श्लोक 42
- 1
इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् ।
विवस्वान्मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत् ॥
मेसिन ड्राफ्टimaṃ vivasvate yogaṃ proktavānahamavyayam |
vivasvānmanave prāha manurikṣvākave'bravīt ||
मेसिन ड्राफ्टश्रीभगवानआ बुङो: बे गोमायि योगखौ आं विवस्वाननो फोरोंदोंमोन; विवस्वानआ मनुनो बुङो, आरो मनुआ इक्ष्वाकुनो होयो।
- 2
एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयो विदुः ।
स कालेनेह महता योगो नष्टः परन्तप ॥
मेसिन ड्राफ्टevaṃ paramparāprāptamimaṃ rājarṣayo viduḥ |
sa kāleneha mahatā yogo naṣṭaḥ parantapa ||
मेसिन ड्राफ्टबेबादि मोनसेनिफ्राय गुबुनसेआव सौहैनानै राजर्षिफोरा बेखौ मिथिदोंमोन। नाथाय, हे सुथुरखौ सावगिरि, गोजान समनि उनाव बे योगआ बेयाव गोमायो।
- 3
स एवायं मया तेऽद्य योगः प्रोक्तः पुरातनः ।
भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् ॥
मेसिन ड्राफ्टsa evāyaṃ mayā te'dya yogaḥ proktaḥ purātanaḥ |
bhakto'si me sakhā ceti rahasyaṃ hyetaduttamam ||
मेसिन ड्राफ्टबेनो गोजाम योगखौ आं दिनै नोंनो फोरोंदों, मानोना नों आंनि भक्त आरो आंनि लोगो। बेयो थारैनो गोजौसिन उन्दै बाथ्रा।
- 4
अपरं भवतो जन्म परं जन्म विवस्वतः ।
कथमेतद्विजानीयां त्वमादौ प्रोक्तवानिति ॥
मेसिन ड्राफ्टaparaṃ bhavato janma paraṃ janma vivasvataḥ |
kathametadvijānīyāṃ tvamādau proktavāniti ||
मेसिन ड्राफ्टअर्जुनआ बुङो: नोंथांनि जोनोमआ उनाव, आरो विवस्वाननि जोनोमआ सिगां। नोंथांआ बेखौ जागायनायाव फोरोंदों होन्नायखौ आं माबोरै बुजिगोन?
- 5
बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन ।
तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥
मेसिन ड्राफ्टbahūni me vyatītāni janmāni tava cārjuna |
tānyahaṃ veda sarvāṇi na tvaṃ vettha parantapa ||
मेसिन ड्राफ्टश्रीभगवानआ बुङो: हे अर्जुन, आंनि गोबां जोनोम गाहायबाय, नोंनिबो। आं बे गासैखौ मिथियो, नाथाय, हे सुथुरखौ सावगिरि, नों बेफोरखौ मिथिया।
- 6
अजोऽपि सन्नव्ययात्मा भूतानामीश्वरोऽपि सन् ।
प्रकृतिं स्वामधिष्ठाय सम्भवाम्यात्ममायया ॥
मेसिन ड्राफ्टajo'pi sannavyayātmā bhūtānāmīśvaro'pi san |
prakṛtiṃ svāmadhiṣṭhāya sambhavāmyātmamāyayā ||
मेसिन ड्राफ्टआं जोनोम गैयि आरो आंनि आत्माआ गोमायि जानाबो, गासै जीवनि ईश्वर जानाबो, गावनि प्रकृतिखौ गावनि सिमाङाव लानानै आं गावनि मायाजों जोनोम लायो।
- 7
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत ।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम् ॥
मेसिन ड्राफ्टyadā yadā hi dharmasya glānirbhavati bhārata |
abhyutthānamadharmasya tadātmānaṃ sṛjāmyaham ||
मेसिन ड्राफ्टहे भारत, जेब्लाबो धर्मआ गाहायाव थांङो आरो अधर्मआ गोजौ जायो, बेब्ला आं गावखौ सोरजियो।
- 8
परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् ।
धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे ॥
मेसिन ड्राफ्टparitrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām |
dharmasaṃsthāpanārthāya sambhavāmi yuge yuge ||
मेसिन ड्राफ्टमोजां मानसिफोरखौ रैखा खालामनो, गाज्रि मावगिरिफोरखौ खोमोरहोनो आरो धर्मखौ गोरायै सावरिनो थाखाय आं जुग जुगाव जोनोम लायो।
- 9
जन्म कर्म च मे दिव्यमेवं यो वेत्ति तत्त्वतः ।
त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नैति मामेति सोऽर्जुन ॥
मेसिन ड्राफ्टjanma karma ca me divyamevaṃ yo vetti tattvataḥ |
tyaktvā dehaṃ punarjanma naiti māmeti so'rjuna ||
मेसिन ड्राफ्टहे अर्जुन, जाय मानसिआ आंनि दैवी जोनोम आरो कर्मखौ बेबादि थारै मिथियो, बियो सोलेर होखारनानै आरोबो जोनोम लाया; बियो आंनो फैयो।
- 10
वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः ।
बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः ॥
मेसिन ड्राफ्टvītarāgabhayakrodhā manmayā māmupāśritāḥ |
bahavo jñānatapasā pūtā madbhāvamāgatāḥ ||
मेसिन ड्राफ्टराग, गिनाय आरो क्रोध गैयि, आंआव गोसो होनाय आरो आंनि आश्रय लानाय गोबां मानसिफोरा ज्ञाननि तपजों सिनायथि जानानै आंनि थाखोआव सौहैदों।
- 11
ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥
मेसिन ड्राफ्टye yathā māṃ prapadyante tāṃstathaiva bhajāmyaham |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ ||
मेसिन ड्राफ्टमानसिफोरा जायबादि आंनि खाथियाव फैयो, आं बिसोरखौ बेबादिनो लायो। हे पार्थ, मानसिफोरा गासै फारसेनिफ्राय आंनि लामानो उनाव फैयो।
- 12
काङ्क्षन्तः कर्मणां सिद्धिं यजन्त इह देवताः ।
क्षिप्रं हि मानुषे लोके सिद्धिर्भवति कर्मजा ॥
मेसिन ड्राफ्टkāṅkṣantaḥ karmaṇāṃ siddhiṃ yajanta iha devatāḥ |
kṣipraṃ hi mānuṣe loke siddhirbhavati karmajā ||
मेसिन ड्राफ्टकर्मनि सिद्धि लुबैनानै मानसिफोरा बेयाव मोदायफोरखौ पूजा मावो, मानोना मानसिनि मुलुगआव कर्मनिफ्राय जोनोम लानाय सिद्धिआ गोख्रोयै फैयो।
- 13
चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः ।
तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम् ॥
मेसिन ड्राफ्टcāturvarṇyaṃ mayā sṛṣṭaṃ guṇakarmavibhāgaśaḥ |
tasya kartāramapi māṃ viddhyakartāramavyayam ||
मेसिन ड्राफ्टगुण आरो कर्मनि रानलायनाय बादि ब्रैथि वर्णखौ आंनो सोरजिदों। आं बेनि सोरजिगिरि जानाबो आंखौ गोमायि आरो मावगिरि नङा होन्नानै मिथि।
- 14
न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा ।
इति मां योऽभिजानाति कर्मभिर्न स बध्यते ॥
मेसिन ड्राफ्टna māṃ karmāṇi limpanti na me karmaphale spṛhā |
iti māṃ yo'bhijānāti karmabhirna sa badhyate ||
मेसिन ड्राफ्टकर्मफोरा आंखौ गोबोया, आरो कर्मनि फिथायाव आंनि लुबैनाय गैया। जाय मानसिआ आंखौ बेबादि मिथियो, बियो कर्मजों खान्थि जाया।
- 15
एवं ज्ञात्वा कृतं कर्म पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः ।
कुरु कर्मैव तस्मात्त्वं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम् ॥
मेसिन ड्राफ्टevaṃ jñātvā kṛtaṃ karma pūrvairapi mumukṣubhiḥ |
kuru karmaiva tasmāttvaṃ pūrvaiḥ pūrvataraṃ kṛtam ||
मेसिन ड्राफ्टबेखौ मिथिनानै गोजाम समनि उदांनाय नामायगिरिफोराबो कर्म मावदोंमोन। बेखायनो नोंबो सिगांनि मानसिफोरा गोजाम समाव मावनाय बादि कर्म माव।
- 16
किं कर्म किमकर्मेति कवयोऽप्यत्र मोहिताः ।
तत्ते कर्म प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥
मेसिन ड्राफ्टkiṃ karma kimakarmeti kavayo'pyatra mohitāḥ |
tatte karma pravakṣyāmi yajjñātvā mokṣyase'śubhāt ||
मेसिन ड्राफ्टकर्म मा आरो अकर्म मा? बेनि बागै गियानगिरिफोराबो खुदुं जायो। आं नोंनो कर्म मा बेखौ फोरमायगोन, जायखौ मिथिनानै नों गाज्रिनिफ्राय उदांगोन।
- 17
कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः ।
अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः ॥
मेसिन ड्राफ्टkarmaṇo hyapi boddhavyaṃ boddhavyaṃ ca vikarmaṇaḥ |
akarmaṇaśca boddhavyaṃ gahanā karmaṇo gatiḥ ||
मेसिन ड्राफ्टकर्मखौ बुजिनांगौ, विकर्मखौ बुजिनांगौ, आरो अकर्मखौबो बुजिनांगौ। कर्मनि लामाया गोब्राब।
- 18
कर्मण्यकर्म यः पश्येदकर्मणि च कर्म यः ।
स बुद्धिमान्मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत् ॥
मेसिन ड्राफ्टkarmaṇyakarma yaḥ paśyedakarmaṇi ca karma yaḥ |
sa buddhimānmanuṣyeṣu sa yuktaḥ kṛtsnakarmakṛt ||
मेसिन ड्राफ्टजाय मानसिआ कर्मआव अकर्म आरो अकर्मआव कर्म नुयो, बियो मानसिफोरनि गेजेराव गियानगिरि; बियो युक्त आरो गासै खामानि मावो।
- 19
यस्य सर्वे समारम्भाः कामसङ्कल्पवर्जिताः ।
ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः ॥
मेसिन ड्राफ्टyasya sarve samārambhāḥ kāmasaṅkalpavarjitāḥ |
jñānāgnidagdhakarmāṇaṃ tamāhuḥ paṇḍitaṃ budhāḥ ||
मेसिन ड्राफ्टजायनि गासै जागायनायफोरा काम आरो संकल्प गैयि, जायनि कर्मफोरा ज्ञाननि अरआव सावबाय, बिखौ गियानगिरिफोरा पण्डित होन्नानै बुङो।
- 20
त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः ।
कर्मण्यभिप्रवृत्तोऽपि नैव किञ्चित्करोति सः ॥
मेसिन ड्राफ्टtyaktvā karmaphalāsaṅgaṃ nityatṛpto nirāśrayaḥ |
karmaṇyabhipravṛtto'pi naiva kiñcitkaroti saḥ ||
मेसिन ड्राफ्टकर्मनि फिथायनि मोहखौ होखारनानै, जेब्लाबो खुसि आरो जायखिजायानि सायाव थायि, कर्मआव आबुङै थानानैबो बियो जायखिजायाबो मावा।
- 21
निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः ।
शारीरं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥
मेसिन ड्राफ्टnirāśīryatacittātmā tyaktasarvaparigrahaḥ |
śārīraṃ kevalaṃ karma kurvannāpnoti kilbiṣam ||
मेसिन ड्राफ्टआशा गैयै, मन आरो सोलेरखौ सिमा होनानै, गासै मुवा लानायनि लुबैनायखौ होखारनानै, सोलेरनि कर्मसो मावनानै बियो दोष मोना।
- 22
यदृच्छालाभसन्तुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः ।
समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबध्यते ॥
मेसिन ड्राफ्टyadṛcchālābhasantuṣṭo dvandvātīto vimatsaraḥ |
samaḥ siddhāvasiddhau ca kṛtvāpi na nibadhyate ||
मेसिन ड्राफ्टनामायि गावनो फैनाय मुवायाव खुसि, जरा जरानि सायाव थानाय, गोसो खहायनाय गैयि, फुंखांनाय आरो फुंखांयि जानायाव मोनफ्रोमबादि थानाय मानसिआ कर्म मावनानैबो खान्थि जाया।
- 23
गतसङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः ।
यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते ॥
मेसिन ड्राफ्टgatasaṅgasya muktasya jñānāvasthitacetasaḥ |
yajñāyācarataḥ karma samagraṃ pravilīyate ||
मेसिन ड्राफ्टजायनि मोह गोमाबाय, जाय उदांनाय, जायनि गोसोआ ज्ञानआव गोरा जानानै थायो, आरो जाय यज्ञनि थाखाय मावो, बिनि गासै कर्मआ गोलायनानै गोमायो।
- 24
ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् ।
ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना ॥
मेसिन ड्राफ्टbrahmārpaṇaṃ brahma havirbrahmāgnau brahmaṇā hutam |
brahmaiva tena gantavyaṃ brahmakarmasamādhinā ||
मेसिन ड्राफ्टहोनाया ब्रह्म, होनाय मुवाया ब्रह्म, ब्रह्मनि अरआव ब्रह्मनो होयो। गासै कर्मआव ब्रह्मखौ नुगिरिआ ब्रह्मखौनो मोनो।
- 25
दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते ।
ब्रह्माग्नावपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति ॥
मेसिन ड्राफ्टdaivamevāpare yajñaṃ yoginaḥ paryupāsate |
brahmāgnāvapare yajñaṃ yajñenaivopajuhvati ||
मेसिन ड्राफ्टमाखासे योगीफोरा मोदायफोरनि थाखायसो यज्ञ मावो; गुबुनफोरा ब्रह्मनि अरआव यज्ञखौनो यज्ञ बादि होयो।
- 26
श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति ।
शब्दादीन्विषयानन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ॥
मेसिन ड्राफ्टśrotrādīnīndriyāṇyanye saṃyamāgniṣu juhvati |
śabdādīnviṣayānanya indriyāgniṣu juhvati ||
मेसिन ड्राफ्टमाखासेआ खोनानाय आरो गुबुन इन्द्रियफोरखौ सिमा होनायनि अरआव होयो; गुबुनफोरा सोदोब आरो गुबुन मुवाफोरखौ इन्द्रियफोरनि अरआव होयो।
- 27
सर्वाणीन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे ।
आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते ॥
मेसिन ड्राफ्टsarvāṇīndriyakarmāṇi prāṇakarmāṇi cāpare |
ātmasaṃyamayogāgnau juhvati jñānadīpite ||
मेसिन ड्राफ्टगुबुनफोरा इन्द्रियफोर आरो प्राणनि गासै कर्मखौ ज्ञानजों सावनाय गावखौ सिमा होनायनि योगनि अरआव होयो।
- 28
द्रव्ययज्ञास्तपोयज्ञा योगयज्ञास्तथापरे ।
स्वाध्यायज्ञानयज्ञाश्च यतयः संशितव्रताः ॥
मेसिन ड्राफ्टdravyayajñāstapoyajñā yogayajñāstathāpare |
svādhyāyajñānayajñāśca yatayaḥ saṃśitavratāḥ ||
मेसिन ड्राफ्टमाखासेआ धन होयो, माखासेआ तप होयो, माखासेआ योग होयो; आरो गोरा सोलोंथाय लानाय गुबुन यतिफोरा शास्त्र फरायनाय आरो ज्ञानखौ होयो।
- 29
अपाने जुह्वति प्राणं प्राणेऽपानं तथापरे ।
प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ॥
मेसिन ड्राफ्टapāne juhvati prāṇaṃ prāṇe'pānaṃ tathāpare |
prāṇāpānagatī ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ ||
मेसिन ड्राफ्टहां सिमा होनायाव गोसो होनाय गुबुनफोरा बाहिराव थांनाय हांखौ सिङाव फैनाय हांआव, आरो सिङाव फैनाय हांखौ बाहिराव थांनाय हांआव होयो, नैथिनि लामाखौ सिमा होनानै।
- 30
अपरे नियताहाराः प्राणान्प्राणेषु जुह्वति ।
सर्वेऽप्येते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः ॥
मेसिन ड्राफ्टapare niyatāhārāḥ prāṇānprāṇeṣu juhvati |
sarve'pyete yajñavido yajñakṣapitakalmaṣāḥ ||
मेसिन ड्राफ्टगुबुनफोरा उदै जानायखौ सिमा होनानै प्राणफोरखौ प्राणफोराव होयो। बिसोर गासैबो यज्ञखौ मिथियो, आरो यज्ञजों बिसोरनि दोषफोरा खोमोरो।