65 shlokas
- 1
अथ मया रसभस्म निगद्यते सकलपारदशास्त्रनियोगतः
ससितकृष्णसुपीतकलोहितं भवति वर्णचतुष्टयभूषितम्
atha mayā rasabhasma nigadyate sakalapāradaśāstraniyogataḥ
sasitakṛṣṇasupītakalohitaṃ bhavati varṇacatuṣṭayabhūṣitam
- 2
हंसपाकदरदः सुशोभितो निखिलनिम्बरसेन विमर्दितः
नियतयामचतुष्टयमम्लके घनरसे समभागविलोडितः
haṃsapākadaradaḥ suśobhito nikhilanimbarasena vimarditaḥ
niyatayāmacatuṣṭayamamlake ghanarase samabhāgaviloḍitaḥ
- 3
डमरुकाभिधयंत्रनिवेशितस्तदनु लोहरजः खटिकासमम्
सुपयसा लवणेन विमर्दितं कुरु भिषग्वर यन्त्रसुरोधनम्
ḍamarukābhidhayaṃtraniveśitastadanu loharajaḥ khaṭikāsamam
supayasā lavaṇena vimarditaṃ kuru bhiṣagvara yantrasurodhanam
- 4
नियतयामचतुष्टयवह्निना मृदु समं रसमत्र विपाचयेत्
उपरि तत्र जलेन निषिञ्चयेदिति भवेद्दरदाद्वरसूतकः
niyatayāmacatuṣṭayavahninā mṛdu samaṃ rasamatra vipācayet
upari tatra jalena niṣiñcayediti bhaveddaradādvarasūtakaḥ
- 5
अखिलशोधवरेण च वै यथा सकलकञ्चुकदोषविवर्जितः
बहुलदोषहरोऽपि भवेत्तथा भवति शुद्धतमो दरदोद्भवः
akhilaśodhavareṇa ca vai yathā sakalakañcukadoṣavivarjitaḥ
bahuladoṣaharo'pi bhavettathā bhavati śuddhatamo daradodbhavaḥ
- 6
विमलसूतवरो हि पलाष्टकं तदनु धातुखटीपटुकांक्षिकाः
पृथगिमाश्च चतुष्पलभागिकाः स्फटिकशुद्धपलाष्टकसंमिताः
vimalasūtavaro hi palāṣṭakaṃ tadanu dhātukhaṭīpaṭukāṃkṣikāḥ
pṛthagimāśca catuṣpalabhāgikāḥ sphaṭikaśuddhapalāṣṭakasaṃmitāḥ
- 7
सह जलेन विमृद्य च यामकं लवणकाम्लजलेन विमिश्रिताः
उदितधातुगणस्य च मूषिकां कुरु विषं विनिवेशय तत्र वै
saha jalena vimṛdya ca yāmakaṃ lavaṇakāmlajalena vimiśritāḥ
uditadhātugaṇasya ca mūṣikāṃ kuru viṣaṃ viniveśaya tatra vai
- 8
डमरूकाभिधयंत्रवरेण तं द्विदशयामममुं पच वह्निना
पवनपित्तकफक्षयहारकः सकलरोगहरः परमः सदा
ḍamarūkābhidhayaṃtravareṇa taṃ dvidaśayāmamamuṃ paca vahninā
pavanapittakaphakṣayahārakaḥ sakalarogaharaḥ paramaḥ sadā
- 9
गजपतेर्बलवद्बलदो नृणां द्विजपतीक्षणवन्नयनप्रदः
युवतिकामविलासविधायको भवति सूतवरः सुखदः सदा
सघनसाररसः किल कान्तिदस्त्वखिलकुष्ठहरः कथितो मया
gajapaterbalavadbalado nṛṇāṃ dvijapatīkṣaṇavannayanapradaḥ
yuvatikāmavilāsavidhāyako bhavati sūtavaraḥ sukhadaḥ sadā
saghanasārarasaḥ kila kāntidastvakhilakuṣṭhaharaḥ kathito mayā
- 10
विगतदोषकृतौ रसगंधकौ तदनु लुङ्गरसेन परिप्लुतौ
प्रहरयुग्ममितं च शिलातले रविकरेण विमर्द्य विचूर्णितौ
vigatadoṣakṛtau rasagaṃdhakau tadanu luṅgarasena pariplutau
praharayugmamitaṃ ca śilātale ravikareṇa vimardya vicūrṇitau
- 11
रुचिरकाचघटीविनिवेशितौ सिकतयंत्रवरेण दिनत्रयम्
कुरु भिषग्वर वह्निम् अधस्ततः स च भवेदरुणः कमलच्छविः
rucirakācaghaṭīviniveśitau sikatayaṃtravareṇa dinatrayam
kuru bhiṣagvara vahnim adhastataḥ sa ca bhavedaruṇaḥ kamalacchaviḥ
- 12
उदयभास्करनामरसो ह्ययं भवति रोगविघातकरः स्वयम्
मगधजामधुना सह गुञ्जिकात्रयमितश्च सदा परिसेवितः
udayabhāskaranāmaraso hyayaṃ bhavati rogavighātakaraḥ svayam
magadhajāmadhunā saha guñjikātrayamitaśca sadā parisevitaḥ
- 13
ललितकामविधावभिलाषुकः स्थविरकोऽपि रतौ तरुणायते
गदहरो बलदोऽपि हि वर्णदो भवति कर्मविपाकजरोगहा
सकलसूतकशास्त्रविमर्शनाद्द्विजवरेण मया प्रकटीकृतः
lalitakāmavidhāvabhilāṣukaḥ sthavirako'pi ratau taruṇāyate
gadaharo balado'pi hi varṇado bhavati karmavipākajarogahā
sakalasūtakaśāstravimarśanāddvijavareṇa mayā prakaṭīkṛtaḥ
- 14
रसविदापि रसः परिशोधितो विगतदोषकृतोऽपि हि गंधकः
विमललोहमये कृतखर्परे ह्यमलसाररजः परिमुच्यताम्
rasavidāpi rasaḥ pariśodhito vigatadoṣakṛto'pi hi gaṃdhakaḥ
vimalalohamaye kṛtakharpare hyamalasārarajaḥ parimucyatām
- 15
अतिकुशाग्नियुते द्रवति स्वयं तदनु तत्र रसः परिमुच्यताम्
विशदलोहमयेन च दर्विणा विघटयेत्प्रहरत्रयसंमितम्
atikuśāgniyute dravati svayaṃ tadanu tatra rasaḥ parimucyatām
viśadalohamayena ca darviṇā vighaṭayetpraharatrayasaṃmitam
- 16
तदनु काचघटीं विनिवेश्य वै सिकतयन्त्रवरेण हि पाचितः
द्विदशयाममधःकृतवह्निना भवति रक्तरसस्तलभस्मसात्
tadanu kācaghaṭīṃ viniveśya vai sikatayantravareṇa hi pācitaḥ
dvidaśayāmamadhaḥkṛtavahninā bhavati raktarasastalabhasmasāt
- 17
गतबलेन नरेण सुसेवितो भवति वाजिकरः सुखदः सदा
gatabalena nareṇa susevito bhavati vājikaraḥ sukhadaḥ sadā
- 18
स च वलीपलितानि विनाशयेच्छतशरत्सु निरामयकृत्परम्
sa ca valīpalitāni vināśayecchataśaratsu nirāmayakṛtparam
- 19
विमलनागवरैकविभागिकं हरजभागचतुष्टयमिश्रितम्
सततमेव विमर्द्य शिलातले बलिवसां च समां कुरु तद्भिषक्
vimalanāgavaraikavibhāgikaṃ harajabhāgacatuṣṭayamiśritam
satatameva vimardya śilātale balivasāṃ ca samāṃ kuru tadbhiṣak
- 20
दिनमितं सुविमर्द्य च कन्यकास्वरस ऐनकरेण विशोषयेत्
तदनु सूतवरस्य तु कज्जलीं रुचिरकाचघटे विनिवेशय
dinamitaṃ suvimardya ca kanyakāsvarasa ainakareṇa viśoṣayet
tadanu sūtavarasya tu kajjalīṃ rucirakācaghaṭe viniveśaya
- 21
दिवसयुग्ममधः कृतवह्निना स च भवेदरुणः कमलच्छविः
सकलरोगविनाशनवह्निकृत्बलकरः परमोऽपि हि कान्तिकृत्
divasayugmamadhaḥ kṛtavahninā sa ca bhavedaruṇaḥ kamalacchaviḥ
sakalarogavināśanavahnikṛtbalakaraḥ paramo'pi hi kāntikṛt
- 22
नयनरोगविनाशकरो भवेत्सकलकामुकविभ्रमकारकः
स खलु कर्मविपाकजरोगहा विशदनागयुतः खलु पारदः
nayanarogavināśakaro bhavetsakalakāmukavibhramakārakaḥ
sa khalu karmavipākajarogahā viśadanāgayutaḥ khalu pāradaḥ
- 23
मृदुमृदा रचिता मसृणेष्टिका उपरि गर्तवरेण च संयुता
रसवरं दशशाणमितं हि तत्सशुकपिच्छवरेण निधापयेत्
mṛdumṛdā racitā masṛṇeṣṭikā upari gartavareṇa ca saṃyutā
rasavaraṃ daśaśāṇamitaṃ hi tatsaśukapicchavareṇa nidhāpayet
- 24
सकलपूर्णकृतं च सुगर्तकं गलितनिम्बुफलोद्भवकेन वै
स्थगय तं च पिधानवरेण वै मृदितया सुमृदा परिमुद्रितम्
sakalapūrṇakṛtaṃ ca sugartakaṃ galitanimbuphalodbhavakena vai
sthagaya taṃ ca pidhānavareṇa vai mṛditayā sumṛdā parimudritam
- 25
तदनु कुक्कुटानां पुटे शृतो हुपलकेन वनोद्भवकेन वै
विधिविदा भिषजा ह्यमुना कृतो विमलषड्गुणगन्धकम् अश्नुते
tadanu kukkuṭānāṃ puṭe śṛto hupalakena vanodbhavakena vai
vidhividā bhiṣajā hyamunā kṛto vimalaṣaḍguṇagandhakam aśnute
- 26
स च शरीरकरोऽप्यथ लोहकृत्सकलसिद्धिकरः परमो भवेत्
शतगुणं हि यदा परिजीर्यते रसवरः खलु हेमकरो भवेत्
sa ca śarīrakaro'pyatha lohakṛtsakalasiddhikaraḥ paramo bhavet
śataguṇaṃ hi yadā parijīryate rasavaraḥ khalu hemakaro bhavet
- 27
सशुकपिच्छसमोऽपि हि पारदो भवति खल्वतलेन च कुट्टितः
दृढतरामुपकल्पय पर्पटीं वसनबद्धकृतामपि पोटलीम्
saśukapicchasamo'pi hi pārado bhavati khalvatalena ca kuṭṭitaḥ
dṛḍhatarāmupakalpaya parpaṭīṃ vasanabaddhakṛtāmapi poṭalīm
- 28
उपरि नागरसेन विलेपिता रविकरेण सदा परिशोषिताम्
कनकपत्ररसेन च सप्तधाप्यवनिगर्ततले विनिवेशय
upari nāgarasena vilepitā ravikareṇa sadā pariśoṣitām
kanakapatrarasena ca saptadhāpyavanigartatale viniveśaya
- 29
अवनिगर्तम् अरत्निकम् आयतं द्विदशमङ्गुलमेव सुनिम्नकम्
सिकतया परिपूर्य तदर्धकं तदनु तत्र निवेशय पोट्टलीम्
avanigartam aratnikam āyataṃ dvidaśamaṅgulameva sunimnakam
sikatayā paripūrya tadardhakaṃ tadanu tatra niveśaya poṭṭalīm
- 30
उपरि वालुकया परिपूर्य तच्छगणकैश्च पुटं परिदीयताम्
द्विदशयामम् अथाग्निमहो कुरु भवति तेन महारसपोटली
इति मया कथिता रसपोटली बलकरा सुकरा सुखसिद्धिदा
upari vālukayā paripūrya tacchagaṇakaiśca puṭaṃ paridīyatām
dvidaśayāmam athāgnimaho kuru bhavati tena mahārasapoṭalī
iti mayā kathitā rasapoṭalī balakarā sukarā sukhasiddhidā

