20 shlokas
- 1
वैशंपायन उवाच
एवम् उक्त्वा युधां श्रेष्ठः सर्वयादवनन्दनः
सर्वायुधवरोपेतम् आरुरोह महारथम्
युक्तं परमकाम्बोजैस्तुरगैर्हेममालिभिः
vaiśaṃpāyana uvāca
evam uktvā yudhāṃ śreṣṭhaḥ sarvayādavanandanaḥ
sarvāyudhavaropetam āruroha mahāratham
yuktaṃ paramakāmbojaisturagairhemamālibhiḥ
- 2
आदित्योदयवर्णस्य धुरं रथवरस्य तु
दक्षिणाम् अवहत्सैन्यः सुग्रीवः सव्यतो ऽवहत्
पार्ष्णिवाहौ तु तस्यास्तां मेघपुष्पबलाहकौ
ādityodayavarṇasya dhuraṃ rathavarasya tu
dakṣiṇām avahatsainyaḥ sugrīvaḥ savyato 'vahat
pārṣṇivāhau tu tasyāstāṃ meghapuṣpabalāhakau
- 3
विश्वकर्मकृता दिव्या नानारत्नविभूषिता
उच्छ्रितेव रथे माया ध्वजयष्टिर् अदृश्यत
viśvakarmakṛtā divyā nānāratnavibhūṣitā
ucchriteva rathe māyā dhvajayaṣṭir adṛśyata
- 4
वैनतेयः स्थितस्तस्यां प्रभामण्डलरश्मिवान्
तस्य सत्यवतः केतुर्भुजगारिर् अदृश्यत
vainateyaḥ sthitastasyāṃ prabhāmaṇḍalaraśmivān
tasya satyavataḥ keturbhujagārir adṛśyata
- 5
अन्वारोहद्धृषीकेशः केतुः सर्वधनुष्मताम्
अर्जुनः सत्यकर्मा च कुरुराजो युधिष्ठिरः
anvārohaddhṛṣīkeśaḥ ketuḥ sarvadhanuṣmatām
arjunaḥ satyakarmā ca kururājo yudhiṣṭhiraḥ
- 6
अशोभेतां महात्मानौ दाशार्हम् अभितः स्थितौ
रथस्थं शार्ङ्गधन्वानम् अश्विनाविव वासवम्
aśobhetāṃ mahātmānau dāśārham abhitaḥ sthitau
rathasthaṃ śārṅgadhanvānam aśvināviva vāsavam
- 7
तावुपारोप्य दाशार्हः स्यन्दनं लोकपूजितम्
प्रतोदेन जवोपेतान्परमाश्वान् अचोदयत्
tāvupāropya dāśārhaḥ syandanaṃ lokapūjitam
pratodena javopetānparamāśvān acodayat
- 8
ते हयाः सहसोत्पेतुर्गृहीत्वा स्यन्दनोत्तमम्
आस्थितं पाण्डवेयाभ्यां यदूनाम् ऋषभेण च
te hayāḥ sahasotpeturgṛhītvā syandanottamam
āsthitaṃ pāṇḍaveyābhyāṃ yadūnām ṛṣabheṇa ca
- 9
वहतां शार्ङ्गधन्वानम् अश्वानां शीघ्रगामिनाम्
प्रादुरासीन्महाञ्शब्दः पक्षिणां पतताम् इव
vahatāṃ śārṅgadhanvānam aśvānāṃ śīghragāminām
prādurāsīnmahāñśabdaḥ pakṣiṇāṃ patatām iva
- 10
ते समार्छन्नरव्याघ्राः क्षणेन भरतर्षभ
भीमसेनं महेष्वासं समनुद्रुत्य वेगिताः
te samārchannaravyāghrāḥ kṣaṇena bharatarṣabha
bhīmasenaṃ maheṣvāsaṃ samanudrutya vegitāḥ
- 11
क्रोधदीप्तं तु कौन्तेयं द्विषदर्थे समुद्यतम्
नाशक्नुवन्वारयितुं समेत्यापि महारथाः
krodhadīptaṃ tu kaunteyaṃ dviṣadarthe samudyatam
nāśaknuvanvārayituṃ sametyāpi mahārathāḥ
- 12
स तेषां प्रेक्षताम् एव श्रीमतां दृढधन्विनाम्
ययौ भागीरथीकच्छं हरिभिर्भृशवेगितैः
यत्र स्म श्रूयते द्रौणिः पुत्रहन्ता महात्मनाम्
sa teṣāṃ prekṣatām eva śrīmatāṃ dṛḍhadhanvinām
yayau bhāgīrathīkacchaṃ haribhirbhṛśavegitaiḥ
yatra sma śrūyate drauṇiḥ putrahantā mahātmanām
- 13
स ददर्श महात्मानम् उदकान्ते यशस्विनम्
कृष्णद्वैपायनं व्यासम् आसीनम् ऋषिभिः सह
sa dadarśa mahātmānam udakānte yaśasvinam
kṛṣṇadvaipāyanaṃ vyāsam āsīnam ṛṣibhiḥ saha
- 14
तं चैव क्रूरकर्माणं घृताक्तं कुशचीरिणम्
रजसा ध्वस्तकेशान्तं ददर्श द्रौणिम् अन्तिके
taṃ caiva krūrakarmāṇaṃ ghṛtāktaṃ kuśacīriṇam
rajasā dhvastakeśāntaṃ dadarśa drauṇim antike
- 15
तम् अभ्यधावत्कौन्तेयः प्रगृह्य सशरं धनुः
भीमसेनो महाबाहुस्तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत्
tam abhyadhāvatkaunteyaḥ pragṛhya saśaraṃ dhanuḥ
bhīmaseno mahābāhustiṣṭha tiṣṭheti cābravīt
- 16
स दृष्ट्वा भीमधन्वानं प्रगृहीतशरासनम्
भ्रातरौ पृष्ठतश्चास्य जनार्दनरथे स्थितौ
व्यथितात्माभवद्द्रौणिः प्राप्तं चेदम् अमन्यत
sa dṛṣṭvā bhīmadhanvānaṃ pragṛhītaśarāsanam
bhrātarau pṛṣṭhataścāsya janārdanarathe sthitau
vyathitātmābhavaddrauṇiḥ prāptaṃ cedam amanyata
- 17
स तद्दिव्यम् अदीनात्मा परमास्त्रम् अचिन्तयत्
जग्राह च स चैषीकां द्रौणिः सव्येन पाणिना
स ताम् आपदम् आसाद्य दिव्यम् अस्त्रम् उदीरयत्
sa taddivyam adīnātmā paramāstram acintayat
jagrāha ca sa caiṣīkāṃ drauṇiḥ savyena pāṇinā
sa tām āpadam āsādya divyam astram udīrayat
- 18
अमृष्यमाणस्ताञ्शूरान्दिव्यायुधधरान्स्थितान्
अपाण्डवायेति रुषा व्यसृजद्दारुणं वचः
amṛṣyamāṇastāñśūrāndivyāyudhadharānsthitān
apāṇḍavāyeti ruṣā vyasṛjaddāruṇaṃ vacaḥ
- 19
इत्युक्त्वा राजशार्दूल द्रोणपुत्रः प्रतापवान्
सर्वलोकप्रमोहार्थं तद् अस्त्रं प्रमुमोच ह
ityuktvā rājaśārdūla droṇaputraḥ pratāpavān
sarvalokapramohārthaṃ tad astraṃ pramumoca ha
- 20
ततस्तस्याम् इषीकायां पावकः समजायत
प्रधक्ष्यन्न् इव लोकांस्त्रीन्कालान्तकयमोपमः
tatastasyām iṣīkāyāṃ pāvakaḥ samajāyata
pradhakṣyann iva lokāṃstrīnkālāntakayamopamaḥ

