32 shlokas
- 1
कोशपूर्वाः सर्वारम्भाः
kośapūrvāḥ sarvārambhāḥ
- 2
तस्मात्पूर्वं कोशम् अवेक्षेत
tasmātpūrvaṃ kośam avekṣeta
- 3
प्रचारसमृद्धिश्चरित्रानुग्रहश्चोरनिग्रहो युक्तप्रतिषेधः सस्यसम्पत्पण्यबाहुल्यम् उपसर्गप्रमोक्षः परिहारक्षयो हिरण्योपायनम् इति कोशवृद्धिः
pracārasamṛddhiścaritrānugrahaścoranigraho yuktapratiṣedhaḥ sasyasampatpaṇyabāhulyam upasargapramokṣaḥ parihārakṣayo hiraṇyopāyanam iti kośavṛddhiḥ
- 4
प्रतिबन्धः प्रयोगो व्यवहारो ऽवस्तारः परिहापणम् उपभोगः परिवर्तनम् अपहारश्चेति कोशक्षयः
pratibandhaḥ prayogo vyavahāro 'vastāraḥ parihāpaṇam upabhogaḥ parivartanam apahāraśceti kośakṣayaḥ
- 5
सिद्धीनाम् असाधनम् अनवतारणम् अप्रवेशनं वा प्रतिबन्धः
siddhīnām asādhanam anavatāraṇam apraveśanaṃ vā pratibandhaḥ
- 6
तत्र दशबन्धो दण्डः
tatra daśabandho daṇḍaḥ
- 7
कोशद्रव्याणां वृद्धिप्रयोगाः प्रयोगः
kośadravyāṇāṃ vṛddhiprayogāḥ prayogaḥ
- 8
पण्यव्यवहारो व्यवहारः
paṇyavyavahāro vyavahāraḥ
- 9
तत्र फलद्विगुणो दण्डः
tatra phaladviguṇo daṇḍaḥ
- 10
सिद्धं कालम् अप्राप्तं करोत्य् अप्राप्तं प्राप्तं वेत्यवस्तारः
siddhaṃ kālam aprāptaṃ karoty aprāptaṃ prāptaṃ vetyavastāraḥ
- 11
तत्र पञ्चबन्धो दण्डः
tatra pañcabandho daṇḍaḥ
- 12
कॢप्तम् आयं परिहापयति व्ययं वा विवर्धयतीति परिहापणम्
kḷptam āyaṃ parihāpayati vyayaṃ vā vivardhayatīti parihāpaṇam
- 13
तत्र हीनचतुर्गुणो दण्डः
tatra hīnacaturguṇo daṇḍaḥ
- 14
स्वयम् अन्यैर्वा राजद्रव्याणाम् उपभोजनम् उपभोगः
svayam anyairvā rājadravyāṇām upabhojanam upabhogaḥ
- 15
तत्र रत्नोपभोगे घातः सारोपभोगे मध्यमः साहसदण्डः फल्गुकुप्योपभोगे तच्च तावच्च दण्डः
tatra ratnopabhoge ghātaḥ sāropabhoge madhyamaḥ sāhasadaṇḍaḥ phalgukupyopabhoge tacca tāvacca daṇḍaḥ
- 16
राजद्रव्याणाम् अन्यद्रव्येनादानं परिवर्तनम्
rājadravyāṇām anyadravyenādānaṃ parivartanam
- 17
तद् उपभोगेन व्याख्यातम्
tad upabhogena vyākhyātam
- 18
सिद्धम् आयं न प्रवेशयति निबद्धं व्ययं न प्रयच्छति प्राप्तां नीवीं विप्रतिजानीत इत्यपहारः
siddham āyaṃ na praveśayati nibaddhaṃ vyayaṃ na prayacchati prāptāṃ nīvīṃ vipratijānīta ityapahāraḥ
- 19
तत्र द्वादशगुणो दण्डः
tatra dvādaśaguṇo daṇḍaḥ
- 20
तेषां हरणोपायाश्चत्वारिंशत्
teṣāṃ haraṇopāyāścatvāriṃśat
- 21
पूर्वं सिद्धं पश्चाद् अवतारितम्पश्चात्सिद्धं पूर्वम् अवतारितम्साध्यं न सिद्धम् असाध्यं सिद्धम्सिद्धम् असिद्धं कृतम् असिद्धं सिद्धं कृतम् अल्पसिद्धं बहु कृतम्बहुसिद्धम् अल्पं कृतम् अन्यत्सिद्धम् अन्यत्कृतम् अन्यतः सिद्धम् अन्यतः कृतम्देयं न दत्तम् अदेयं दत्तम्काले न दत्तम् अकाले दत्तम् अल्पं दत्तं बहु कृतम्बहु दत्तम् अल्पं कृतम् अन्यद्दत्तम् अन्यत्कृतम् अन्यतो दत्तम् अन्यतः कृतम्प्रविष्टम् अप्रविष्टं कृतम् अप्रविष्टं प्रविष्टं कृतम्कुप्यम् अदत्तमूल्यं प्रविष्टम्दत्तमूल्यं न प्रविष्टं संक्षेपो विक्षेपः कृतः विक्षेपः संक्षेपो वा महार्घम् अल्पार्घेण परिवर्तितम् अल्पार्घं महार्घेण वा समारोपितो ऽर्घः प्रत्यवरोपितो वा संवत्सरो मासविषमः कृतः मासो दिवसविषमो वा समागमविषमः मुखविषमः कार्मिकविषमः निर्वर्तनविषमः पिण्डविषमः वर्णविषमः अर्घविषमः मानविषमः मापनविषमः भाजनविषमः इति हरणोपायाः
pūrvaṃ siddhaṃ paścād avatāritampaścātsiddhaṃ pūrvam avatāritamsādhyaṃ na siddham asādhyaṃ siddhamsiddham asiddhaṃ kṛtam asiddhaṃ siddhaṃ kṛtam alpasiddhaṃ bahu kṛtambahusiddham alpaṃ kṛtam anyatsiddham anyatkṛtam anyataḥ siddham anyataḥ kṛtamdeyaṃ na dattam adeyaṃ dattamkāle na dattam akāle dattam alpaṃ dattaṃ bahu kṛtambahu dattam alpaṃ kṛtam anyaddattam anyatkṛtam anyato dattam anyataḥ kṛtampraviṣṭam apraviṣṭaṃ kṛtam apraviṣṭaṃ praviṣṭaṃ kṛtamkupyam adattamūlyaṃ praviṣṭamdattamūlyaṃ na praviṣṭaṃ saṃkṣepo vikṣepaḥ kṛtaḥ vikṣepaḥ saṃkṣepo vā mahārgham alpārgheṇa parivartitam alpārghaṃ mahārgheṇa vā samāropito 'rghaḥ pratyavaropito vā saṃvatsaro māsaviṣamaḥ kṛtaḥ māso divasaviṣamo vā samāgamaviṣamaḥ mukhaviṣamaḥ kārmikaviṣamaḥ nirvartanaviṣamaḥ piṇḍaviṣamaḥ varṇaviṣamaḥ arghaviṣamaḥ mānaviṣamaḥ māpanaviṣamaḥ bhājanaviṣamaḥ iti haraṇopāyāḥ
- 22
तत्रोपयुक्तनिधायकनिबन्धकप्रतिग्राहकदायकदापकमन्त्रिवैयावृत्यकरान् एकैकशो ऽनुयुञ्जीत
tatropayuktanidhāyakanibandhakapratigrāhakadāyakadāpakamantrivaiyāvṛtyakarān ekaikaśo 'nuyuñjīta
- 23
मिथ्यावादे चैषां युक्तसमो दण्डः
mithyāvāde caiṣāṃ yuktasamo daṇḍaḥ
- 24
प्रचारे चावघोषयेत् अमुना प्रकृतेनोपहताः प्रज्ञापयन्तु इति
pracāre cāvaghoṣayet amunā prakṛtenopahatāḥ prajñāpayantu iti
- 25
प्रज्ञापयतो यथोपघातं दापयेत्
prajñāpayato yathopaghātaṃ dāpayet
- 26
अनेकेषु चाभियोगेष्वपव्ययमानः सकृद् एव परोक्तः सर्वं भजेत
anekeṣu cābhiyogeṣvapavyayamānaḥ sakṛd eva paroktaḥ sarvaṃ bhajeta
- 27
वैषम्ये सर्वत्रानुयोगं दद्यात्
vaiṣamye sarvatrānuyogaṃ dadyāt
- 28
महत्यर्थापहारे चाल्पेनापि सिद्धः सर्वं भजेत
mahatyarthāpahāre cālpenāpi siddhaḥ sarvaṃ bhajeta
- 29
कृतप्रतिघातावस्थः सूचको निष्पन्नार्थः षष्ठम् अंशं लभेत द्वादशम् अंशं भृतकः
kṛtapratighātāvasthaḥ sūcako niṣpannārthaḥ ṣaṣṭham aṃśaṃ labheta dvādaśam aṃśaṃ bhṛtakaḥ
- 30
प्रभूताभियोगाद् अल्पनिष्पत्तौ निष्पन्नस्यांशं लभेत
prabhūtābhiyogād alpaniṣpattau niṣpannasyāṃśaṃ labheta

