40 shlokas
- 1
सुराध्यक्षः सुराकिण्वव्यवहारान्दुर्गे जनपदे स्कन्धावारे वा तज्जातसुराकिण्वव्यवहारिभिः कारयेद् एकमुखम् अनेकमुखं वा विक्रयक्रयवशेन वा
surādhyakṣaḥ surākiṇvavyavahārāndurge janapade skandhāvāre vā tajjātasurākiṇvavyavahāribhiḥ kārayed ekamukham anekamukhaṃ vā vikrayakrayavaśena vā
- 2
षट्शतम् अत्ययम् अन्यत्र कर्तृक्रेतृविक्रेतॄणां स्थापयेत्
ṣaṭśatam atyayam anyatra kartṛkretṛvikretṝṇāṃ sthāpayet
- 3
ग्रामाद् अनिर्णयणम् असंपातं च सुरायाः प्रमादभयात्कर्मसु निर्दिष्टानाम्मर्यादातिक्रमभयाद् आर्याणाम् उत्साहभयाच्च तीक्ष्णानाम्
grāmād anirṇayaṇam asaṃpātaṃ ca surāyāḥ pramādabhayātkarmasu nirdiṣṭānāmmaryādātikramabhayād āryāṇām utsāhabhayācca tīkṣṇānām
- 4
लक्षितम् अल्पं वा चतुर्भागम् अर्धकुडुबं कुडुबम् अर्धप्रस्थं प्रस्थं वेति ज्ञातशौचा निर्हरेयुः
lakṣitam alpaṃ vā caturbhāgam ardhakuḍubaṃ kuḍubam ardhaprasthaṃ prasthaṃ veti jñātaśaucā nirhareyuḥ
- 5
पानागारेषु वा पिबेयुर् असंचारिणः
pānāgāreṣu vā pibeyur asaṃcāriṇaḥ
- 6
निक्षेपोपनिधिप्रयोगापहृतानाम् अनिष्टोपगतानां च द्रव्याणां ज्ञानार्थम् अस्वामिकं कुप्यं हिरण्यं चोपलभ्य निक्षेप्तारम् अन्यत्र व्यपदेशेन ग्राहयेद् अतिव्ययकर्तारम् अनायतिव्ययं च
nikṣepopanidhiprayogāpahṛtānām aniṣṭopagatānāṃ ca dravyāṇāṃ jñānārtham asvāmikaṃ kupyaṃ hiraṇyaṃ copalabhya nikṣeptāram anyatra vyapadeśena grāhayed ativyayakartāram anāyativyayaṃ ca
- 7
न चानर्घेण कालिकां वा सुरां दद्याद् अन्यत्र दुष्टसुरायाः
na cānargheṇa kālikāṃ vā surāṃ dadyād anyatra duṣṭasurāyāḥ
- 8
ताम् अन्यत्र विक्रापयेत्
tām anyatra vikrāpayet
- 9
दासकर्मकरेभ्यो वा वेतनं दद्यात्
dāsakarmakarebhyo vā vetanaṃ dadyāt
- 10
वाहनप्रतिपानं सूकरपोषणं वा दद्यात्
vāhanapratipānaṃ sūkarapoṣaṇaṃ vā dadyāt
- 11
पानागाराण्यनेककक्ष्याणि विभक्तशयनासनवन्ति पानोद्देशानि गन्धमाल्योदकवन्ति ऋतुसुखानि कारयेत्
pānāgārāṇyanekakakṣyāṇi vibhaktaśayanāsanavanti pānoddeśāni gandhamālyodakavanti ṛtusukhāni kārayet
- 12
तत्रस्थाः प्रकृत्यौत्पत्तिकौ व्ययौ गूढा विद्युः आगन्तूंश्च
tatrasthāḥ prakṛtyautpattikau vyayau gūḍhā vidyuḥ āgantūṃśca
- 13
क्रेतॄणां मत्तसुप्तानाम् अलङ्काराच्छादनहिरण्यानि च विद्युः
kretṝṇāṃ mattasuptānām alaṅkārācchādanahiraṇyāni ca vidyuḥ
- 14
तन्नाशे वणिजस्तच्च तावच्च दण्डं दद्युः
tannāśe vaṇijastacca tāvacca daṇḍaṃ dadyuḥ
- 15
वणिजस्तु संवृतेषु कक्ष्याविभागेषु स्वदासीभिः पेशलरूपाभिर् आगन्तूनां वास्तव्यानां चार्यरूपाणां मत्तसुप्तानां भावं विद्युः
vaṇijastu saṃvṛteṣu kakṣyāvibhāgeṣu svadāsībhiḥ peśalarūpābhir āgantūnāṃ vāstavyānāṃ cāryarūpāṇāṃ mattasuptānāṃ bhāvaṃ vidyuḥ
- 16
मेदकप्रसन्नासवारिष्टमैरेयमधूनाम्
medakaprasannāsavāriṣṭamaireyamadhūnām
- 17
उदकद्रोणं तण्डुलानाम् अर्धाढकं त्रयः प्रस्थाः किण्वस्येति मेदकयोगः
udakadroṇaṃ taṇḍulānām ardhāḍhakaṃ trayaḥ prasthāḥ kiṇvasyeti medakayogaḥ
- 18
द्वादशाढकं पिष्टस्य पञ्च प्रस्थाः किण्वस्य क्रमुकत्वक्फलयुक्तो वा जातिसम्भारः प्रसन्नायोगः
dvādaśāḍhakaṃ piṣṭasya pañca prasthāḥ kiṇvasya kramukatvakphalayukto vā jātisambhāraḥ prasannāyogaḥ
- 19
कपित्थतुला फाणितं पञ्चतौलिकं प्रस्थो मधुन इत्यासवयोगः
kapitthatulā phāṇitaṃ pañcataulikaṃ prastho madhuna ityāsavayogaḥ
- 20
पादाधिको ज्येष्ठः पादहीनः कनिष्ठः
pādādhiko jyeṣṭhaḥ pādahīnaḥ kaniṣṭhaḥ
- 21
चिकित्सकप्रमाणाः प्रत्येकशो विकाराणाम् अरिष्टाः
cikitsakapramāṇāḥ pratyekaśo vikārāṇām ariṣṭāḥ
- 22
मेषशृङ्गीत्वक्क्वाथाभिषुतो गुडप्रतीवापः पिप्पलीमरिचसम्भारस्त्रिफलायुक्तो वा मैरेयः
meṣaśṛṅgītvakkvāthābhiṣuto guḍapratīvāpaḥ pippalīmaricasambhārastriphalāyukto vā maireyaḥ
- 23
गुडयुक्तानां वा सर्वेषां त्रिफलासम्भारः
guḍayuktānāṃ vā sarveṣāṃ triphalāsambhāraḥ
- 24
मृद्वीकारसो मधु
mṛdvīkāraso madhu
- 25
तस्य स्वदेशो व्याख्यानं कापिशायनं हारहूरकम् इति
tasya svadeśo vyākhyānaṃ kāpiśāyanaṃ hārahūrakam iti
- 26
माषकलनीद्रोणमामं सिद्धं वा त्रिभागाधिकतण्डुलं मोरटादीनां कार्षिकभागयुक्तं किण्वबन्धः
māṣakalanīdroṇamāmaṃ siddhaṃ vā tribhāgādhikataṇḍulaṃ moraṭādīnāṃ kārṣikabhāgayuktaṃ kiṇvabandhaḥ
- 27
पाठालोध्रतेजोवत्येलावालुकमधुकमधुरसाप्रियङ्गुदारुहरिद्रामरिचपिप्पलीनां च पञ्चकार्षिकः सम्भारयोगो मेदकस्य प्रसन्नायाश्च
pāṭhālodhratejovatyelāvālukamadhukamadhurasāpriyaṅgudāruharidrāmaricapippalīnāṃ ca pañcakārṣikaḥ sambhārayogo medakasya prasannāyāśca
- 28
मधुकनिर्यूहयुक्ता कटशर्करा वर्णप्रसादनी च
madhukaniryūhayuktā kaṭaśarkarā varṇaprasādanī ca
- 29
चोचचित्रकविलङ्गगजपिप्पलीनां च कार्षिकः क्रमुकमधुकमुस्तालोध्राणां द्विकार्षिकश्चासवसम्भारः
cocacitrakavilaṅgagajapippalīnāṃ ca kārṣikaḥ kramukamadhukamustālodhrāṇāṃ dvikārṣikaścāsavasambhāraḥ
- 30
दशभागश्चैषां बीजबन्धः
daśabhāgaścaiṣāṃ bījabandhaḥ

