47 shlokas
- 1
रुचिराकृतिः कनकसानुम् अथो परमः पुमान् इव पतिं पतताम्
धृतसत्पथस्त्रिपथगाम् अभितः स तम् आरुरोह पुरुहूतसुतः
rucirākṛtiḥ kanakasānum atho paramaḥ pumān iva patiṃ patatām
dhṛtasatpathastripathagām abhitaḥ sa tam āruroha puruhūtasutaḥ
- 2
तम् अनिन्द्यबन्दिन इवेन्द्रसुतं विहितालिनिक्वणजयध्वनयः
पवनेरिताकुलविजिह्मशिखा जगतीरुहो ऽवचकरुः कुसुमैः
tam anindyabandina ivendrasutaṃ vihitālinikvaṇajayadhvanayaḥ
pavaneritākulavijihmaśikhā jagatīruho 'vacakaruḥ kusumaiḥ
- 3
अवधूतपङ्कजपरागकणास्तनुजाह्नवीसलिलवीचिभिदः
परिरेभिरे ऽभिमुखम् एत्य सुखाः सुहृदः सखायम् इव तं मरुतः
avadhūtapaṅkajaparāgakaṇāstanujāhnavīsalilavīcibhidaḥ
parirebhire 'bhimukham etya sukhāḥ suhṛdaḥ sakhāyam iva taṃ marutaḥ
- 4
उदितोपलस्खलनसंवलिताः स्फुटहंससारसविरावयुजः
मुदम् अस्य माङ्गलिकतूर्यकृतां ध्वनयः प्रतेनुर् अनुवप्रम् अपाम्
uditopalaskhalanasaṃvalitāḥ sphuṭahaṃsasārasavirāvayujaḥ
mudam asya māṅgalikatūryakṛtāṃ dhvanayaḥ pratenur anuvapram apām
- 5
अवरुग्णतुङ्गसुरदारुतरौ निचये पुरः सुरसरित्पयसाम्
स ददर्श वेतसवनाचरितां प्रणतिं बलीयसि समृद्धिकरीम्
avarugṇatuṅgasuradārutarau nicaye puraḥ surasaritpayasām
sa dadarśa vetasavanācaritāṃ praṇatiṃ balīyasi samṛddhikarīm
- 6
प्रबभूव नालम् अवलोकयितुं परितः सरोजरजसारुणितम्
सरिदुत्तरीयम् इव संहतिमत्स तरङ्गरङ्गि कलहंसकुलम्
prababhūva nālam avalokayituṃ paritaḥ sarojarajasāruṇitam
sariduttarīyam iva saṃhatimatsa taraṅgaraṅgi kalahaṃsakulam
- 7
दधति क्षतीः परिणतद्विरदे मुदितालियोषिति मदस्रुतिभिः
अधिकां स रोधसि बबन्ध धृतिं महते रुजन्न् अपि गुणाय महान्
dadhati kṣatīḥ pariṇatadvirade muditāliyoṣiti madasrutibhiḥ
adhikāṃ sa rodhasi babandha dhṛtiṃ mahate rujann api guṇāya mahān
- 8
अनुहेमवप्रम् अरुणैः समतां गतम् ऊर्मिभिः सहचरं पृथुभिः
स रथाङ्गनामवनितां करुणैर् अनुबध्नतीम् अभिननन्द रुतैः
anuhemavapram aruṇaiḥ samatāṃ gatam ūrmibhiḥ sahacaraṃ pṛthubhiḥ
sa rathāṅganāmavanitāṃ karuṇair anubadhnatīm abhinananda rutaiḥ
- 9
सितवाजिने निजगदू रुचयश्चलवीचिरागरचनापटवः
मणिजालम् अम्भसि निमग्नम् अपि स्फुरितं मनोगतम् इवाकृतयः
sitavājine nijagadū rucayaścalavīcirāgaracanāpaṭavaḥ
maṇijālam ambhasi nimagnam api sphuritaṃ manogatam ivākṛtayaḥ
- 10
उपलाहतोद्धततरङ्गधृतं जविना विधूतविततं मरुता
स ददर्श केतकशिखाविशदं सरितः प्रहासम् इव फेनम् अपाम्
upalāhatoddhatataraṅgadhṛtaṃ javinā vidhūtavitataṃ marutā
sa dadarśa ketakaśikhāviśadaṃ saritaḥ prahāsam iva phenam apām
- 11
बहु बर्हिचन्द्रिकनिभं विदधे धृतिम् अस्य दानपयसां पटलम्
अवगाढम् ईक्षितुम् इवैभपतिं विकसद्विलोचनशतं सरितः
bahu barhicandrikanibhaṃ vidadhe dhṛtim asya dānapayasāṃ paṭalam
avagāḍham īkṣitum ivaibhapatiṃ vikasadvilocanaśataṃ saritaḥ
- 12
प्रतिबोधजृम्भणविभीनमुखी पुलिने सरोरुहदृशा ददृशे
पतदच्छमौक्तिकमणिप्रकरा गलदश्रुबिन्दुर् इव शुक्तिवधूः
pratibodhajṛmbhaṇavibhīnamukhī puline saroruhadṛśā dadṛśe
patadacchamauktikamaṇiprakarā galadaśrubindur iva śuktivadhūḥ
- 13
शुचिर् अप्सु विद्रुमलताविटपस्तनुसान्द्रफेनलवसंवलितः
स्मरदायिनः स्मरयति स्म भृशं दयिताधरस्य दशनांशुभृतः
śucir apsu vidrumalatāviṭapastanusāndraphenalavasaṃvalitaḥ
smaradāyinaḥ smarayati sma bhṛśaṃ dayitādharasya daśanāṃśubhṛtaḥ
- 14
उपलभ्य चञ्चलतरङ्गहृतं मदगन्धम् उत्थितवतां पयसः
प्रतिदन्तिनाम् इव स संबुबुधे करियादसाम् अभिमुखान्करिणः
upalabhya cañcalataraṅgahṛtaṃ madagandham utthitavatāṃ payasaḥ
pratidantinām iva sa saṃbubudhe kariyādasām abhimukhānkariṇaḥ
- 15
स जगाम विस्मयम् उद्वीक्ष्य पुरः सहसा समुत्पिपतिषोः फणिनः
प्रहितं दिवि प्रजविभिः श्वसितैः शरदभ्रविभ्रमम् अपां पटलम्
sa jagāma vismayam udvīkṣya puraḥ sahasā samutpipatiṣoḥ phaṇinaḥ
prahitaṃ divi prajavibhiḥ śvasitaiḥ śaradabhravibhramam apāṃ paṭalam
- 16
स ततार सैकतवतीर् अभितः शफरीपरिस्फुरितचारुदृशः
ललिताः सखीर् इव बृहज्जघनाः सुरनिम्नगाम् उपयतीः सरितः
sa tatāra saikatavatīr abhitaḥ śapharīparisphuritacārudṛśaḥ
lalitāḥ sakhīr iva bṛhajjaghanāḥ suranimnagām upayatīḥ saritaḥ
- 17
अधिरुह्य पुष्पभरनम्रशिखैः परितः परिष्कृततलां तरुभिः
मनसः प्रसत्तिम् इव मूर्ध्नि गिरेः शुचिम् आससाद स वनान्तभुवम्
adhiruhya puṣpabharanamraśikhaiḥ paritaḥ pariṣkṛtatalāṃ tarubhiḥ
manasaḥ prasattim iva mūrdhni gireḥ śucim āsasāda sa vanāntabhuvam
- 18
अनुसानु पुष्पितलताविततिः फलितोरुभूरुहविविक्तवनः
धृतिम् आततान तनयस्य हरेस्तपसे ऽधिवस्तुम् अचलाम् अचलः
anusānu puṣpitalatāvitatiḥ phalitorubhūruhaviviktavanaḥ
dhṛtim ātatāna tanayasya harestapase 'dhivastum acalām acalaḥ
- 19
प्रणिधाय तत्र विधिनाथ धियं दधतः पुरातनमुनेर्मुनिताम्
श्रमम् आदधाव् असुकरं न तपः किम् इवावसादकरम् आत्मवताम्
praṇidhāya tatra vidhinātha dhiyaṃ dadhataḥ purātanamunermunitām
śramam ādadhāv asukaraṃ na tapaḥ kim ivāvasādakaram ātmavatām
- 20
शमयन्धृतेन्द्रियशमैकसुखः शुचिभिर्गुणैर् अघमयं स तमः
प्रतिवासरं सुकृतिभिर्ववृधे विमलः कलाभिर् इव शीतरुचिः
śamayandhṛtendriyaśamaikasukhaḥ śucibhirguṇair aghamayaṃ sa tamaḥ
prativāsaraṃ sukṛtibhirvavṛdhe vimalaḥ kalābhir iva śītaruciḥ
- 21
अधरीचकार च विवेकगुणाद् अगुणेषु तस्य धियम् अस्तवतः
प्रतिघातिनीं विषयसङ्गरतिं निरुपप्लवः शमसुखानुभवः
adharīcakāra ca vivekaguṇād aguṇeṣu tasya dhiyam astavataḥ
pratighātinīṃ viṣayasaṅgaratiṃ nirupaplavaḥ śamasukhānubhavaḥ
- 22
मनसा जपैः प्रणतिभिः प्रयतः समुपेयिवान् अधिपतिं स दिवः
सहजेतरे जयशमौ दधती बिभरांबभूव युगपन्महसी
manasā japaiḥ praṇatibhiḥ prayataḥ samupeyivān adhipatiṃ sa divaḥ
sahajetare jayaśamau dadhatī bibharāṃbabhūva yugapanmahasī
- 23
शिरसा हरिन्मणिनिभः स वहन्कृतजन्मनो ऽभिषवणेन जटाः
उपमां ययाव् अरुणदीधितिभिः परिमृष्टमूर्धनि तमालतरौ
śirasā harinmaṇinibhaḥ sa vahankṛtajanmano 'bhiṣavaṇena jaṭāḥ
upamāṃ yayāv aruṇadīdhitibhiḥ parimṛṣṭamūrdhani tamālatarau
- 24
धृतहेतिर् अप्य् अधृतजिह्ममतिश्चरितैर्मुनीन् अधरयञ्शुचिभिः
रजयांचकार विरजाः स मृगान्कम् इवेशते रमयितुं न गुणाः
dhṛtahetir apy adhṛtajihmamatiścaritairmunīn adharayañśucibhiḥ
rajayāṃcakāra virajāḥ sa mṛgānkam iveśate ramayituṃ na guṇāḥ
- 25
अनुकूलपातिनम् अचण्डगतिं किरता सुगन्धिम् अभितः पवनम्
अवधीरितार्तवगुणं सुखतां नयता रुचां निचयम् अंशुमतः
anukūlapātinam acaṇḍagatiṃ kiratā sugandhim abhitaḥ pavanam
avadhīritārtavaguṇaṃ sukhatāṃ nayatā rucāṃ nicayam aṃśumataḥ
- 26
नवपल्लवाञ्जलिभृतः प्रचये बृहतस्तरून्गमयतावनतिम्
स्तृणता तृणैः प्रतिनिशं मृदुभिः शयनीयताम् उपयतीं वसुधाम्
navapallavāñjalibhṛtaḥ pracaye bṛhatastarūngamayatāvanatim
stṛṇatā tṛṇaiḥ pratiniśaṃ mṛdubhiḥ śayanīyatām upayatīṃ vasudhām
- 27
पतितैर् अपेतजलदान्नभसः पृषतैर् अपां शमयता च रजः
स दयालुनेव परिगाढकृशः परिचर्ययानुजगृहे तपसा
patitair apetajaladānnabhasaḥ pṛṣatair apāṃ śamayatā ca rajaḥ
sa dayāluneva parigāḍhakṛśaḥ paricaryayānujagṛhe tapasā
- 28
महते फलाय तद् अवेक्ष्य शिवं विकसन्निमित्तकुसुमं स पुरः
न जगाम विस्मयवशं वशिनां न निहन्ति धैर्यम् अनुभावगुणः
mahate phalāya tad avekṣya śivaṃ vikasannimittakusumaṃ sa puraḥ
na jagāma vismayavaśaṃ vaśināṃ na nihanti dhairyam anubhāvaguṇaḥ
- 29
तद् अभूरिवासरकृतं सुकृतैर् उपलभ्य वैभवम् अनन्यभवम्
उपतस्थुर् आस्थितविषादधियः शतयज्वनो वनचरा वसतिम्
tad abhūrivāsarakṛtaṃ sukṛtair upalabhya vaibhavam ananyabhavam
upatasthur āsthitaviṣādadhiyaḥ śatayajvano vanacarā vasatim
- 30
विदिताः प्रविश्य विहितानतयः शिथिलीकृते ऽधिकृतकृत्यविधौ
अनपेतकालम् अभिरामकथाः कथयांबभूवुर् इति गोत्रभिदे
viditāḥ praviśya vihitānatayaḥ śithilīkṛte 'dhikṛtakṛtyavidhau
anapetakālam abhirāmakathāḥ kathayāṃbabhūvur iti gotrabhide

