75 shlokas
- 1
अतः परं प्रवक्ष्यामि प्राणिहत्यासु निष्कृतिम्
पराशरेन पूर्वोक्ता मन्वर्थे ऽपि च विस्तृताम्
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi prāṇihatyāsu niṣkṛtim
parāśarena pūrvoktā manvarthe 'pi ca vistṛtām
- 2
क्रौञ्चसारसहंसांश्च चक्रवाकं च कुक्कुटम्
जालपादं च शरभम् अहोरात्रेण शुध्यति
krauñcasārasahaṃsāṃśca cakravākaṃ ca kukkuṭam
jālapādaṃ ca śarabham ahorātreṇa śudhyati
- 3
बलाकाटिट्टिभौ वापि शुकपारावताव् अपि
अहिनक्रविघाती च शुध्यते नक्तभोजनात्
balākāṭiṭṭibhau vāpi śukapārāvatāv api
ahinakravighātī ca śudhyate naktabhojanāt
- 4
वृककाककपोतानां शारितित्तिरिघातकः
अन्तर्जल उभे संध्ये प्राणायामेन शुध्यति
vṛkakākakapotānāṃ śāritittirighātakaḥ
antarjala ubhe saṃdhye prāṇāyāmena śudhyati
- 5
गृध्रश्येनशशादानाम् उलूकस्य च घातकः
अपक्वाशी दिनं तिष्ठेत्त्रिकालं मारुताशनः
gṛdhraśyenaśaśādānām ulūkasya ca ghātakaḥ
apakvāśī dinaṃ tiṣṭhettrikālaṃ mārutāśanaḥ
- 6
वल्गुणीटिट्टिभानां च कोकिलाखञ्जरीटके
लाविकारक्तपक्षेषु शुध्यते नक्तभोजनात्
valguṇīṭiṭṭibhānāṃ ca kokilākhañjarīṭake
lāvikāraktapakṣeṣu śudhyate naktabhojanāt
- 7
कारण्डवचकोराणां पिङ्गलाकुररस्य च
भारद्वाजादिकं हत्वा शिवं पूज्य विशुध्यति
kāraṇḍavacakorāṇāṃ piṅgalākurarasya ca
bhāradvājādikaṃ hatvā śivaṃ pūjya viśudhyati
- 8
भेरुण्डचाषभासांश्च पारावतकपिञ्जलौ
पक्षिणां चैव सर्वेषाम् अहोरात्रम् अभोजनम्
bheruṇḍacāṣabhāsāṃśca pārāvatakapiñjalau
pakṣiṇāṃ caiva sarveṣām ahorātram abhojanam
- 9
हत्वा मूषकमार्जारसर्पाजगरडुण्डुभान्
कृसरं भोजयेद्विप्रान्लोहदण्डश्च दक्षिणा
hatvā mūṣakamārjārasarpājagaraḍuṇḍubhān
kṛsaraṃ bhojayedviprānlohadaṇḍaśca dakṣiṇā
- 10
शिशुमारं तथा गोधां हत्वा कूर्मं च शल्यकम्
वृन्ताकफलभक्षी चाप्यहोरात्रेण शुध्यति
śiśumāraṃ tathā godhāṃ hatvā kūrmaṃ ca śalyakam
vṛntākaphalabhakṣī cāpyahorātreṇa śudhyati
- 11
वृकजम्बूकऋक्षाणां तरक्षुश्वानघातकः
तिलप्रस्थं द्विजे दद्याद्वायुभक्षो दिनत्रयम्
vṛkajambūkaṛkṣāṇāṃ tarakṣuśvānaghātakaḥ
tilaprasthaṃ dvije dadyādvāyubhakṣo dinatrayam
- 12
गजस्य च तुरङ्गस्य महिषोष्ट्रनिपातने
प्रायश्चित्तम् अहोरात्रं त्रिसंध्यम् अवगाहनम्
gajasya ca turaṅgasya mahiṣoṣṭranipātane
prāyaścittam ahorātraṃ trisaṃdhyam avagāhanam
- 13
कुरङ्गं वानरं सिंहं चित्रं व्याघ्रं तु घातयन्
शुध्यते स त्रिरात्रेण विप्राणां तर्पणेन च
kuraṅgaṃ vānaraṃ siṃhaṃ citraṃ vyāghraṃ tu ghātayan
śudhyate sa trirātreṇa viprāṇāṃ tarpaṇena ca
- 14
मृगरोहिद्वराहाणाम् अवेर्बस्तस्य घातकः
अफालकृष्टम् अश्नीयाद् अहोरात्रम् उपोष्य सः
mṛgarohidvarāhāṇām averbastasya ghātakaḥ
aphālakṛṣṭam aśnīyād ahorātram upoṣya saḥ
- 15
एवं चतुष्पदानां च सर्वेषां वनचारिणाम्
अहोरात्रोषितस्तिष्ठेज्जपेद्वै जातवेदसम्
evaṃ catuṣpadānāṃ ca sarveṣāṃ vanacāriṇām
ahorātroṣitastiṣṭhejjapedvai jātavedasam
- 16
शिल्पिनं कारुकं शूद्रं स्त्रियं वा यस्तु घातयेत्
प्राजापत्यद्वयं कृत्वा वृषैकादशदक्षिणा
śilpinaṃ kārukaṃ śūdraṃ striyaṃ vā yastu ghātayet
prājāpatyadvayaṃ kṛtvā vṛṣaikādaśadakṣiṇā
- 17
वैश्यं वा क्षत्रियं वापि निर्दोषं यो ऽभिघातयेत्
सो ऽपि कृच्छ्रद्वयं कुर्याद्गोविंशद्दक्षिणां ददेत्
vaiśyaṃ vā kṣatriyaṃ vāpi nirdoṣaṃ yo 'bhighātayet
so 'pi kṛcchradvayaṃ kuryādgoviṃśaddakṣiṇāṃ dadet
- 18
वैश्यं शूद्रं क्रियासक्तं विकर्मस्थं द्विजोत्तमम्
हत्वा चान्द्रायणं तस्य त्रिंशद्गोश्चैव दक्षिणाम्
vaiśyaṃ śūdraṃ kriyāsaktaṃ vikarmasthaṃ dvijottamam
hatvā cāndrāyaṇaṃ tasya triṃśadgoścaiva dakṣiṇām
- 19
चण्डालं हतवान्कश्चिद्ब्राह्मणे यदि कंचन
प्राजापत्यं चरेत्कृच्छ्रं गोद्वयं दक्षिणां ददत्
caṇḍālaṃ hatavānkaścidbrāhmaṇe yadi kaṃcana
prājāpatyaṃ caretkṛcchraṃ godvayaṃ dakṣiṇāṃ dadat
- 20
क्षत्रियेणापि वैश्येन शूद्रेणैवेतरेण वा
चण्डालस्य वधे प्राप्ते कृच्छ्रार्धेन विशुध्यति
kṣatriyeṇāpi vaiśyena śūdreṇaivetareṇa vā
caṇḍālasya vadhe prāpte kṛcchrārdhena viśudhyati
- 21
चोरौ श्वपाकचण्डालौ विप्रेणाभिहतौ यदि
अहोरात्रोषितः स्नात्वा पञ्चगव्येन शुध्यति
corau śvapākacaṇḍālau vipreṇābhihatau yadi
ahorātroṣitaḥ snātvā pañcagavyena śudhyati
- 22
श्वपाकं वापि चण्डालं विप्रः सम्भाषते यदि
द्विजसंभाषणं कुर्यात्सावित्रीं तु सकृज्जपेत्
śvapākaṃ vāpi caṇḍālaṃ vipraḥ sambhāṣate yadi
dvijasaṃbhāṣaṇaṃ kuryātsāvitrīṃ tu sakṛjjapet
- 23
चण्डालैः सह सुप्तं तु त्रिरात्रम् उपवासयेत्
चण्डालैकपथं गत्वा गायत्रीस्मरणाच्छुचिः
caṇḍālaiḥ saha suptaṃ tu trirātram upavāsayet
caṇḍālaikapathaṃ gatvā gāyatrīsmaraṇācchuciḥ
- 24
चण्डालदर्शने सद्य आदित्यम् अवलोकयेत्
चण्डालस्पर्शने चैव सचैलं स्नानम् आचरेत्
caṇḍāladarśane sadya ādityam avalokayet
caṇḍālasparśane caiva sacailaṃ snānam ācaret
- 25
चण्डालखातवापीषु पीत्वा सलिलम् अग्रजः
अज्ञानाच्चैकभक्तेन त्व् अहोरात्रेण शुध्यति
caṇḍālakhātavāpīṣu pītvā salilam agrajaḥ
ajñānāccaikabhaktena tv ahorātreṇa śudhyati
- 26
चण्डालभाण्डसंस्पृष्टं पीत्वा कूपगतं जलम्
गोमूत्रयावकाहारस्त्रिरात्राच्छुद्धिम् आप्नुयात्
caṇḍālabhāṇḍasaṃspṛṣṭaṃ pītvā kūpagataṃ jalam
gomūtrayāvakāhārastrirātrācchuddhim āpnuyāt
- 27
चण्डालघटसंस्थं तु यत्तोयं पिबति द्विजः
तत्क्षणात्क्षिपते यस्तु प्राजापत्यं समाचरेत्
caṇḍālaghaṭasaṃsthaṃ tu yattoyaṃ pibati dvijaḥ
tatkṣaṇātkṣipate yastu prājāpatyaṃ samācaret
- 28
यदि न क्षिपते तोयं शरीरे यस्य जीर्यति
प्राजापत्यं न दातव्यं कृच्छ्रं सांतपनं चरेत्
yadi na kṣipate toyaṃ śarīre yasya jīryati
prājāpatyaṃ na dātavyaṃ kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ caret
- 29
चरेत्सांतपनं विप्रः प्राजापत्यम् अनन्तरः
तदर्धं तु चरेद्वैश्यः पादं शूद्रस्तद् आचरेत्
caretsāṃtapanaṃ vipraḥ prājāpatyam anantaraḥ
tadardhaṃ tu caredvaiśyaḥ pādaṃ śūdrastad ācaret
- 30
भाण्डस्थम् अन्त्यजानां तु जलं दधि पयः पिबेत्
ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रश्चैव प्रमादतः
bhāṇḍastham antyajānāṃ tu jalaṃ dadhi payaḥ pibet
brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdraścaiva pramādataḥ

