्दर्शनाच्च तस्याम् अनुरागानुगतान्तरात्मा स नृपो ऽचिन्तयत्
taddarśanācca tasyām anurāgānugatāntarātmā sa nṛpo 'cintayat
- 19
साध्व् इदं ममापत्यरहितस्य वन्ध्याभर्तुः साम्प्रतं विधिनापत्यकारणं कन्यारत्नम् उपपादितम्
sādhv idaṃ mamāpatyarahitasya vandhyābhartuḥ sāmprataṃ vidhināpatyakāraṇaṃ kanyāratnam upapāditam
- 20
तद् एतत्समुद्वहामीति
tad etatsamudvahāmīti
- 21
अथवैनां स्यन्दनम् आरोप्य स्वम् अधिष्ठानं नयामि
athavaināṃ syandanam āropya svam adhiṣṭhānaṃ nayāmi
- 22
तयैव देव्या शैब्ययाहम् अनुज्ञातः समुद्वहामीति
tayaiva devyā śaibyayāham anujñātaḥ samudvahāmīti
- 23
अथैनां रथम् आरोप्य स्वनगरम् अगच्छत्
athaināṃ ratham āropya svanagaram agacchat
- 24
विजयिनं च राजानम् अशेषपौरभृत्यपरिजनामात्यसमेता शैब्या द्रष्टुम् अधिष्ठानद्वारम् आगता
vijayinaṃ ca rājānam aśeṣapaurabhṛtyaparijanāmātyasametā śaibyā draṣṭum adhiṣṭhānadvāram āgatā
- 25
सा चावलोक्य राज्ञः सव्यपार्श्ववर्तिनीं कन्याम् ईषदुद्भूतामर्षस्फुरदधरपल्लवा राजानम् अवोचत्
sā cāvalokya rājñaḥ savyapārśvavartinīṃ kanyām īṣadudbhūtāmarṣasphuradadharapallavā rājānam avocat
- 26
अतिचपलचित्तात्र स्यन्दने केयम् आरोपितेति
aticapalacittātra syandane keyam āropiteti
- 27
असावप्यनालोचितोत्तरवचनो ऽतिभयात्ताम् आह स्नुषा ममेयम् इति
asāvapyanālocitottaravacano 'tibhayāttām āha snuṣā mameyam iti
- 28
अथैनं शैब्योवाच
athainaṃ śaibyovāca
- 29
नाहं प्रसूता पुत्रेण नान्या पत्न्यभवत्तव
स्नुषासंबन्धता ह्य् एषा कतमेन सुतेन ते
nāhaṃ prasūtā putreṇa nānyā patnyabhavattava
snuṣāsaṃbandhatā hy eṣā katamena sutena te
- 30
पराशर उवाच
इत्य् आत्मेर्ष्याकोपकलुषितवचनमुषितविवेको भयाद्दुरुक्तपरिहारार्थम् इदम् अवनीपतिर् आह
parāśara uvāca
ity ātmerṣyākopakaluṣitavacanamuṣitaviveko bhayādduruktaparihārārtham idam avanīpatir āha

