श्लोक 43
- 1
ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन ।
तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥
मेसिन ड्राफ्टjyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana |
tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava ||
मेसिन ड्राफ्टअर्जुनआ बुङो: हे जनार्दन, नोंथांआ बुद्धिखौ कर्मनिख्रुइ गोजौ होन्नानै सानब्ला, हे केशव, मानो नोंथांआ आंखौ बे गिनाय गोनां खामानियाव हाबहोयो?
- 2
व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे ।
तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥
मेसिन ड्राफ्टvyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me |
tadekaṃ vada niścitya yena śreyo'hamāpnuyām ||
मेसिन ड्राफ्टगोलाय-गोलाय बादि नुजानाय बाथ्राजों नोंथांआ आंनि बुद्धिखौ खुदुं खालामदों बादि मोनो। जायजों आं गोजौसिन मोजां मोननो हागोन, बै मोनसे बाथ्राखौ थि खालामनानै बुङो।
- 3
लोकेऽस्मिन् द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।
ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥
मेसिन ड्राफ्टloke'smin dvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha |
jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām ||
मेसिन ड्राफ्टश्रीभगवानआ बुङो: हे पाप गैयि, बे मुलुगआव आं सिगांनो नैथि रोखोमनि लामा बुङोदोंमोन: सानस्रि लुबैगिरिफोरनि थाखाय ज्ञानयोग आरो खामानि लुबैगिरिफोरनि थाखाय कर्मयोग।
- 4
न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते ।
न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥
मेसिन ड्राफ्टna karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ puruṣo'śnute |
na ca saṃnyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati ||
मेसिन ड्राफ्टकर्म जागायाखै थानानै मानसिआ कर्मनिफ्राय उदांनाय मोना, आरो संन्यासजोंसो बियो सिद्धि मोना।
- 5
न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।
कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥
मेसिन ड्राफ्टna hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt |
kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ ||
मेसिन ड्राफ्टसोरबो मोनसे खोन्थिसिमबो कर्म मावयि थानो हाया, मानोना प्रकृतिनिफ्राय जोनोम लानाय गुणफोरा गासैखौबो आखाय गैयै कर्म मावहोयो।
- 6
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥
मेसिन ड्राफ्टkarmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate ||
मेसिन ड्राफ्टजाय मानसिआ कर्मनि इन्द्रियफोरखौ सिमा होनानै मनआव इन्द्रियनि मुवाफोरखौ सानगासिनो जिरायो, बियो मोह गोनां आरो बिखौ मिथ्याचारी होन्नानै बुङो।
- 7
यस्त्विन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतेऽर्जुन ।
कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते ॥
मेसिन ड्राफ्टyastvindriyāṇi manasā niyamyārabhate'rjuna |
karmendriyaiḥ karmayogamasaktaḥ sa viśiṣyate ||
मेसिन ड्राफ्टनाथाय, हे अर्जुन, जाय मानसिआ मनजों इन्द्रियफोरखौ सिमा होनानै मोह गैयै कर्मनि इन्द्रियफोरखौ कर्मयोगआव लायो, बियो गाहाय।
- 8
नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।
शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः ॥
मेसिन ड्राफ्टniyataṃ kuru karma tvaṃ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ |
śarīrayātrāpi ca te na prasiddhyedakarmaṇaḥ ||
मेसिन ड्राफ्टनोंनि मावनांगौ कर्मखौ माव, मानोना कर्मआ कर्म मावयि जानायनिख्रुइ गोजौ। कर्म गैयाब्ला नोंनि सोलेरखौ होमनायबो जानो हाया।
- 9
यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः ।
तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर ॥
मेसिन ड्राफ्टyajñārthātkarmaṇo'nyatra loko'yaṃ karmabandhanaḥ |
tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara ||
मेसिन ड्राफ्टयज्ञनि थाखाय मावनाय कर्मखौ नागारनानै बे मुलुगआ कर्मजों खान्थि जानाय। बेखायनो, हे कौन्तेय, मोह गैयै बे थांखिनि थाखाय कर्म माव।
- 10
सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।
अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक् ॥
मेसिन ड्राफ्टsahayajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ |
anena prasaviṣyadhvameṣa vo'stviṣṭakāmadhuk ||
मेसिन ड्राफ्टजागायनायाव प्रजापतिआ यज्ञजों लोगोसे जीवफोरखौ सोरजिनानै बुङो: बेजों नोंसोर बारायगोन; बेयो नोंसोरनि थाखाय लुबैनाय होगिरि कामधेनु जाथों।
- 11
देवान्भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः ।
परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥
मेसिन ड्राफ्टdevānbhāvayatānena te devā bhāvayantu vaḥ |
parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha ||
मेसिन ड्राफ्टबेजों नोंसोर मोदायफोरखौ होम, आरो मोदायफोरा नोंसोरखौ होमथों। मोनसेआ गुबुनसेखौ होमनानै नोंसोर गोजौसिन मोजां मोनगोन।
- 12
इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।
तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः ॥
मेसिन ड्राफ्टiṣṭānbhogānhi vo devā dāsyante yajñabhāvitāḥ |
tairdattānapradāyaibhyo yo bhuṅkte stena eva saḥ ||
मेसिन ड्राफ्टयज्ञजों होमनाय मोदायफोरा नोंसोरनो लुबैनाय भोगफोर होगोन। बिसोरा होनायखौ बिसोरनो जायखिजायाबो फिनहोयि भोग खालामगिरिआ सिखाउसो।
- 13
यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।
भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात् ॥
मेसिन ड्राफ्टyajñaśiṣṭāśinaḥ santo mucyante sarvakilbiṣaiḥ |
bhuñjate te tvaghaṃ pāpā ye pacantyātmakāraṇāt ||
मेसिन ड्राफ्टयज्ञनि उनाव थानाय उदैखौ जागिरि मोजां मानसिफोरा गासै दोषनिफ्राय उदांयो; नाथाय गावनि थाखायसो सोंगिरि गाज्रि मानसिफोरा पापखौनो जायो।
- 14
अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।
यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥
मेसिन ड्राफ्टannādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ |
yajñādbhavati parjanyo yajñaḥ karmasamudbhavaḥ ||
मेसिन ड्राफ्टजीवफोरा उदैनिफ्राय जोनोम लायो, उदैआ अखानिफ्राय फैयो, अखाया यज्ञनिफ्राय फैयो, आरो यज्ञआ कर्मनिफ्राय जोनोम लायो।
- 15
कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।
तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥
मेसिन ड्राफ्टkarma brahmodbhavaṃ viddhi brahmākṣarasamudbhavam |
tasmātsarvagataṃ brahma nityaṃ yajñe pratiṣṭhitam ||
मेसिन ड्राफ्टकर्मआ ब्रह्मनिफ्राय फैयो, आरो ब्रह्मआ अक्षरनिफ्राय फैयो होन्नानै मिथि। बेखायनो गासैयाव थानाय ब्रह्मआ जेब्लाबो यज्ञआव थायो।
- 16
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥
मेसिन ड्राफ्टevaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati ||
मेसिन ड्राफ्टहे पार्थ, बेयाव बेबादि खावलायहोनाय चक्रखौ जाय मानसिआ बिरहोया, बियो इन्द्रियफोराव रंजानानै पापनि जिउ खालामो, आरो बिनि जिउआ मोजोंङै।
- 17
यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।
आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते ॥
मेसिन ड्राफ्टyastvātmaratireva syādātmatṛptaśca mānavaḥ |
ātmanyeva ca santuṣṭastasya kāryaṃ na vidyate ||
मेसिन ड्राफ्टनाथाय जाय मानसिआ आत्माआवसो रंजायो, आत्माआव खुसि जायो आरो आत्माआवनो आबुङै गोजोन मोनो, बिनि थाखाय मावनांगौ जायखिजायाबो गैया।
- 18
नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।
न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः ॥
मेसिन ड्राफ्टnaiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana |
na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ ||
मेसिन ड्राफ्टबेयाव मावनायाव बिनि मोनसेबो थांखि गैया, मावयि जानायावबो गैया, आरो बियो गावनि थांखिनि थाखाय जायखिजाया जीवनि सायावबो थाया।
- 19
तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।
असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः ॥
मेसिन ड्राफ्टtasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara |
asakto hyācarankarma paramāpnoti pūruṣaḥ ||
मेसिन ड्राफ्टबेखायनो जेब्लाबो मोह गैयै मावनांगौ खामानिखौ माव; मानोना मोह गैयै कर्म मावनानै मानसिआ गोजौसिनखौ मोनो।
- 20
कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः ।
लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन्कर्तुमर्हसि ॥
मेसिन ड्राफ्टkarmaṇaiva hi saṃsiddhimāsthitā janakādayaḥ |
lokasaṅgrahamevāpi sampaśyankartumarhasi ||
मेसिन ड्राफ्टजनक आरो गुबुनफोरा कर्मजोंसो सिद्धि मोनदोंमोन। मुलुगनि लोकसंग्रहखौ नायनानैबो नों कर्म मावनांगौ।
- 21
यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।
स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥
मेसिन ड्राफ्टyadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ |
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate ||
मेसिन ड्राफ्टगाहाय मानसिआ जायखौ मावो, गुबुनफोराबो बेखौनो मावो। बियो जाय नेम थि खालामो, मुलुगआ बेखौनो उनाव फैयो।
- 22
न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।
नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥
मेसिन ड्राफ्टna me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana |
nānavāptamavāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi ||
मेसिन ड्राफ्टहे पार्थ, थाम मुलुगआव आंनि मावनांगौ जायखिजायाबो गैया, मोननांगौ मोनयि जायखिजायाबो गैया, बेबाबो आं कर्मआव थायो।
- 23
यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतन्द्रितः ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥
मेसिन ड्राफ्टyadi hyahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇyatandritaḥ |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ ||
मेसिन ड्राफ्टहे पार्थ, आं जेब्लाबो सिफिनै कर्मआव थायाब्ला, मानसिफोरा गासै रोखोमै आंनि लामानो उनाव फैगोन।
- 24
उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।
सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः ॥
मेसिन ड्राफ्टutsīdeyurime lokā na kuryāṃ karma cedaham |
saṅkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ ||
मेसिन ड्राफ्टआं कर्म मावाब्ला बे मुलुगफोरा खोमोरगोन; आं सोलाय-सोलायनि जाहोन जागोन आरो बे जीवफोरखौ खोमोरहोगोन।
- 25
सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत ।
कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसङ्ग्रहम् ॥
मेसिन ड्राफ्टsaktāḥ karmaṇyavidvāṃso yathā kurvanti bhārata |
kuryādvidvāṃstathāsaktaścikīrṣurlokasaṅgraham ||
मेसिन ड्राफ्टहे भारत, जेरै गियान गैयि मानसिफोरा कर्मआव मोहजों मावो, बेरैनो गियानगिरिफोरा लोकसंग्रह लुबैनानै मोह गैयै मावनांगौ।
- 26
न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥
मेसिन ड्राफ्टna buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām |
joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran ||
मेसिन ड्राफ्टकर्मआव मोह गोनां गियान गैयि मानसिफोरनि बुद्धियाव गियानगिरिआ खुदुं होनो नाङा। गाव नेमजों कर्म मावनानै बियो गुबुनफोरखौ गासै खामानियाव गोसो गोरा होनांगौ।
- 27
प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।
अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते ॥
मेसिन ड्राफ्टprakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ |
ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyate ||
मेसिन ड्राफ्टगासै कर्मफोरखौ प्रकृतिनि गुणफोरानो मावो, नाथाय अहंकारजों मोह जानाय गोसो गोनां मानसिआ आंनो मावगिरि होन्नानै सानो।
- 28
तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।
गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते ॥
मेसिन ड्राफ्टtattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ |
guṇā guṇeṣu vartanta iti matvā na sajjate ||
मेसिन ड्राफ्टनाथाय, हे गोहोम गोनां आखाय गोनां, गुण आरो कर्मनि रानलायनायनि थारखौ मिथिगिरिआ गुणफोरा गुणफोरनि सायाव मावो होन्नानै बुजिनानै मोह लाया।
- 29
प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु ।
तानकृत्स्नविदो मन्दान्कृत्स्नविन्न विचालयेत् ॥
मेसिन ड्राफ्टprakṛterguṇasammūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu |
tānakṛtsnavido mandānkṛtsnavinna vicālayet ||
मेसिन ड्राफ्टप्रकृतिनि गुणफोरजों मोह जानाय मानसिफोरा गुणफोरनि खामानियाव मोह लायो। गासैखौ मिथिगिरिआ बाहागोसो मिथिगिरि बै गाहायाव थानाय मानसिफोरखौ खुदुं खालामनो नाङा।
- 30
मयि सर्वाणि कर्माणि संन्यस्याध्यात्मचेतसा ।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥
मेसिन ड्राफ्टmayi sarvāṇi karmāṇi saṃnyasyādhyātmacetasā |
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ ||
मेसिन ड्राफ्टगासै कर्मखौ आंनो होनानै, आत्मायाव गोसो होनानै, आशा आरो आंनि होन्नाय गोसो गैयै, गोसोनि दुं खहायनानै दावहा माव।