38 shlokas
- 1
अथ व्यवहाराः
atha vyavahārāḥ
- 2
राजा मन्त्री वा सदःकार्याणि कुर्यात्
rājā mantrī vā sadaḥkāryāṇi kuryāt
- 3
द्वयोर्विवदमानयोः पक्षान्तरं न गच्छेत्
dvayorvivadamānayoḥ pakṣāntaraṃ na gacchet
- 4
यथासनम् अपराधो ह्य् अन्तेनापराधः
yathāsanam aparādho hy antenāparādhaḥ
- 5
समः सर्वेषु भूतेषु यथासनम् अपराधो ह्य् आद्यवर्णयोर्विद्यान्ततः
samaḥ sarveṣu bhūteṣu yathāsanam aparādho hy ādyavarṇayorvidyāntataḥ
- 6
सम्पन्नं च रक्षयेत्
sampannaṃ ca rakṣayet
- 7
राजबालधनानि
rājabāladhanāni
- 8
अप्राप्तव्यवहाराणाम्
aprāptavyavahārāṇām
- 9
प्राप्तकाले तु तद्यत्
prāptakāle tu tadyat
- 10
लिखितं साक्षिणो भुक्तिः प्रमाणं त्रिविधं स्मृतम्
धनस्वीकरणं पूर्वं धनी धनम् अवाप्नुयाद् इति
likhitaṃ sākṣiṇo bhuktiḥ pramāṇaṃ trividhaṃ smṛtam
dhanasvīkaraṇaṃ pūrvaṃ dhanī dhanam avāpnuyād iti
- 11
मार्गक्षेत्रेभ्यो विसर्गस्तथा परिवर्त्तनम्
mārgakṣetrebhyo visargastathā parivarttanam
- 12
तरुणगृहेष्व् अर्थान्तरेषु त्रिपादमात्रम्
taruṇagṛheṣv arthāntareṣu tripādamātram
- 13
गृहक्षेत्रविरोधे सामन्तप्रत्ययः
gṛhakṣetravirodhe sāmantapratyayaḥ
- 14
सामन्तविरोधे लेख्यप्रत्ययः
sāmantavirodhe lekhyapratyayaḥ
- 15
प्रत्यभिलेख्यविरोधे ग्रामनगरवृद्धश्रेणीप्रत्ययः
pratyabhilekhyavirodhe grāmanagaravṛddhaśreṇīpratyayaḥ
- 16
अथाप्य् उदाहरन्ति
पैतृकं क्रीतम् आधेयम् अन्वाधेयं प्रतिग्रहम् इति
athāpy udāharanti
paitṛkaṃ krītam ādheyam anvādheyaṃ pratigraham iti
- 17
तत्र भुक्तानुभुक्तदशवर्षम्
tatra bhuktānubhuktadaśavarṣam
- 18
अन्यथाप्य् उदाहरन्ति
आधिः सीमा बालधनो निक्षेपोपनिधिस्त्रियः
राजस्वं श्रोत्रियद्रव्यं न संभोगेन हीयते
anyathāpy udāharanti
ādhiḥ sīmā bāladhano nikṣepopanidhistriyaḥ
rājasvaṃ śrotriyadravyaṃ na saṃbhogena hīyate
- 19
प्रहीणद्रव्याणि राजगामीनि भवन्ति
prahīṇadravyāṇi rājagāmīni bhavanti
- 20
ततो ऽन्यथा राजा मन्त्रिभिः सह नागरैश्च कार्याणि कुर्यात्
tato 'nyathā rājā mantribhiḥ saha nāgaraiśca kāryāṇi kuryāt
- 21
वेधसो वा राजा श्रेयान्गृध्रपरिवारं स्यात्
vedhaso vā rājā śreyāngṛdhraparivāraṃ syāt
- 22
गृध्रपरिवारं वा राजा श्रेयान्
gṛdhraparivāraṃ vā rājā śreyān
- 23
गृध्रपरिवारं स्यान्न गृध्रो गृध्रपरिवारं स्यात्
gṛdhraparivāraṃ syānna gṛdhro gṛdhraparivāraṃ syāt
- 24
परिवाराद्धि दोषाः प्रादुर्भवन्ति
parivārāddhi doṣāḥ prādurbhavanti
- 25
स्तेयहारविनाशनं च
steyahāravināśanaṃ ca
- 26
तस्मात्पूर्वम् एव परिवारं पृच्छेत्
tasmātpūrvam eva parivāraṃ pṛcchet
- 27
अथ साक्षिणः
atha sākṣiṇaḥ
- 28
श्रोत्रियो रूपवाञ्शीलवान्पुण्यवान्सत्यवान्साक्षिणः
śrotriyo rūpavāñśīlavānpuṇyavānsatyavānsākṣiṇaḥ
- 29
सर्वेषु सर्व एव वा
sarveṣu sarva eva vā
- 30
स्त्रीणां साक्षिणः स्त्रियः कुर्याद्द्विजानां सदृशा द्विजाः शूद्राणां सन्तः शूद्राश्चान्त्यानाम् अन्त्ययोनयः
strīṇāṃ sākṣiṇaḥ striyaḥ kuryāddvijānāṃ sadṛśā dvijāḥ śūdrāṇāṃ santaḥ śūdrāścāntyānām antyayonayaḥ

