61 shlokas
- 1
सुवर्णाध्यक्षः सुवर्णरजतकर्मान्तानाम् असम्बन्धावेशनचतुःशालाम् एकद्वाराम् अक्षशालां कारयेत्
suvarṇādhyakṣaḥ suvarṇarajatakarmāntānām asambandhāveśanacatuḥśālām ekadvārām akṣaśālāṃ kārayet
- 2
विशिखामध्ये सौवर्णिकं शिल्पवन्तम् अभिजातं प्रात्ययिकं च स्थापयेत्
viśikhāmadhye sauvarṇikaṃ śilpavantam abhijātaṃ prātyayikaṃ ca sthāpayet
- 3
जाम्बूनदं शातकुम्भं हाटकं वैणवं शृङ्गशुक्तिजं जातरूपं रसविद्धम् आकरोद्गतं च सुवर्णम्
jāmbūnadaṃ śātakumbhaṃ hāṭakaṃ vaiṇavaṃ śṛṅgaśuktijaṃ jātarūpaṃ rasaviddham ākarodgataṃ ca suvarṇam
- 4
किञ्जल्कवर्णं मृदु स्निग्धम् अनादि भ्राजिष्णु च श्रेष्ठं रक्तपीतकं मध्यमं रक्तम् अवरम्
kiñjalkavarṇaṃ mṛdu snigdham anādi bhrājiṣṇu ca śreṣṭhaṃ raktapītakaṃ madhyamaṃ raktam avaram
- 5
श्रेष्ठानां पाण्डु श्वेतं चाप्राप्तकम्
śreṣṭhānāṃ pāṇḍu śvetaṃ cāprāptakam
- 6
तद्येनाप्राप्तकं तच्चतुर्गुणेन सीसेन शोधयेत्
tadyenāprāptakaṃ taccaturguṇena sīsena śodhayet
- 7
सीसान्वयेन भिद्यमानं शुष्कपटलैर्ध्मापयेत्
sīsānvayena bhidyamānaṃ śuṣkapaṭalairdhmāpayet
- 8
रूक्षत्वाद्भिद्यमानं तैलगोमये निषेचयेत्
rūkṣatvādbhidyamānaṃ tailagomaye niṣecayet
- 9
आकरोद्गतं सीसान्वयेन भिद्यमानं पाकपत्त्राणि कृत्वा गण्डिकासु कुट्टयेत्कदलीवज्रकन्दकल्के वा निषेचयेत्
ākarodgataṃ sīsānvayena bhidyamānaṃ pākapattrāṇi kṛtvā gaṇḍikāsu kuṭṭayetkadalīvajrakandakalke vā niṣecayet
- 10
तुत्थोद्गतं गौडिकं काम्बुकं चाक्रवालिकं च रूप्यम्
tutthodgataṃ gauḍikaṃ kāmbukaṃ cākravālikaṃ ca rūpyam
- 11
श्वेतं स्निग्धं मृदु च श्रेष्ठम्
śvetaṃ snigdhaṃ mṛdu ca śreṣṭham
- 12
विपर्यये स्फोटनं च दुष्टम्
viparyaye sphoṭanaṃ ca duṣṭam
- 13
तत्सीसचतुर्भागेन शोधयेत्
tatsīsacaturbhāgena śodhayet
- 14
उद्गतचूलिकम् अच्छं भ्राजिष्णु दधिवर्णं च शुद्धम्
udgatacūlikam acchaṃ bhrājiṣṇu dadhivarṇaṃ ca śuddham
- 15
शुद्धस्यैको हारिद्रस्य सुवर्णो वर्णकः
śuddhasyaiko hāridrasya suvarṇo varṇakaḥ
- 16
ततः शुल्बकाकण्युत्तरापसारिता आ चतुःसीमान्ताद् इति षोडश वर्णकाः
tataḥ śulbakākaṇyuttarāpasāritā ā catuḥsīmāntād iti ṣoḍaśa varṇakāḥ
- 17
सुवर्णं पूर्वं निकष्य पश्चाद्वर्णिकां निकषयेत्
suvarṇaṃ pūrvaṃ nikaṣya paścādvarṇikāṃ nikaṣayet
- 18
समरागलेखम् अनिम्नोन्नते देशे निकषितं परिमृदितं परिलीढं नखान्तराद्वा गैरिकेणावचूर्णितम् उपधिं विद्यात्
samarāgalekham animnonnate deśe nikaṣitaṃ parimṛditaṃ parilīḍhaṃ nakhāntarādvā gairikeṇāvacūrṇitam upadhiṃ vidyāt
- 19
जातिहिङ्गुलुकेन पुष्पकासीसेन वा गोमूत्रभावितेन दिग्धेनाग्रहस्तेन संस्पृष्टं सुवर्णं श्वेतीभवति
jātihiṅgulukena puṣpakāsīsena vā gomūtrabhāvitena digdhenāgrahastena saṃspṛṣṭaṃ suvarṇaṃ śvetībhavati
- 20
सकेसरः स्निग्धो मृदुर्भ्राजिष्णुश्च निकषरागः श्रेष्ठः
sakesaraḥ snigdho mṛdurbhrājiṣṇuśca nikaṣarāgaḥ śreṣṭhaḥ
- 21
कालिङ्गकस्तापीपाषाणो वा मुद्गवर्णो निकषः श्रेष्ठः
kāliṅgakastāpīpāṣāṇo vā mudgavarṇo nikaṣaḥ śreṣṭhaḥ
- 22
समरागी विक्रयक्रयहितः
samarāgī vikrayakrayahitaḥ
- 23
हस्तिच्छविकः सहरितः प्रतिरागी विक्रयहितः
hasticchavikaḥ saharitaḥ pratirāgī vikrayahitaḥ
- 24
स्थिरः परुषो विषमवर्णश्चाप्रतिरागी क्रयहितः
sthiraḥ paruṣo viṣamavarṇaścāpratirāgī krayahitaḥ
- 25
छेदश्चिक्कणः समवर्णः श्लक्ष्णो मृदुर्भ्राजिष्णुश्च श्रेष्ठः
chedaścikkaṇaḥ samavarṇaḥ ślakṣṇo mṛdurbhrājiṣṇuśca śreṣṭhaḥ
- 26
तापो बहिरन्तश्च समः किञ्जल्कवर्णः कुरण्डकपुष्पवर्णो वा श्रेष्ठः
tāpo bahirantaśca samaḥ kiñjalkavarṇaḥ kuraṇḍakapuṣpavarṇo vā śreṣṭhaḥ
- 27
श्यावो नीलश्चाप्राप्तकः
śyāvo nīlaścāprāptakaḥ
- 28
तुलाप्रतिमानं पौतवाध्यक्षे वक्ष्यामः
tulāpratimānaṃ pautavādhyakṣe vakṣyāmaḥ
- 29
तेनोपदेशेन रूप्यसुवर्णं दद्याद् आददीत च
tenopadeśena rūpyasuvarṇaṃ dadyād ādadīta ca
- 30
अक्षशालाम् अनायुक्तो नोपगच्छेत्
akṣaśālām anāyukto nopagacchet

