32 shlokas
- 1
पराशर उवाच
यतिययातिसंयात्यायातिवियातिकृतिसंज्ञा नहुषस्य षट्पुत्रा महाबलपराक्रमा बभूवुः
parāśara uvāca
yatiyayātisaṃyātyāyātiviyātikṛtisaṃjñā nahuṣasya ṣaṭputrā mahābalaparākramā babhūvuḥ
- 2
यतिस्तु राज्यं नैच्छत्
yatistu rājyaṃ naicchat
- 3
ययातिस्तु भूभृद् अभवत्
yayātistu bhūbhṛd abhavat
- 4
उशनसश्च दुहितरं देवयानीं वार्षपर्वणीं च शर्मिष्ठाम् उपयेमे
uśanasaśca duhitaraṃ devayānīṃ vārṣaparvaṇīṃ ca śarmiṣṭhām upayeme
- 5
अत्रानुवंशश्लोको भवति
atrānuvaṃśaśloko bhavati
- 6
यदुं च तुर्वसुं चैव देवयानी व्यजायत
द्रुह्युं चानुं च पूरुं च शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी
yaduṃ ca turvasuṃ caiva devayānī vyajāyata
druhyuṃ cānuṃ ca pūruṃ ca śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī
- 7
काव्यशापाच्चाकालेनैव ययातिर्जराम् अवाप
kāvyaśāpāccākālenaiva yayātirjarām avāpa
- 8
प्रसन्नशुक्रवचनाच्च स्वजरां संक्रामयितुं ज्येष्ठं पुत्रं यदुम् उवाच
prasannaśukravacanācca svajarāṃ saṃkrāmayituṃ jyeṣṭhaṃ putraṃ yadum uvāca
- 9
वत्स त्वन्मातामहशापाद् इयम् अकालेनैव जरा ममोपस्थिता ताम् अहं तस्यैवानुग्रहाद्भवतः संचारयामि
vatsa tvanmātāmahaśāpād iyam akālenaiva jarā mamopasthitā tām ahaṃ tasyaivānugrahādbhavataḥ saṃcārayāmi
- 10
एकं वर्षसहस्रम् अतृप्तो ऽस्मि विषयेषु त्वद्वयसा विषयान् अहं भोक्तुम् इच्छामि
ekaṃ varṣasahasram atṛpto 'smi viṣayeṣu tvadvayasā viṣayān ahaṃ bhoktum icchāmi
- 11
नात्र भवता प्रत्याख्यानं कर्तव्यम् इत्य् उक्तः स यदुर्नैच्छत्तां जराम् आदातुम्
nātra bhavatā pratyākhyānaṃ kartavyam ity uktaḥ sa yadurnaicchattāṃ jarām ādātum
- 12
तं च पिता शशाप त्वत्प्रसूतिर्न राज्यार्हा भविष्यतीति
taṃ ca pitā śaśāpa tvatprasūtirna rājyārhā bhaviṣyatīti
- 13
अनन्तरं च दुर्वसुं द्रुह्युम् अनुं च पृथिवीपतिर्जराग्रहणार्थं स्वयौवनप्रदानाय चाभ्यर्थयामास
anantaraṃ ca durvasuṃ druhyum anuṃ ca pṛthivīpatirjarāgrahaṇārthaṃ svayauvanapradānāya cābhyarthayāmāsa
- 14
तैर् अप्य् एकैकेन प्रत्याख्यातस्ताञ्छशाप
tair apy ekaikena pratyākhyātastāñchaśāpa
- 15
अथ शर्मिष्ठातनयम् अशेषकनीयांसं पूरुं तथैवाह
atha śarmiṣṭhātanayam aśeṣakanīyāṃsaṃ pūruṃ tathaivāha
- 16
स चातिप्रवणमतिः सबहुमानं पितरं प्रणम्य महाप्रसादो ऽयम् अस्माकम् इत्य् उदारम् अभिधाय जरां जग्राह
sa cātipravaṇamatiḥ sabahumānaṃ pitaraṃ praṇamya mahāprasādo 'yam asmākam ity udāram abhidhāya jarāṃ jagrāha
- 17
स्वकीयं च यौवनं स्वपित्रे ददौ
svakīyaṃ ca yauvanaṃ svapitre dadau
- 18
सो ऽपि पौरवं यौवनम् आसाद्य धर्माविरोधेन यथाकामं यथाकालोपपन्नं यथोत्साहं विषयांश्चचार
so 'pi pauravaṃ yauvanam āsādya dharmāvirodhena yathākāmaṃ yathākālopapannaṃ yathotsāhaṃ viṣayāṃścacāra
- 19
सम्यक्च प्रजापालनम् अकरोत्
samyakca prajāpālanam akarot
- 20
विश्वाच्या देवयान्या च सहोपभोगं भुक्त्वा कामानाम् अन्तं प्राप्स्यामीत्य् अनुदिनं तन्मनस्को बभूव
viśvācyā devayānyā ca sahopabhogaṃ bhuktvā kāmānām antaṃ prāpsyāmīty anudinaṃ tanmanasko babhūva
- 21
अनुदिनं चोपभोगतः कामान् अतिरम्यान्मेने
anudinaṃ copabhogataḥ kāmān atiramyānmene
- 22
ततश्चैनम् अगायत
tataścainam agāyata
- 23
न जातु कामः कामानाम् उपभोगेन शाम्यति
हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्धते
na jātu kāmaḥ kāmānām upabhogena śāmyati
haviṣā kṛṣṇavartmeva bhūya evābhivardhate
- 24
यत्पृथिव्यां व्रीहियवं हिरण्यं पशवः स्त्रियः
एकस्यापि न पर्याप्तं तस्मात्तृष्णां परित्यजेत्
yatpṛthivyāṃ vrīhiyavaṃ hiraṇyaṃ paśavaḥ striyaḥ
ekasyāpi na paryāptaṃ tasmāttṛṣṇāṃ parityajet
- 25
यदा न कुरुते भावं सर्वभूतेषु पापकम्
समदृष्टेस्तदा पुंसः सर्वाः सुखमया दिशः
yadā na kurute bhāvaṃ sarvabhūteṣu pāpakam
samadṛṣṭestadā puṃsaḥ sarvāḥ sukhamayā diśaḥ
- 26
या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः
तां तृष्णां संत्यजेत्प्राज्ञः सुखेनैवाभिपूर्यते
yā dustyajā durmatibhiryā na jīryati jīryataḥ
tāṃ tṛṣṇāṃ saṃtyajetprājñaḥ sukhenaivābhipūryate
- 27
जीर्यन्ति जीर्यतः केशा दन्ता जीर्यन्ति जीर्यतः
धनाशा जीविताशा च जीर्यतो ऽपि न जीर्यतः
jīryanti jīryataḥ keśā dantā jīryanti jīryataḥ
dhanāśā jīvitāśā ca jīryato 'pi na jīryataḥ
- 28
पूर्णं वर्षसहस्रं मे विषयासक्तचेतसः
तथाप्य् अनुदिनं तृष्णा ममैतेष्व् एव जायते
pūrṇaṃ varṣasahasraṃ me viṣayāsaktacetasaḥ
tathāpy anudinaṃ tṛṣṇā mamaiteṣv eva jāyate
- 29
तस्माद् एताम् अहं त्यक्त्वा ब्रह्मण्य् आधाय मानसम्
निर्द्वन्द्वो निर्ममो भूत्वा चरिष्यामि मृगैः सह
tasmād etām ahaṃ tyaktvā brahmaṇy ādhāya mānasam
nirdvandvo nirmamo bhūtvā cariṣyāmi mṛgaiḥ saha
- 30
पराशर उवाच
पूरोः सकाशाद् आदाय जरां दत्त्वा च यौवनम्
राज्ये ऽभिषिच्य पूरुं च प्रययौ तपसे वनम्
parāśara uvāca
pūroḥ sakāśād ādāya jarāṃ dattvā ca yauvanam
rājye 'bhiṣicya pūruṃ ca prayayau tapase vanam

