27 ಶ್ಲೋಕಗಳು
- 1
परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।
यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುparaṃ bhūyaḥ pravakṣyāmi jñānānāṃ jñānamuttamam |
yajjñātvā munayaḥ sarve parāṃ siddhimito gatāḥ ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲ್ಲ ಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಆ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ಅರಿತು ಮುನಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿಂದ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
- 2
इदं ज्ञानमुपाश्रित्य मम साधर्म्यमागताः ।
सर्गेऽपि नोपजायन्ते प्रलये न व्यथन्ति च ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುidaṃ jñānamupāśritya mama sādharmyamāgatāḥ |
sarge'pi nopajāyante pralaye na vyathanti ca ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವರು ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಅವರು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ, ಪ್ರಳಯದಲ್ಲೂ ವ್ಯಥೆಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
- 3
मम योनिर्महद् ब्रह्म तस्मिन्गर्भं दधाम्यहम् ।
सम्भवः सर्वभूतानां ततो भवति भारत ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುmama yonirmahad brahma tasmingarbhaṃ dadhāmyaham |
sambhavaḥ sarvabhūtānāṃ tato bhavati bhārata ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಮಹದ್ಬ್ರಹ್ಮವೇ ನನ್ನ ಯೋನಿ; ಅದರಲ್ಲಿ ನಾನು ಬೀಜವನ್ನಿಡುತ್ತೇನೆ. ಭಾರತ, ಅದರಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
- 4
सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः सम्भवन्ति याः ।
तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುsarvayoniṣu kaunteya mūrtayaḥ sambhavanti yāḥ |
tāsāṃ brahma mahadyonirahaṃ bījapradaḥ pitā ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಕೌಂತೇಯ, ಎಲ್ಲ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ರೂಪಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆಯೋ ಅವುಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಮಹದ್ಬ್ರಹ್ಮವೇ ಯೋನಿ, ನಾನು ಬೀಜವನ್ನು ಕೊಡುವ ತಂದೆ.
- 5
सत्त्वं रजस्तम इति गुणाः प्रकृतिसम्भवाः ।
निबध्नन्ति महाबाहो देहे देहिनमव्ययम् ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುsattvaṃ rajastama iti guṇāḥ prakṛtisambhavāḥ |
nibadhnanti mahābāho dehe dehinamavyayam ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್ಸು, ತಮಸ್ಸು ಎಂಬ ಗುಣಗಳು ಅವ್ಯಯನಾದ ದೇಹಿಯನ್ನು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ.
- 6
तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम् ।
सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುtatra sattvaṃ nirmalatvātprakāśakamanāmayam |
sukhasaṅgena badhnāti jñānasaṅgena cānagha ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ತ್ವವು ನಿರ್ಮಲವಾದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಕವೂ ನಿರ್ವಿಕಾರವೂ ಆಗಿದೆ. ಪಾಪರಹಿತನೇ, ಅದು ಸುಖದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಜ್ಞಾನದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
- 7
रजो रागात्मकं विद्धि तृष्णासङ्गसमुद्भवम् ।
तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम् ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುrajo rāgātmakaṃ viddhi tṛṣṇāsaṅgasamudbhavam |
tannibadhnāti kaunteya karmasaṅgena dehinam ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಕೌಂತೇಯ, ರಜಸ್ಸು ರಾಗಸ್ವರೂಪವಾದುದು, ತೃಷ್ಣೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದುದು ಎಂದು ತಿಳಿ. ಅದು ಕರ್ಮಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇಹಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
- 8
तमस्त्वज्ञानजं विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम् ।
प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುtamastvajñānajaṃ viddhi mohanaṃ sarvadehinām |
pramādālasyanidrābhistannibadhnāti bhārata ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಭಾರತ, ತಮಸ್ಸು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದುದು, ಎಲ್ಲ ದೇಹಿಗಳನ್ನೂ ಮೋಹಗೊಳಿಸುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿ. ಅದು ಪ್ರಮಾದ, ಆಲಸ್ಯ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ.
- 9
सत्त्वं सुखे सञ्जयति रजः कर्मणि भारत ।
ज्ञानमावृत्य तु तमः प्रमादे सञ्जयत्युत ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುsattvaṃ sukhe sañjayati rajaḥ karmaṇi bhārata |
jñānamāvṛtya tu tamaḥ pramāde sañjayatyuta ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಭಾರತ, ಸತ್ತ್ವವು ಸುಖಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಸುತ್ತದೆ, ರಜಸ್ಸು ಕರ್ಮಕ್ಕೆ; ತಮಸ್ಸಾದರೋ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಪ್ರಮಾದಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಸುತ್ತದೆ.
- 10
रजस्तमश्चाभिभूय सत्त्वं भवति भारत ।
रजः सत्त्वं तमश्चैव तमः सत्त्वं रजस्तथा ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುrajastamaścābhibhūya sattvaṃ bhavati bhārata |
rajaḥ sattvaṃ tamaścaiva tamaḥ sattvaṃ rajastathā ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಭಾರತ, ರಜಸ್ಸು ತಮಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅದುಮಿ ಸತ್ತ್ವ ಮೇಲೇಳುತ್ತದೆ; ಸತ್ತ್ವ ತಮಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅದುಮಿ ರಜಸ್ಸು; ಹಾಗೆಯೇ ಸತ್ತ್ವ ರಜಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅದುಮಿ ತಮಸ್ಸು.
- 11
सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन्प्रकाश उपजायते ।
ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುsarvadvāreṣu dehe'sminprakāśa upajāyate |
jñānaṃ yadā tadā vidyādvivṛddhaṃ sattvamityuta ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಈ ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲೂ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕು ಹೊಳೆದಾಗ, ಸತ್ತ್ವವು ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
- 12
लोभः प्रवृत्तिरारम्भः कर्मणामशमः स्पृहा ।
रजस्येतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುlobhaḥ pravṛttirārambhaḥ karmaṇāmaśamaḥ spṛhā |
rajasyetāni jāyante vivṛddhe bharatarṣabha ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಲೋಭ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಕರ್ಮಗಳ ಆರಂಭ, ಅಶಾಂತಿ, ಹಂಬಲ ಇವು ರಜಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
- 13
अप्रकाशोऽप्रवृत्तिश्च प्रमादो मोह एव च ।
तमस्येतानि जायन्ते विवृद्धे कुरुनन्दन ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುaprakāśo'pravṛttiśca pramādo moha eva ca |
tamasyetāni jāyante vivṛddhe kurunandana ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಕುರುನಂದನ, ಕತ್ತಲೆ, ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ, ಪ್ರಮಾದ ಮತ್ತು ಮೋಹ ಇವು ತಮಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
- 14
यदा सत्त्वे प्रवृद्धे तु प्रलयं याति देहभृत् ।
तदोत्तमविदां लोकानमलान्प्रतिपद्यते ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುyadā sattve pravṛddhe tu pralayaṃ yāti dehabhṛt |
tadottamavidāṃ lokānamalānpratipadyate ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಸತ್ತ್ವವು ಹೆಚ್ಚಿರುವಾಗ ದೇಹಿಯು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ, ಉತ್ತಮವನ್ನು ಅರಿತವರ ನಿರ್ಮಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
- 15
रजसि प्रलयं गत्वा कर्मसङ्गिषु जायते ।
तथा प्रलीनस्तमसि मूढयोनिषु जायते ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುrajasi pralayaṃ gatvā karmasaṅgiṣu jāyate |
tathā pralīnastamasi mūḍhayoniṣu jāyate ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುರಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವನು ಕರ್ಮಾಸಕ್ತರ ನಡುವೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ತಮಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದವನು ಮೂಢರ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
- 16
कर्मणः सुकृतस्याहुः सात्त्विकं निर्मलं फलम् ।
रजसस्तु फलं दुःखमज्ञानं तमसः फलम् ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುkarmaṇaḥ sukṛtasyāhuḥ sāttvikaṃ nirmalaṃ phalam |
rajasastu phalaṃ duḥkhamajñānaṃ tamasaḥ phalam ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಸುಕೃತ ಕರ್ಮದ ಫಲ ಸಾತ್ತ್ವಿಕವೂ ನಿರ್ಮಲವೂ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ; ರಜಸ್ಸಿನ ಫಲ ದುಃಖ, ತಮಸ್ಸಿನ ಫಲ ಅಜ್ಞಾನ.
- 17
सत्त्वात्सञ्जायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च ।
प्रमादमोहौ तमसो भवतोऽज्ञानमेव च ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುsattvātsañjāyate jñānaṃ rajaso lobha eva ca |
pramādamohau tamaso bhavato'jñānameva ca ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಲೋಭ. ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಮಾದ, ಮೋಹ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನವೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
- 18
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति राजसाः ।
जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छन्ति तामसाः ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುūrdhvaṃ gacchanti sattvasthā madhye tiṣṭhanti rājasāḥ |
jaghanyaguṇavṛttisthā adho gacchanti tāmasāḥ ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಸತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವರು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಾರೆ; ರಾಜಸರು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ಕನಿಷ್ಠ ಗುಣದ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಾಮಸರು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
- 19
नान्यं गुणेभ्यः कर्तारं यदा द्रष्टानुपश्यति ।
गुणेभ्यश्च परं वेत्ति मद्भावं सोऽधिगच्छति ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುnānyaṃ guṇebhyaḥ kartāraṃ yadā draṣṭānupaśyati |
guṇebhyaśca paraṃ vetti madbhāvaṃ so'dhigacchati ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುದ್ರಷ್ಟಾರನು ಗುಣಗಳ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಕರ್ತೃವನ್ನು ಕಾಣದೆ, ಗುಣಗಳಿಗೆ ಆಚೆಗಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತಾಗ, ಅವನು ನನ್ನ ಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
- 20
गुणानेतानतीत्य त्रीन्देही देहसमुद्भवान् ।
जन्ममृत्युजरादुःखैर्विमुक्तोऽमृतमश्नुते ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುguṇānetānatītya trīndehī dehasamudbhavān |
janmamṛtyujarāduḥkhairvimukto'mṛtamaśnute ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುದೇಹದ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ದೇಹಿಯು ಹುಟ್ಟು ಸಾವು ಮುಪ್ಪು ದುಃಖಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
- 21
कैर्लिङ्गैस्त्रीन्गुणानेतानतीतो भवति प्रभो ।
किमाचारः कथं चैतांस्त्रीन्गुणानतिवर्तते ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುkairliṅgaistrīnguṇānetānatīto bhavati prabho |
kimācāraḥ kathaṃ caitāṃstrīnguṇānativartate ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಭುವೇ, ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೀರಿದವನು ಯಾವ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ? ಅವನ ನಡವಳಿಕೆ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಅವನು ಹೇಗೆ ಮೀರುತ್ತಾನೆ?
- 22
प्रकाशं च प्रवृत्तिं च मोहमेव च पाण्डव ।
न द्वेष्टि सम्प्रवृत्तानि न निवृत्तानि काङ्क्षति ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುprakāśaṃ ca pravṛttiṃ ca mohameva ca pāṇḍava |
na dveṣṭi sampravṛttāni na nivṛttāni kāṅkṣati ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಪಾಂಡವ, ಪ್ರಕಾಶ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಮೋಹ ಇವು ಉಂಟಾದಾಗ ದ್ವೇಷಿಸದವನು, ಇವು ನಿಂತಾಗ ಬಯಸದವನು,
- 23
उदासीनवदासीनो गुणैर्यो न विचाल्यते ।
गुणा वर्तन्त इत्येवं योऽवतिष्ठति नेङ्गते ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುudāsīnavadāsīno guṇairyo na vicālyate |
guṇā vartanta ityevaṃ yo'vatiṣṭhati neṅgate ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಉದಾಸೀನನಂತೆ ಕುಳಿತು ಗುಣಗಳಿಂದ ವಿಚಲಿತನಾಗದವನು, ಗುಣಗಳೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಅರಿತು ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದು ಕದಲದವನು,
- 24
समदुःखसुखः स्वस्थः समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
तुल्यप्रियाप्रियो धीरस्तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುsamaduḥkhasukhaḥ svasthaḥ samaloṣṭāśmakāñcanaḥ |
tulyapriyāpriyo dhīrastulyanindātmasaṃstutiḥ ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಸುಖದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾದ, ಸ್ವಸ್ಥನಾದ, ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಂಟೆ ಕಲ್ಲು ಚಿನ್ನಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಕಾಣುವ, ಪ್ರಿಯ ಅಪ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾದ, ಧೀರನಾದ, ತನ್ನ ನಿಂದೆ ಸ್ತುತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾದವನು,
- 25
मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः ।
सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುmānāpamānayostulyastulyo mitrāripakṣayoḥ |
sarvārambhaparityāgī guṇātītaḥ sa ucyate ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಮಾನ ಅಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾದ, ಮಿತ್ರ ಶತ್ರು ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಮನಾದ, ಎಲ್ಲ ಸ್ವಪ್ರೇರಿತ ಆರಂಭಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು ಗುಣಾತೀತನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
- 26
मां च योऽव्यभिचारेण भक्तियोगेन सेवते ।
स गुणान्समतीत्यैतान्ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುmāṃ ca yo'vyabhicāreṇa bhaktiyogena sevate |
sa guṇānsamatītyaitānbrahmabhūyāya kalpate ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಯಾರು ಅವ್ಯಭಿಚಾರಿಯಾದ ಭಕ್ತಿಯೋಗದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಬ್ರಹ್ಮಭಾವಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
- 27
ब्रह्मणो हि प्रतिष्ठाहममृतस्याव्ययस्य च ।
शाश्वतस्य च धर्मस्य सुखस्यैकान्तिकस्य च ॥
ಯಂತ್ರ ಕರಡುbrahmaṇo hi pratiṣṭhāhamamṛtasyāvyayasya ca |
śāśvatasya ca dharmasya sukhasyaikāntikasya ca ||
ಯಂತ್ರ ಕರಡುಏಕೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ಕೂ, ಅಮೃತವೂ ಅವ್ಯಯವೂ ಆದುದಕ್ಕೂ, ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮಕ್ಕೂ, ಐಕಾಂತಿಕ ಸುಖಕ್ಕೂ ನಾನೇ ಆಧಾರ.