श्लोक 47
- 1
अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः ।
स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ॥
मेसिन ड्राफ्टanāśritaḥ karmaphalaṃ kāryaṃ karma karoti yaḥ |
sa saṃnyāsī ca yogī ca na niragnirna cākriyaḥ ||
मेसिन ड्राफ्टश्रीभगवानआ बुङो: जाय मानसिआ कर्मनि फिथायनि सायाव थायि मावनांगौ खामानिखौ मावो, बियोनो संन्यासी आरो योगी; पवित्र अरखौ होखारगिरि एबा खामानि होखारगिरिसो नङा।
- 2
यं संन्यासमिति प्राहुर्योगं तं विद्धि पाण्डव ।
न ह्यसंन्यस्तसङ्कल्पो योगी भवति कश्चन ॥
मेसिन ड्राफ्टyaṃ saṃnyāsamiti prāhuryogaṃ taṃ viddhi pāṇḍava |
na hyasaṃnyastasaṅkalpo yogī bhavati kaścana ||
मेसिन ड्राफ्टहे पाण्डव, मानसिफोरा जायखौ संन्यास होन्नानै बुङो, बेखौ योग होन्नानै मिथि; मानोना संकल्पखौ होखारयि सोरबो योगी जाया।
- 3
आरुरुक्षोर्मुनेर्योगं कर्म कारणमुच्यते ।
योगारूढस्य तस्यैव शमः कारणमुच्यते ॥
मेसिन ड्राफ्टārurukṣormuneryogaṃ karma kāraṇamucyate |
yogārūḍhasya tasyaiva śamaḥ kāraṇamucyate ||
मेसिन ड्राफ्टयोगआव गोजौ जानो लुबैगिरि मुनिनि थाखाय कर्मखौ लामा होन्नानै बुङो। बेनो मुनिआ योगआव गोजौ जानायनि उनाव, बिनि थाखाय गोजोनखौ लामा होन्नानै बुङो।
- 4
यदा हि नेन्द्रियार्थेषु न कर्मस्वनुषज्जते ।
सर्वसङ्कल्पसंन्यासी योगारूढस्तदोच्यते ॥
मेसिन ड्राफ्टyadā hi nendriyārtheṣu na karmasvanuṣajjate |
sarvasaṅkalpasaṃnyāsī yogārūḍhastadocyate ||
मेसिन ड्राफ्टजेब्ला मानसिआ इन्द्रियनि मुवाफोराव आरो कर्मफोराव मोह लाया, आरो गासै संकल्पखौ होखारदों, बेब्ला बिखौ योगआव गोजौ जानाय होन्नानै बुङो।
- 5
उद्धरेदात्मनात्मानं नात्मानमवसादयेत् ।
आत्मैव ह्यात्मनो बन्धुरात्मैव रिपुरात्मनः ॥
मेसिन ड्राफ्टuddharedātmanātmānaṃ nātmānamavasādayet |
ātmaiva hyātmano bandhurātmaiva ripurātmanaḥ ||
मेसिन ड्राफ्टमानसिआ आत्माजों गावखौ गोजौआव लाबोनांगौ, गावखौ गाहायाव गोग्लैहोनो नाङा; मानोना आत्मानो आत्मानि लोगो, आरो आत्मानो आत्मानि सुथुर।
- 6
बन्धुरात्मात्मनस्तस्य येनात्मैवात्मना जितः ।
अनात्मनस्तु शत्रुत्वे वर्तेतात्मैव शत्रुवत् ॥
मेसिन ड्राफ्टbandhurātmātmanastasya yenātmaivātmanā jitaḥ |
anātmanastu śatrutve vartetātmaiva śatruvat ||
मेसिन ड्राफ्टजाय मानसिआ आत्माजों गावखौ फुंखांदों, बिनि थाखाय आत्मा लोगो। नाथाय जाय गावखौ फुंखांयाखै, बिनि गावनि आत्माआ सुथुर बादि सुथुरथि मावो।
- 7
जितात्मनः प्रशान्तस्य परमात्मा समाहितः ।
शीतोष्णसुखदुःखेषु तथा मानापमानयोः ॥
मेसिन ड्राफ्टjitātmanaḥ praśāntasya paramātmā samāhitaḥ |
śītoṣṇasukhaduḥkheṣu tathā mānāpamānayoḥ ||
मेसिन ड्राफ्टगावखौ फुंखांनाय आरो गोजोन गोनां मानसिनि परमात्माआ गुसु आरो दुं, सुख आरो दुखु, मान आरो मान खहायनायाव गोरा जानानै थायो।
- 8
ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा कूटस्थो विजितेन्द्रियः ।
युक्त इत्युच्यते योगी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ॥
मेसिन ड्राफ्टjñānavijñānatṛptātmā kūṭastho vijitendriyaḥ |
yukta ityucyate yogī samaloṣṭāśmakāñcanaḥ ||
मेसिन ड्राफ्टजायनि आत्माआ ज्ञान आरो विज्ञानजों खुसि, जाय कूटस्थ बादि सिथला, जायनि इन्द्रियफोरा सिमायाव, आरो जायनि थाखाय हादोर, आथाय आरो सना मोनफ्रोम, बै योगीखौ युक्त होन्नानै बुङो।
- 9
सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु ।
साधुष्वपि च पापेषु समबुद्धिर्विशिष्यते ॥
मेसिन ड्राफ्टsuhṛnmitrāryudāsīnamadhyasthadveṣyabandhuṣu |
sādhuṣvapi ca pāpeṣu samabuddhirviśiṣyate ||
मेसिन ड्राफ्टजाय मानसिआ मोजां सानगिरि, लोगो आरो सुथुर, गोसो होयि आरो गेजेराव थागिरि, नेनाय मानसि आरो सोमोन्दो, मोजां आरो गाज्रि मानसिफोरखौबो मोनफ्रोम बुद्धिजों नुयो, बियो गासैनिख्रुइ गाहाय।
- 10
योगी युञ्जीत सततमात्मानं रहसि स्थितः ।
एकाकी यतचित्तात्मा निराशीरपरिग्रहः ॥
मेसिन ड्राफ्टyogī yuñjīta satatamātmānaṃ rahasi sthitaḥ |
ekākī yatacittātmā nirāśīraparigrahaḥ ||
मेसिन ड्राफ्टयोगीआ गोसा जायगायाव, गावसो थानानै, सानस्रि आरो सोलेरखौ सिमा होनानै, आशा आरो मुवा लानायनि लुबैनाय गैयै, सोलिगासिनो मनखौ योगआव जमा खालामनांगौ।
- 11
शुचौ देशे प्रतिष्ठाप्य स्थिरमासनमात्मनः ।
नात्युच्छ्रितं नातिनीचं चैलाजिनकुशोत्तरम् ॥
मेसिन ड्राफ्टśucau deśe pratiṣṭhāpya sthiramāsanamātmanaḥ |
nātyucchritaṃ nātinīcaṃ cailājinakuśottaram ||
मेसिन ड्राफ्टमोनसे सिनायथि जायगायाव बियो गावनि थाखाय मोनसे गोरा बोसोन सावरिनांगौ, जोबोद गोजौ नङा आरो जोबोद गाहाय नङा, कुश हाग्रा, मुसुनि बिगुर आरो जोमोन मोनसेनि सायाव मोनसे होनानै।
- 12
तत्रैकाग्रं मनः कृत्वा यतचित्तेन्द्रियक्रियः ।
उपविश्यासने युञ्ज्याद्योगमात्मविशुद्धये ॥
मेसिन ड्राफ्टtatraikāgraṃ manaḥ kṛtvā yatacittendriyakriyaḥ |
upaviśyāsane yuñjyādyogamātmaviśuddhaye ||
मेसिन ड्राफ्टबेयाव बै बोसोनाव जिरायनानै, मनखौ मोनसे थांखियाव होनानै आरो सानस्रि आरो इन्द्रियफोरनि खामानिखौ सिमा होनानै, बियो आत्मानि सिनायथि जानायनि थाखाय योग मावनांगौ।
- 13
समं कायशिरोग्रीवं धारयन्नचलं स्थिरः ।
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥
मेसिन ड्राफ्टsamaṃ kāyaśirogrīvaṃ dhārayannacalaṃ sthiraḥ |
samprekṣya nāsikāgraṃ svaṃ diśaścānavalokayan ||
मेसिन ड्राफ्टसोलेर, खोर आरो गदानखौ थोंजोङै आरो सिथला होमनानै, गोरा जानानै, गावनि गुन्थुंनि सिखाव नायनानै आरो जायखिजाया फारसेबो नायि,
- 14
प्रशान्तात्मा विगतभीर्ब्रह्मचारिव्रते स्थितः ।
मनः संयम्य मच्चित्तो युक्त आसीत मत्परः ॥
मेसिन ड्राफ्टpraśāntātmā vigatabhīrbrahmacārivrate sthitaḥ |
manaḥ saṃyamya maccitto yukta āsīta matparaḥ ||
मेसिन ड्राफ्टगोजोन आरो गिनाय गैयै, ब्रह्मचर्यनि सोलोंथायाव गोरा जानानै, मनखौ सिमा होनानै, आंआव सानस्रि होनानै, आंखौ गोजौसिन होन्नानै साननानै बियो योगजों जिरायनांगौ।
- 15
युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी नियतमानसः ।
शान्तिं निर्वाणपरमां मत्संस्थामधिगच्छति ॥
मेसिन ड्राफ्टyuñjannevaṃ sadātmānaṃ yogī niyatamānasaḥ |
śāntiṃ nirvāṇaparamāṃ matsaṃsthāmadhigacchati ||
मेसिन ड्राफ्टबेबादि सोलिगासिनो आत्माखौ योगआव लोगो होनानै, सिमा होनाय मन गोनां योगीआ निर्वाणआव जोबनाय आरो आंआव थानाय गोजोनखौ मोनो।
- 16
नात्यश्नतस्तु योगोऽस्ति न चैकान्तमनश्नतः ।
न चातिस्वप्नशीलस्य जाग्रतो नैव चार्जुन ॥
मेसिन ड्राफ्टnātyaśnatastu yogo'sti na caikāntamanaśnataḥ |
na cātisvapnaśīlasya jāgrato naiva cārjuna ||
मेसिन ड्राफ्टहे अर्जुन, जोबोद गोबां जागिरिनि थाखाय योग गैया, आबुङै जायि मानसिनि थाखायबो गैया, जोबोद गोबां थुगिरिनि थाखायबो गैया, आरो जोबोद गोबां सांग्रा थागिरिनि थाखायबो गैया।
- 17
युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु ।
युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥
मेसिन ड्राफ्टyuktāhāravihārasya yuktaceṣṭasya karmasu |
yuktasvapnāvabodhasya yogo bhavati duḥkhahā ||
मेसिन ड्राफ्टजाय मानसिआ जानाय आरो रंजानायाव सिमा गोनां, खामानियाव नाजायनायाव सिमा गोनां, थुनाय आरो सांग्रा थानायाव सिमा गोनां, बिनि थाखाय योगआ दुखु खोमोरहोगिरि जायो।
- 18
यदा विनियतं चित्तमात्मन्येवावतिष्ठते ।
निःस्पृहः सर्वकामेभ्यो युक्त इत्युच्यते तदा ॥
मेसिन ड्राफ्टyadā viniyataṃ cittamātmanyevāvatiṣṭhate |
niḥspṛhaḥ sarvakāmebhyo yukta ityucyate tadā ||
मेसिन ड्राफ्टजेब्ला सिमा होनाय मनआ आत्मायावसो थायो, आरो जायखिजाया लुबैनाय मुवायावबो बिनि लुबैनाय गैया, बेब्ला बिखौ युक्त होन्नानै बुङो।
- 19
यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृता ।
योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः ॥
मेसिन ड्राफ्टyathā dīpo nivātastho neṅgate sopamā smṛtā |
yogino yatacittasya yuñjato yogamātmanaḥ ||
मेसिन ड्राफ्टबार गैयि जायगायाव थानाय बाथिआ खुदुं जाया: मन सिमा होनानै आत्मानि योग मावगिरि योगीनि थाखाय बेनो रुजुनाय गोसोखांनाय जायो।
- 20
यत्रोपरमते चित्तं निरुद्धं योगसेवया ।
यत्र चैवात्मनात्मानं पश्यन्नात्मनि तुष्यति ॥
मेसिन ड्राफ्टyatroparamate cittaṃ niruddhaṃ yogasevayā |
yatra caivātmanātmānaṃ paśyannātmani tuṣyati ||
मेसिन ड्राफ्टजेब्ला योगनि अभ्यासजों सिमा होनाय मनआ गोजोन जायो, आरो जेब्ला आत्माजों आत्माखौ नुनानै मानसिआ आत्मायाव खुसि जायो,
- 21
सुखमात्यन्तिकं यत्तद् बुद्धिग्राह्यमतीन्द्रियम् ।
वेत्ति यत्र न चैवायं स्थितश्चलति तत्त्वतः ॥
मेसिन ड्राफ्टsukhamātyantikaṃ yattad buddhigrāhyamatīndriyam |
vetti yatra na caivāyaṃ sthitaścalati tattvataḥ ||
मेसिन ड्राफ्टजेब्ला बियो बुद्धिजों लानो हानाय आरो इन्द्रियनि सायाव थानाय बै सिमा गैयि सुखखौ मिथियो, आरो बेयाव थानानै थारनिफ्राय जेबो बिरा,
- 22
यं लब्ध्वा चापरं लाभं मन्यते नाधिकं ततः ।
यस्मिन्स्थितो न दुःखेन गुरुणापि विचाल्यते ॥
मेसिन ड्राफ्टyaṃ labdhvā cāparaṃ lābhaṃ manyate nādhikaṃ tataḥ |
yasminsthito na duḥkhena guruṇāpi vicālyate ||
मेसिन ड्राफ्टजायखौ मोननानै बियो गुबुन जायखिजाया मोननायखौ बेनिख्रुइ गोजौ होन्नानै साना, आरो जेराव थानानै गोब्राब दुखुआबो बिखौ खुदुं खालामनो हाया,
- 23
तं विद्याद् दुःखसंयोगवियोगं योगसंज्ञितम् ।
स निश्चयेन योक्तव्यो योगोऽनिर्विण्णचेतसा ॥
मेसिन ड्राफ्टtaṃ vidyād duḥkhasaṃyogaviyogaṃ yogasaṃjñitam |
sa niścayena yoktavyo yogo'nirviṇṇacetasā ||
मेसिन ड्राफ्टबेखौनो योग होन्नानै मिथि: दुखुजों लोगो जानायनिफ्राय उदांनाय। बे योगखौ थि गोसोजों आरो गोसो खहायि मावनांगौ।
- 24
सङ्कल्पप्रभवान्कामांस्त्यक्त्वा सर्वानशेषतः ।
मनसैवेन्द्रियग्रामं विनियम्य समन्ततः ॥
मेसिन ड्राफ्टsaṅkalpaprabhavānkāmāṃstyaktvā sarvānaśeṣataḥ |
manasaivendriyagrāmaṃ viniyamya samantataḥ ||
मेसिन ड्राफ्टसंकल्पनिफ्राय जोनोम लानाय गासै कामनाफोरखौ आबुङै होखारनानै, आरो मनजोंसो इन्द्रियफोरनि गासै दलखौ गासै फारसेनिफ्राय सिमा होनानै,
- 25
शनैः शनैरुपरमेद् बुद्ध्या धृतिगृहीतया ।
आत्मसंस्थं मनः कृत्वा न किञ्चिदपि चिन्तयेत् ॥
मेसिन ड्राफ्टśanaiḥ śanairuparamed buddhyā dhṛtigṛhītayā |
ātmasaṃsthaṃ manaḥ kṛtvā na kiñcidapi cintayet ||
मेसिन ड्राफ्टधृतिजों गोरा होनाय बुद्धिजों बियो खोब खोबै गोजोन जानांगौ। मनखौ आत्मायाव थानो होनानै बियो जायखिजायाबो सानो नाङा।
- 26
यतो यतो निश्चरति मनश्चञ्चलमस्थिरम् ।
ततस्ततो नियम्यैतदात्मन्येव वशं नयेत् ॥
मेसिन ड्राफ्टyato yato niścarati manaścañcalamasthiram |
tatastato niyamyaitadātmanyeva vaśaṃ nayet ||
मेसिन ड्राफ्टबिरगिनाय आरो गोरा गैयि मनआ बबेसिमबो थांब्ला, बेनिफ्राय बिखौ फिनहोनानै आत्मायावसो सिमायाव लानांगौ।
- 27
प्रशान्तमनसं ह्येनं योगिनं सुखमुत्तमम् ।
उपैति शान्तरजसं ब्रह्मभूतमकल्मषम् ॥
मेसिन ड्राफ्टpraśāntamanasaṃ hyenaṃ yoginaṃ sukhamuttamam |
upaiti śāntarajasaṃ brahmabhūtamakalmaṣam ||
मेसिन ड्राफ्टजायनि मनआ गोजोन, जायनि रजस्आ सिथला जादों, जाय दोष गैयि आरो ब्रह्मजों मोनसे जादों, बै योगीआ गोजौसिन सुख मोनो।
- 28
युञ्जन्नेवं सदात्मानं योगी विगतकल्मषः ।
सुखेन ब्रह्मसंस्पर्शमत्यन्तं सुखमश्नुते ॥
मेसिन ड्राफ्टyuñjannevaṃ sadātmānaṃ yogī vigatakalmaṣaḥ |
sukhena brahmasaṃsparśamatyantaṃ sukhamaśnute ||
मेसिन ड्राफ्टबेबादि सोलिगासिनो आत्माखौ योगआव लोगो होनानै, दोषनिफ्राय उदांनाय योगीआ ब्रह्मजों हमलायनायनि सिमा गैयि सुखखौ गोरलैयै मोनो।
- 29
सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि ।
ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः ॥
मेसिन ड्राफ्टsarvabhūtasthamātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani |
īkṣate yogayuktātmā sarvatra samadarśanaḥ ||
मेसिन ड्राफ्टजायनि आत्माआ योगजों लोगो जादों, जाय गासैयाव मोनफ्रोम नुयो, बियो आत्माखौ गासै जीवआव थानाय आरो गासै जीवखौ आत्मायाव थानाय नुयो।
- 30
यो मां पश्यति सर्वत्र सर्वं च मयि पश्यति ।
तस्याहं न प्रणश्यामि स च मे न प्रणश्यति ॥
मेसिन ड्राफ्टyo māṃ paśyati sarvatra sarvaṃ ca mayi paśyati |
tasyāhaṃ na praṇaśyāmi sa ca me na praṇaśyati ||
मेसिन ड्राफ्टजाय मानसिआ आंखौ गासैयाव नुयो आरो गासैखौ आंआव नुयो, बिनि थाखाय आं जेबो गोमाया, आरो बियो आंनि थाखाय जेबो गोमाया।