78 shlokas
- 1
वीक्ष्य रन्तुमनसः सुरनारीर् आत्तचित्रपरिधानविभूषाः
तत्प्रियार्थम् इव यातुम् अथास्तं भानुमान् उपपयोधि ललम्बे
vīkṣya rantumanasaḥ suranārīr āttacitraparidhānavibhūṣāḥ
tatpriyārtham iva yātum athāstaṃ bhānumān upapayodhi lalambe
- 2
मध्यमोपलनिभे लसदंशाव् एकतश्च्युतिम् उपेयुषि भानौ
द्यौर् उवाह परिवृत्तिविलोलां हारयष्टिम् इव वासरलक्ष्मीम्
madhyamopalanibhe lasadaṃśāv ekataścyutim upeyuṣi bhānau
dyaur uvāha parivṛttivilolāṃ hārayaṣṭim iva vāsaralakṣmīm
- 3
अंशुपाणिभिर् अतीव पिपासुः पद्मजं मधु भृशं रसयित्वा
क्षीबताम् इव गतः क्षितिम् एष्यंल्लोहितं वपुर् उवाह पतङ्गः
aṃśupāṇibhir atīva pipāsuḥ padmajaṃ madhu bhṛśaṃ rasayitvā
kṣībatām iva gataḥ kṣitim eṣyaṃllohitaṃ vapur uvāha pataṅgaḥ
- 4
गम्यताम् उपगते नयनानां लोहितायति सहस्रमरीचौ
आससाद विरहय्य धरित्रीं चक्रवाकहृदयान्य् अभितापः
gamyatām upagate nayanānāṃ lohitāyati sahasramarīcau
āsasāda virahayya dharitrīṃ cakravākahṛdayāny abhitāpaḥ
- 5
मुक्तमूललघुर् उझितपूर्वः पश्चिमे नभसि सम्भृतसान्द्रः
सामि मज्जति रवौ न विरेजे खिन्नजिह्म इव रश्मिसमूहः
muktamūlalaghur ujhitapūrvaḥ paścime nabhasi sambhṛtasāndraḥ
sāmi majjati ravau na vireje khinnajihma iva raśmisamūhaḥ
- 6
कान्तदूत्य इव कुङ्कुमताम्राः सायमण्डलम् अभि त्वरयन्त्यः
सादरं ददृशिरे वनिताभिः सौधजालपतिता रविभासः
kāntadūtya iva kuṅkumatāmrāḥ sāyamaṇḍalam abhi tvarayantyaḥ
sādaraṃ dadṛśire vanitābhiḥ saudhajālapatitā ravibhāsaḥ
- 7
अग्रसानुषु नितान्तपिशङ्गैर्भूरुहान्मृदुकरैर् अवलम्ब्य
अस्तशैलगहनं नु विवस्वान् आविवेश जलधिं नु महीं नु
agrasānuṣu nitāntapiśaṅgairbhūruhānmṛdukarair avalambya
astaśailagahanaṃ nu vivasvān āviveśa jaladhiṃ nu mahīṃ nu
- 8
आकुलश्चलपतत्रिकुलानाम् आरवैर् अनुदितौषसरागः
आययाव् अहरिदश्वविपाण्डुस्तुल्यतां दिनमुखेन दिनान्तः
ākulaścalapatatrikulānām āravair anuditauṣasarāgaḥ
āyayāv aharidaśvavipāṇḍustulyatāṃ dinamukhena dināntaḥ
- 9
आस्थितः स्थगितवारिदपङ्क्त्या संध्यया गगनपश्चिमभागः
सोर्मिविद्रुमविंतानविभासा रञ्जितस्य जलधेः श्रियम् ऊहे
āsthitaḥ sthagitavāridapaṅktyā saṃdhyayā gaganapaścimabhāgaḥ
sormividrumaviṃtānavibhāsā rañjitasya jaladheḥ śriyam ūhe
- 10
प्राञ्जलाव् अपि जने नतमूर्ध्नि प्रेम तत्प्रवणचेतसि हित्वा
संध्ययानुविदधे विरमन्त्या चापलेन सुजनेतरमैत्री
prāñjalāv api jane natamūrdhni prema tatpravaṇacetasi hitvā
saṃdhyayānuvidadhe viramantyā cāpalena sujanetaramaitrī
- 11
औषसातपभयाद् अपलीनं वासरच्छविविरामपटीयः
संनिपत्य शनकैर् इव निम्नाद् अन्धकारम् उदवाप समानि
auṣasātapabhayād apalīnaṃ vāsaracchavivirāmapaṭīyaḥ
saṃnipatya śanakair iva nimnād andhakāram udavāpa samāni
- 12
एकताम् इव गतस्य विवेकः कस्यचिन्न महतो ऽप्य् उपलेभे
भास्वता निदधिरे भुवनानाम् आत्मनीव पतितेन विशेषाः
ekatām iva gatasya vivekaḥ kasyacinna mahato 'py upalebhe
bhāsvatā nidadhire bhuvanānām ātmanīva patitena viśeṣāḥ
- 13
इच्छतां सह वधूभिर् अभेदं यामिनीविरहिणां विहगानाम्
आपुर् एव मिथुनानि वियोगं लङ्घ्यते न खलु कालनियोगः
icchatāṃ saha vadhūbhir abhedaṃ yāminīvirahiṇāṃ vihagānām
āpur eva mithunāni viyogaṃ laṅghyate na khalu kālaniyogaḥ
- 14
यच्छति प्रतिमुखं दयितायै वाचम् अन्तिकगते ऽपि शकुन्तौ
नीयते स्म नतिम् उझितहर्षं पङ्कजं मुखम् इवाम्बुरुहिण्या
yacchati pratimukhaṃ dayitāyai vācam antikagate 'pi śakuntau
nīyate sma natim ujhitaharṣaṃ paṅkajaṃ mukham ivāmburuhiṇyā
- 15
रञ्जिता नु विविधास्तरुशैला नामितं नु गगनं स्थगितं नु
पूरिता नु विषमेषु धरित्री संहृता नु ककुभस्तिमिरेण
rañjitā nu vividhāstaruśailā nāmitaṃ nu gaganaṃ sthagitaṃ nu
pūritā nu viṣameṣu dharitrī saṃhṛtā nu kakubhastimireṇa
- 16
रात्रिरागमलिनानि विकासं पङ्कजानि रहयन्ति विहाय
स्पष्टतारकम् इयाय नभः श्रीर्वस्तुम् इच्छति निरापदि सर्वः
rātrirāgamalināni vikāsaṃ paṅkajāni rahayanti vihāya
spaṣṭatārakam iyāya nabhaḥ śrīrvastum icchati nirāpadi sarvaḥ
- 17
व्यानशे शशधरेण विमुक्तः केतकीकुसुमकेसरपाण्डुः
चूर्णमुष्टिर् इव लम्भितकान्तिर्वासवस्य दिशम् अंशुसमूहः
vyānaśe śaśadhareṇa vimuktaḥ ketakīkusumakesarapāṇḍuḥ
cūrṇamuṣṭir iva lambhitakāntirvāsavasya diśam aṃśusamūhaḥ
- 18
उझती शुचम् इवाशु तमिस्राम् अन्तिकं व्रजति तारकराजे
दिक्प्रसादगुणमण्डनम् ऊहे रश्मिहासविशदं मुखम् ऐन्द्री
ujhatī śucam ivāśu tamisrām antikaṃ vrajati tārakarāje
dikprasādaguṇamaṇḍanam ūhe raśmihāsaviśadaṃ mukham aindrī
- 19
नीलनीरजनिभे हिमगौरं शैलरुद्धवपुषः सितरश्मेः
खे रराज निपतत्करजालं वारिधेः पयसि गाङ्गम् इवाम्भः
nīlanīrajanibhe himagauraṃ śailaruddhavapuṣaḥ sitaraśmeḥ
khe rarāja nipatatkarajālaṃ vāridheḥ payasi gāṅgam ivāmbhaḥ
- 20
द्यां निरुन्धद् अतिनीलघनाभं ध्वान्तम् उद्यतकरेण पुरस्तात्
क्षिप्यमाणम् असितेतरभासा शम्भुनेव करिचर्म चकासे
dyāṃ nirundhad atinīlaghanābhaṃ dhvāntam udyatakareṇa purastāt
kṣipyamāṇam asitetarabhāsā śambhuneva karicarma cakāse
- 21
अन्तिकान्तिकगतेन्दुविसृष्टे जिह्मतां जहति दीधितिजाले
निःसृतस्तिमिरभारनिरोधाद् उच्छ्वसन्न् इव रराज दिगन्तः
antikāntikagatenduvisṛṣṭe jihmatāṃ jahati dīdhitijāle
niḥsṛtastimirabhāranirodhād ucchvasann iva rarāja digantaḥ
- 22
लेखया विमलविद्रुमभासा संततं तिमिरम् इन्दुर् उदासे
दंष्ट्रया कनकटङ्कपिशङ्ग्या मण्डलं भुव इवादिवराहः
lekhayā vimalavidrumabhāsā saṃtataṃ timiram indur udāse
daṃṣṭrayā kanakaṭaṅkapiśaṅgyā maṇḍalaṃ bhuva ivādivarāhaḥ
- 23
दीपयन्न् अथ नभः किरणौघैः कुङ्कुमारुणपयोधरगौरः
हेमकुम्भ इव पूर्वपयोधेर् उन्ममज्ज शनकैस्तुहिनांशुः
dīpayann atha nabhaḥ kiraṇaughaiḥ kuṅkumāruṇapayodharagauraḥ
hemakumbha iva pūrvapayodher unmamajja śanakaistuhināṃśuḥ
- 24
उद्गतेन्दुम् अविभिन्नतमिस्रां पश्यति स्म रजनीम् अवितृप्तः
व्यंशुकस्फुटमुखीम् अतिजिह्मां व्रीडया नववधूम् इव लोकः
udgatendum avibhinnatamisrāṃ paśyati sma rajanīm avitṛptaḥ
vyaṃśukasphuṭamukhīm atijihmāṃ vrīḍayā navavadhūm iva lokaḥ
- 25
न प्रसादम् उचितं गमिताद्यैर्नोद्धृतं तिमिरम् अद्रिवनेभ्यः
दिङ्मुखेषु न च धाम विकीर्णं भूषितैव रजनी हिमभासा
na prasādam ucitaṃ gamitādyairnoddhṛtaṃ timiram adrivanebhyaḥ
diṅmukheṣu na ca dhāma vikīrṇaṃ bhūṣitaiva rajanī himabhāsā
- 26
मानिनीजनविलोचनपातान् उष्णबाष्पकलुषान्प्रतिगृह्णन्
मन्दमन्दम् उदितः प्रययौ खं भीतभीत इव शीतमयूखः
māninījanavilocanapātān uṣṇabāṣpakaluṣānpratigṛhṇan
mandamandam uditaḥ prayayau khaṃ bhītabhīta iva śītamayūkhaḥ
- 27
श्लिष्यतः प्रियवधूर् उपकण्ठं तारकास्ततकरस्य हिमांशोः
उद्वमन्न् अभिरराज समन्ताद् अङ्गराग इव लोहितरागः
śliṣyataḥ priyavadhūr upakaṇṭhaṃ tārakāstatakarasya himāṃśoḥ
udvamann abhirarāja samantād aṅgarāga iva lohitarāgaḥ
- 28
प्रेरितः शशधरेण करौघः संहतान्य् अपि नुनोद तमांसि
क्षीरसिन्धुर् इव मन्दरभिन्नः काननान्य् अविरलोच्चतरूणि
preritaḥ śaśadhareṇa karaughaḥ saṃhatāny api nunoda tamāṃsi
kṣīrasindhur iva mandarabhinnaḥ kānanāny aviraloccatarūṇi
- 29
शारतां गमितया शशिपादैश्छायया विटपिनां प्रतिपेदे
न्यस्तशुक्लबलिचित्रतलाभिस्तुल्यता वसतिवेश्ममहीभिः
śāratāṃ gamitayā śaśipādaiśchāyayā viṭapināṃ pratipede
nyastaśuklabalicitratalābhistulyatā vasativeśmamahībhiḥ
- 30
आतपे धृतिमता सह वध्वा यामिनीविरहिणा विहगेन
सेहिरे न किरणा हिमरश्मेर्दुःखिते मनसि सर्वम् असह्यम्
ātape dhṛtimatā saha vadhvā yāminīvirahiṇā vihagena
sehire na kiraṇā himaraśmerduḥkhite manasi sarvam asahyam

