39 shlokas
- 1
दिव्यौषधीनां नामानि कथ्यन्तेऽत्र मयाधुना
चतुःषष्टिमिताः सम्यग्रसबन्धकराः शुभाः
सोमवल्ली तथा सोभवृक्षं सोमकला लता
divyauṣadhīnāṃ nāmāni kathyante'tra mayādhunā
catuḥṣaṣṭimitāḥ samyagrasabandhakarāḥ śubhāḥ
somavallī tathā sobhavṛkṣaṃ somakalā latā
- 2
भूपद्मिनी गोनसा चेदुच्चटा चेश्वरी लता
भूतकेशी कृष्णलता लशुनी च रुदन्तिका
वाराही सप्तपत्त्रा च नागिनी सर्पिणी तथा
bhūpadminī gonasā ceduccaṭā ceśvarī latā
bhūtakeśī kṛṣṇalatā laśunī ca rudantikā
vārāhī saptapattrā ca nāginī sarpiṇī tathā
- 3
छत्त्रिणी चैव गोशृंगी ज्योतिर्नाम्नी च रक्तिका
पत्त्रवल्ली काकिनी च चाण्डाली ताम्रवल्लिका
chattriṇī caiva gośṛṃgī jyotirnāmnī ca raktikā
pattravallī kākinī ca cāṇḍālī tāmravallikā
- 4
पीतवल्ली च विजया महौषध्यमरी लता
नवनीता रुद्रवल्ली लम्बिनी भूमितुम्बिका
pītavallī ca vijayā mahauṣadhyamarī latā
navanītā rudravallī lambinī bhūmitumbikā
- 5
गान्धर्वी व्याघ्रपादी च गोमारी च त्रिशूलिनी
त्रिदण्डी करसी भृंगवल्ली चमरिका तथा
gāndharvī vyāghrapādī ca gomārī ca triśūlinī
tridaṇḍī karasī bhṛṃgavallī camarikā tathā
- 6
करवल्ली लता चैव वज्राङ्गी चिरवल्ल्यपि
रोहिणी बिल्विनी भूतशोचनी चैव कथ्यते
karavallī latā caiva vajrāṅgī ciravallyapi
rohiṇī bilvinī bhūtaśocanī caiva kathyate
- 7
मार्कण्डी च करीरी च ह्यक्षरा कुटजा तथा
मूलकन्दाम्बुवल्ली च मुनिवल्ली च कीर्तिता
mārkaṇḍī ca karīrī ca hyakṣarā kuṭajā tathā
mūlakandāmbuvallī ca munivallī ca kīrtitā
- 8
घृतगन्धा निम्बुवल्ली तिलकन्दातसीतला
बोधवल्ली सत्त्वगन्धा कूर्मवल्ली च माधवी
ghṛtagandhā nimbuvallī tilakandātasītalā
bodhavallī sattvagandhā kūrmavallī ca mādhavī
- 9
विशाला च महानागी मण्डूकी क्षीरगन्धिका
चतुःषष्टिरिति प्रोक्ता दिव्यौषध्यो महाबलाः
viśālā ca mahānāgī maṇḍūkī kṣīragandhikā
catuḥṣaṣṭiriti proktā divyauṣadhyo mahābalāḥ
- 10
एकैकाया रसेनापि सूतो बन्धत्वमाप्नुयात्
अनया साधितः सूतो जरादारिद्र्यनाशनः
ekaikāyā rasenāpi sūto bandhatvamāpnuyāt
anayā sādhitaḥ sūto jarādāridryanāśanaḥ
- 11
तास्तु लक्षणसंयुक्ताः सोमदेवेन भाषिताः
ग्रन्थविस्तरभीत्यात्र नाममात्रेण कीर्तिताः
tāstu lakṣaṇasaṃyuktāḥ somadevena bhāṣitāḥ
granthavistarabhītyātra nāmamātreṇa kīrtitāḥ
- 12
अतः परं रसौषध्यः प्रोच्यन्ते शास्त्रवर्त्मना
जलोत्पला चिञ्चिका च जलापामार्गमांसिके
ataḥ paraṃ rasauṣadhyaḥ procyante śāstravartmanā
jalotpalā ciñcikā ca jalāpāmārgamāṃsike
- 13
जलकुम्भी मेघनादा ईश्वरी चापराजिता
मालार्जुनी वेणुका च शिखिपादा च तिक्तिका
jalakumbhī meghanādā īśvarī cāparājitā
mālārjunī veṇukā ca śikhipādā ca tiktikā
- 14
काश्मर्यतिविषा प्रोक्ता समङ्गा जालिनी तथा
तुषम्बुका च दुर्गन्धा पाषाणी शुकनासिका
kāśmaryativiṣā proktā samaṅgā jālinī tathā
tuṣambukā ca durgandhā pāṣāṇī śukanāsikā
- 15
वनमाली च वाराही गोजिह्वा मुसली तथा
पटोली शठिका मूर्वा पाटला जलमूलका
vanamālī ca vārāhī gojihvā musalī tathā
paṭolī śaṭhikā mūrvā pāṭalā jalamūlakā
- 16
रसाजमारी कथिता शिंशिका सितगन्धिका
पोतकी च विषघ्नी च बृहती गरुडी तथा
rasājamārī kathitā śiṃśikā sitagandhikā
potakī ca viṣaghnī ca bṛhatī garuḍī tathā
- 17
तुलसी च विदारी च मञ्जिष्ठा चित्रपालिका
जलपिप्पलिका भार्ंगी मण्डूकी चोत्तमा तथा
tulasī ca vidārī ca mañjiṣṭhā citrapālikā
jalapippalikā bhārṃgī maṇḍūkī cottamā tathā
- 18
चन्द्रोदका सारिवा च हरिणी कुक्कुटापि च
सर्पाक्षी हंसपादी च वनकुष्माण्डवल्लिका
candrodakā sārivā ca hariṇī kukkuṭāpi ca
sarpākṣī haṃsapādī ca vanakuṣmāṇḍavallikā
- 19
मर्कस्फोटी धन्वयासः पागवः स्थलसारिणी
अर्धचन्द्रा हेमपुष्पी मोहिनी वज्रकन्दिका
markasphoṭī dhanvayāsaḥ pāgavaḥ sthalasāriṇī
ardhacandrā hemapuṣpī mohinī vajrakandikā
- 20
अलम्बुषा च हलिनी रसचित्रा च नन्दिनी
वृश्चिकाली गुडूची च वासा शृङ्गी च कथ्यते
alambuṣā ca halinī rasacitrā ca nandinī
vṛścikālī guḍūcī ca vāsā śṛṅgī ca kathyate
- 21
अष्टषष्टिरिति प्रोक्ता रसौषध्यो महाबलाः
सूतस्य मारणे प्रोक्ता जारणे च नियामने
aṣṭaṣaṣṭiriti proktā rasauṣadhyo mahābalāḥ
sūtasya māraṇe proktā jāraṇe ca niyāmane
- 22
अष्टषष्टिर्महौषध्यः प्रोच्यन्ते रसशास्त्रतः
ऋद्धिः शोषिण्यधोगुप्ता श्रावणी सारिवा तथा
aṣṭaṣaṣṭirmahauṣadhyaḥ procyante rasaśāstrataḥ
ṛddhiḥ śoṣiṇyadhoguptā śrāvaṇī sārivā tathā
- 23
ज्योतिष्मती तेजवती रास्ना बाकुची बिम्बिका
विषाणिका चाश्वगन्धा वर्षाभूः शरपुष्पिका
jyotiṣmatī tejavatī rāsnā bākucī bimbikā
viṣāṇikā cāśvagandhā varṣābhūḥ śarapuṣpikā
- 24
बला चातिबला नागबला दन्ती महाबला
द्रवन्ती नीलिनी चैव शतपुष्पा प्रसारणी
balā cātibalā nāgabalā dantī mahābalā
dravantī nīlinī caiva śatapuṣpā prasāraṇī
- 25
वरा शतावरी चैला हपुषा सातला त्रिवृत्
स्वर्णक्षीरी तुगा पृथ्वी विशाला नलिकामली
varā śatāvarī cailā hapuṣā sātalā trivṛt
svarṇakṣīrī tugā pṛthvī viśālā nalikāmalī
- 26
इन्द्रवारुणिकाकाह्वे सिन्दुवारोऽजमोदिका
त्रायमाणासुरी शंखपुष्पी च गिरिकर्णिका
indravāruṇikākāhve sinduvāro'jamodikā
trāyamāṇāsurī śaṃkhapuṣpī ca girikarṇikā
- 27
धातकी कदली दूर्वा अम्लिका कासमर्दिका
जन्तुपादी च निर्गुण्डी द्राक्षा नीलोत्पलं शमी
dhātakī kadalī dūrvā amlikā kāsamardikā
jantupādī ca nirguṇḍī drākṣā nīlotpalaṃ śamī
- 28
नालिकेरी च खर्जूरी फल्गुः शिंशी च मल्लिका
वार्षिकी शाल्मली जाती ग्रीष्मवर्षा तु यूथिका
nālikerī ca kharjūrī phalguḥ śiṃśī ca mallikā
vārṣikī śālmalī jātī grīṣmavarṣā tu yūthikā
- 29
केकिचूडाजगन्धा च लक्ष्मणा तरुणीति च
अष्टषष्टिरिति प्रोक्ता महौषध्यो महाबलाः
kekicūḍājagandhā ca lakṣmaṇā taruṇīti ca
aṣṭaṣaṣṭiriti proktā mahauṣadhyo mahābalāḥ
- 30
अथेदानीं प्रवक्ष्यामि सिद्धौषध्यो रसाधिकाः
देवीलता कालवर्णी विजयासुरी सिंहिका
athedānīṃ pravakṣyāmi siddhauṣadhyo rasādhikāḥ
devīlatā kālavarṇī vijayāsurī siṃhikā

