53 shlokas
- 1
पराशर उवाच
ततश्च नरकान्विप्र भुवो ऽधः सलिलस्य च
पापिनो येषु पात्यन्ते ताञ्छृणुष्व महामुने
parāśara uvāca
tataśca narakānvipra bhuvo 'dhaḥ salilasya ca
pāpino yeṣu pātyante tāñchṛṇuṣva mahāmune
- 2
रौरवः सूकरो रोधस्तालो विशसनस्तथा
महाज्वालस्तप्तकुम्भो लवणो ऽथ विलोहितः
rauravaḥ sūkaro rodhastālo viśasanastathā
mahājvālastaptakumbho lavaṇo 'tha vilohitaḥ
- 3
रुधिराम्भो वैतरणी कृमिशः कृमिभोजनः
असिपत्रवनं कृष्णो लालाभक्षश्च दारुणः
rudhirāmbho vaitaraṇī kṛmiśaḥ kṛmibhojanaḥ
asipatravanaṃ kṛṣṇo lālābhakṣaśca dāruṇaḥ
- 4
तथा पूयवहः पापो वह्निज्वालो ह्यधःशिराः
संदंशः कृष्णसूत्रश्च तमश्चावीचिरेव च
tathā pūyavahaḥ pāpo vahnijvālo hyadhaḥśirāḥ
saṃdaṃśaḥ kṛṣṇasūtraśca tamaścāvīcireva ca
- 5
श्वभोजनो ऽथाप्रतिष्ठो ऽवीचिश्च तथापरः
इत्येवमादयश्चान्ये नरका भृशदारुणाः
śvabhojano 'thāpratiṣṭho 'vīciśca tathāparaḥ
ityevamādayaścānye narakā bhṛśadāruṇāḥ
- 6
यमस्य विषये घोराः शस्त्राग्निभयदायिनः
पतन्ति येषु पुरुषाः पापकर्मरतास्तु ये
yamasya viṣaye ghorāḥ śastrāgnibhayadāyinaḥ
patanti yeṣu puruṣāḥ pāpakarmaratāstu ye
- 7
कूटसाक्षी तथा सम्यक्पक्षपातेन यो वदेत्
यश्चान्यदनृतं वक्ति स नरो याति रौरवम्
kūṭasākṣī tathā samyakpakṣapātena yo vadet
yaścānyadanṛtaṃ vakti sa naro yāti rauravam
- 8
भ्रूणहा गुरुहन्ता च गोघ्नश्च मुनिसत्तम
यान्ति ते नरकं रोधं यश्चोच्छ्वासनिरोधकः
bhrūṇahā guruhantā ca goghnaśca munisattama
yānti te narakaṃ rodhaṃ yaścocchvāsanirodhakaḥ
- 9
सुरापो ब्रह्महा हर्ता सुवर्णस्य च सूकरे
प्रयाति नरके यश्च तैः संसर्गमुपैति वै
surāpo brahmahā hartā suvarṇasya ca sūkare
prayāti narake yaśca taiḥ saṃsargamupaiti vai
- 10
राजन्यवैश्यहा ताले तथैव गुरुतल्पगः
तप्तकुम्भे स्वसागामी हन्ति राजभटांश्च यः
rājanyavaiśyahā tāle tathaiva gurutalpagaḥ
taptakumbhe svasāgāmī hanti rājabhaṭāṃśca yaḥ
- 11
साध्वीविक्रयकृद्बन्धपालः केसरिविक्रयी
तप्तलोहे पतन्त्येते यश्च भक्तं परित्यजेत्
sādhvīvikrayakṛdbandhapālaḥ kesarivikrayī
taptalohe patantyete yaśca bhaktaṃ parityajet
- 12
स्नुषां सुतां चापि गत्वा महाज्वाले निपात्यते
अवमन्ता गुरूणां यो यश्चाक्रोष्टा नराधमः
snuṣāṃ sutāṃ cāpi gatvā mahājvāle nipātyate
avamantā gurūṇāṃ yo yaścākroṣṭā narādhamaḥ
- 13
वेददूषयिता यश्च वेदविक्रयकश्च यः
अगम्यगामी यश्च स्यात्ते यान्ति लवणं द्विज
vedadūṣayitā yaśca vedavikrayakaśca yaḥ
agamyagāmī yaśca syātte yānti lavaṇaṃ dvija
- 14
चौरो विमोहे पतति मर्यादादूषकस्तथा
cauro vimohe patati maryādādūṣakastathā
- 15
देवद्विजपितृद्वेष्टा रत्नदूषयिता च यः
स याति कृमिभक्षे वै कृमिशे च दुरिष्टकृत्
devadvijapitṛdveṣṭā ratnadūṣayitā ca yaḥ
sa yāti kṛmibhakṣe vai kṛmiśe ca duriṣṭakṛt
- 16
पितृदेवातिथीन्यस्तु पर्यश्नाति नराधमः
लालाभक्षे स यात्युग्रे शरकर्ता च वेधके
pitṛdevātithīnyastu paryaśnāti narādhamaḥ
lālābhakṣe sa yātyugre śarakartā ca vedhake
- 17
करोति कर्णिनो यश्च यश्च खड्गादिकृन्नरः
प्रयान्त्येते विशसने नरके भृशदारुणे
karoti karṇino yaśca yaśca khaḍgādikṛnnaraḥ
prayāntyete viśasane narake bhṛśadāruṇe
- 18
असत्प्रतिग्रहीता तु नरके यात्यधोमुखे
अयाज्ययाजकस्तत्र तथा नक्षत्रसूचकः
asatpratigrahītā tu narake yātyadhomukhe
ayājyayājakastatra tathā nakṣatrasūcakaḥ
- 19
वेगी पूयवहं चैको याति मिष्टान्नभुङ्नरः
vegī pūyavahaṃ caiko yāti miṣṭānnabhuṅnaraḥ
- 20
लाक्षामांसरसानां च तिलानां लवणस्य च
विक्रेता ब्राह्मणो याति तमेव नरकं द्विज
lākṣāmāṃsarasānāṃ ca tilānāṃ lavaṇasya ca
vikretā brāhmaṇo yāti tameva narakaṃ dvija
- 21
मार्जारकुक्कुटच्छागश्ववराहविहंगमान्
पोषयन्नरकं याति तम् एव द्विजसत्तम
mārjārakukkuṭacchāgaśvavarāhavihaṃgamān
poṣayannarakaṃ yāti tam eva dvijasattama
- 22
रङ्गोपजीवी कैवर्तः कुण्डाशी गरदस्तथा
सूची माहिषिकश्चैव पर्वगामी च यो द्विजः
raṅgopajīvī kaivartaḥ kuṇḍāśī garadastathā
sūcī māhiṣikaścaiva parvagāmī ca yo dvijaḥ
- 23
अगारदाही मित्रघ्नः शाकुनिर्ग्रामयाजकः
रुधिरान्धे पतन्त्येते सोमं विक्रीणते च ये
agāradāhī mitraghnaḥ śākunirgrāmayājakaḥ
rudhirāndhe patantyete somaṃ vikrīṇate ca ye
- 24
मधुहा ग्रामहन्ता च याति वैतरणीं नरः
madhuhā grāmahantā ca yāti vaitaraṇīṃ naraḥ
- 25
धनयौवनमत्तास्तु मर्यादाभेदिनो हि ये
ते कृष्णे यान्त्यशौचाश्च कुहकाजीविनश्च ये
dhanayauvanamattāstu maryādābhedino hi ye
te kṛṣṇe yāntyaśaucāśca kuhakājīvinaśca ye
- 26
असिपत्रवनं याति वनच्छेदी वृथैव यः
औरभ्रिको मृगव्याधो वह्निज्वाले पतन्ति वै
asipatravanaṃ yāti vanacchedī vṛthaiva yaḥ
aurabhriko mṛgavyādho vahnijvāle patanti vai
- 27
यान्त्येते द्विज तत्रैव यश्चापाकेषु वह्निदः
yāntyete dvija tatraiva yaścāpākeṣu vahnidaḥ
- 28
व्रतेषु लोपको यश्च स्वाश्रमाद्विच्युतश्च यः
संदंशयातनामध्ये पततस्तावुभावपि
vrateṣu lopako yaśca svāśramādvicyutaśca yaḥ
saṃdaṃśayātanāmadhye patatastāvubhāvapi
- 29
दिवा स्वप्नेषु स्कन्दन्ते ये नरा ब्रह्मचारिणः
पुत्रैरध्यापिता ये च ते पतन्ति श्वभोजने
divā svapneṣu skandante ye narā brahmacāriṇaḥ
putrairadhyāpitā ye ca te patanti śvabhojane
- 30
एते चान्ये च नरकाः शतशो ऽथ सहस्रशः
येषु दुष्कृतकर्माणः पच्यन्ते यातनागताः
ete cānye ca narakāḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ
yeṣu duṣkṛtakarmāṇaḥ pacyante yātanāgatāḥ

