41 shlokas
- 1
चातुर्वर्ण्येषु सर्वेषु हितां वक्ष्यामि निष्कृतिम्
अगम्यागमने चैव शुद्ध्यै चान्द्रायणं चरेत्
cāturvarṇyeṣu sarveṣu hitāṃ vakṣyāmi niṣkṛtim
agamyāgamane caiva śuddhyai cāndrāyaṇaṃ caret
- 2
एकैकं ह्रासयेद्ग्रासं कृष्णे शुक्ले च वर्धयेत्
अमावास्यां न भुञ्जीत ह्य् एष चान्द्रायणो विधिः
ekaikaṃ hrāsayedgrāsaṃ kṛṣṇe śukle ca vardhayet
amāvāsyāṃ na bhuñjīta hy eṣa cāndrāyaṇo vidhiḥ
- 3
कुक्कुटाण्डप्रमाणं तु ग्रासं वै परिकल्पयेत्
अन्यथा भावदोषेण न धर्मो न च शुध्यति
kukkuṭāṇḍapramāṇaṃ tu grāsaṃ vai parikalpayet
anyathā bhāvadoṣeṇa na dharmo na ca śudhyati
- 4
प्रायश्चित्ते ततश्चीर्णे कुर्याद्ब्राह्मणभोजनम्
गोद्वयं वस्त्रयुग्मं च दद्याद्विप्रेषु दक्षिणाम्
prāyaścitte tataścīrṇe kuryādbrāhmaṇabhojanam
godvayaṃ vastrayugmaṃ ca dadyādvipreṣu dakṣiṇām
- 5
चण्डालीं वा श्वपाकीं वा ह्यभिगच्छति यो द्विजः
त्रिरात्रम् उपवासित्वा विप्राणाम् अनुशासनम्
caṇḍālīṃ vā śvapākīṃ vā hyabhigacchati yo dvijaḥ
trirātram upavāsitvā viprāṇām anuśāsanam
- 6
सशिखं पवनं कृत्वा प्राजापत्यद्वयं चरेत्
गोद्वयं दक्षिणां दद्याच्छुद्धिं पाराशरो ऽब्रवीत्
saśikhaṃ pavanaṃ kṛtvā prājāpatyadvayaṃ caret
godvayaṃ dakṣiṇāṃ dadyācchuddhiṃ pārāśaro 'bravīt
- 7
क्षत्रियो वाथ वैश्यो वा चण्डालीं गच्छतो यदि
प्राजापत्यद्वयं कुर्याद्दद्याद्गोमिथुनद्वयम्
kṣatriyo vātha vaiśyo vā caṇḍālīṃ gacchato yadi
prājāpatyadvayaṃ kuryāddadyādgomithunadvayam
- 8
श्वपाकीं वाथ चण्डालीं शूद्रो वा यदि गच्छति
प्राजापत्यं चरेत्कृच्छ्रं चतुर्गोमिथुनं ददेत्
śvapākīṃ vātha caṇḍālīṃ śūdro vā yadi gacchati
prājāpatyaṃ caretkṛcchraṃ caturgomithunaṃ dadet
- 9
मातरं यदि गच्छेत्तु भगिनीं स्वसुतां तथा
एतास्तु मोहितो गत्वा त्रीणि कृच्छ्राणि संचरेत्
mātaraṃ yadi gacchettu bhaginīṃ svasutāṃ tathā
etāstu mohito gatvā trīṇi kṛcchrāṇi saṃcaret
- 10
चान्द्रायणत्रयं कुर्याच्छिश्नछेदेन शुध्यति
मातृष्वसृगमे चैवम् आत्ममेढ्रनिकर्तनम्
cāndrāyaṇatrayaṃ kuryācchiśnachedena śudhyati
mātṛṣvasṛgame caivam ātmameḍhranikartanam
- 11
अज्ञानेन तु यो गच्छेत्कुर्याच्चान्द्रायणद्वयम्
दश गोमिथुनं दद्याच्छुद्धिं पाराशरो ऽब्रवीत्
ajñānena tu yo gacchetkuryāccāndrāyaṇadvayam
daśa gomithunaṃ dadyācchuddhiṃ pārāśaro 'bravīt
- 12
पितृदारान्समारुह्य मातुर् आप्तां तु भ्रातृजाम्
गुरुपत्नीं स्नुषां चैव भ्रातृभार्यां तथैव च
pitṛdārānsamāruhya mātur āptāṃ tu bhrātṛjām
gurupatnīṃ snuṣāṃ caiva bhrātṛbhāryāṃ tathaiva ca
- 13
मातुलानीं सगोत्रां च प्राजापत्यत्रयं चरेत्
गोद्वयं दक्षिणां दद्याच्छुध्यते नात्र संशयः
mātulānīṃ sagotrāṃ ca prājāpatyatrayaṃ caret
godvayaṃ dakṣiṇāṃ dadyācchudhyate nātra saṃśayaḥ
- 14
पशुवेश्यादिगमने महिष्युष्ट्रीकपीस्तथा
खरीं च सूकरीं गत्वा प्राजापत्यव्रतं चरेत्
paśuveśyādigamane mahiṣyuṣṭrīkapīstathā
kharīṃ ca sūkarīṃ gatvā prājāpatyavrataṃ caret
- 15
गोगामी च त्रिरात्रेण गाम् एकां ब्राह्मणे ददन्
महिष्युष्ट्रीखरीगामी त्वहोरात्रेण शुध्यति
gogāmī ca trirātreṇa gām ekāṃ brāhmaṇe dadan
mahiṣyuṣṭrīkharīgāmī tvahorātreṇa śudhyati
- 16
डामरे समरे वापि दुर्भिक्षे वा जनक्षये
बन्दिग्राहे भयार्ता वा सदा स्वस्त्रीं निरीक्षयेत्
ḍāmare samare vāpi durbhikṣe vā janakṣaye
bandigrāhe bhayārtā vā sadā svastrīṃ nirīkṣayet
- 17
चण्डालैः सह संपर्कं या नारी कुरुते ततः
विप्रान्दश वरान्कृत्वा स्वकं दोषं प्रकाशयेत्
caṇḍālaiḥ saha saṃparkaṃ yā nārī kurute tataḥ
viprāndaśa varānkṛtvā svakaṃ doṣaṃ prakāśayet
- 18
आकण्ठसंमिते कूपे गोमयोदककर्दमे
तत्र स्थित्वा निराहारा त्वहोरात्रेण निष्क्रमेत्
ākaṇṭhasaṃmite kūpe gomayodakakardame
tatra sthitvā nirāhārā tvahorātreṇa niṣkramet
- 19
सशिखं वपनं कृत्वा भुञ्जीयाद्यावकौदनम्
त्रिरात्रम् उपवासित्वा त्वेकरात्रं जले वसेत्
saśikhaṃ vapanaṃ kṛtvā bhuñjīyādyāvakaudanam
trirātram upavāsitvā tvekarātraṃ jale vaset
- 20
शंखपुष्पीलतामूलं पत्रं वा कुसुमं फलम्
सुवर्णं पञ्चगव्यं च क्वाथयित्वा पिबेज्जलम्
śaṃkhapuṣpīlatāmūlaṃ patraṃ vā kusumaṃ phalam
suvarṇaṃ pañcagavyaṃ ca kvāthayitvā pibejjalam
- 21
एकभक्तं चरेत्पश्चाद्यावत्पुष्पवती भवेत्
व्रतं चरति तद्यावत्तावत्संवसते बहिः
ekabhaktaṃ caretpaścādyāvatpuṣpavatī bhavet
vrataṃ carati tadyāvattāvatsaṃvasate bahiḥ
- 22
प्रायश्चित्ते ततश्चीर्णे कुर्याद्ब्राह्मणभोजनम्
गोद्वयं दक्षिणां दद्याच्छुद्धिं पाराशरो ऽब्रवीत्
prāyaścitte tataścīrṇe kuryādbrāhmaṇabhojanam
godvayaṃ dakṣiṇāṃ dadyācchuddhiṃ pārāśaro 'bravīt
- 23
चातुर्वर्ण्यस्य नारीणां कृच्छ्रं चान्द्रायणं व्रतम्
यथा भूमिस्तथा नारी तस्मात्तां न तु दूषयेत्
cāturvarṇyasya nārīṇāṃ kṛcchraṃ cāndrāyaṇaṃ vratam
yathā bhūmistathā nārī tasmāttāṃ na tu dūṣayet
- 24
बन्दिग्राहेण या भुक्ता हत्वा बद्ध्वा बलाद्भयात्
कृत्वा सांतपनं कृच्छ्रं शुध्येत्पाराशरो ऽब्रवीत्
bandigrāheṇa yā bhuktā hatvā baddhvā balādbhayāt
kṛtvā sāṃtapanaṃ kṛcchraṃ śudhyetpārāśaro 'bravīt
- 25
सकृद्भुक्ता तु या नारी नेच्छन्ती पापकर्मभिः
प्राजापत्येन शुध्येत ऋतुप्रस्रवणेन च
sakṛdbhuktā tu yā nārī necchantī pāpakarmabhiḥ
prājāpatyena śudhyeta ṛtuprasravaṇena ca
- 26
पतत्य् अर्धं शरीरस्य यस्य भार्या सुरां पिबेत्
पतितार्धशरीरस्य निष्कृतिर्न विधीयते
pataty ardhaṃ śarīrasya yasya bhāryā surāṃ pibet
patitārdhaśarīrasya niṣkṛtirna vidhīyate
- 27
गायत्रीं जपमानस्तु कृच्छ्रं सांतपनं चरेत्
गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधि सर्पिः कुशोदकम्
gāyatrīṃ japamānastu kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ caret
gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśodakam
- 28
एकरात्रोपवासश्च कृच्छ्रं सांतपनं स्मृतम्
जारेण जनयेद्गर्भं मृते ऽव्यक्ते गते पतौ
ekarātropavāsaśca kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ smṛtam
jāreṇa janayedgarbhaṃ mṛte 'vyakte gate patau
- 29
तां त्यजेद् अपरे राष्ट्रे पतितां पापकारिणीम्
ब्राह्मणी तु यदा गच्छेत्परपुंसा समन्विता
tāṃ tyajed apare rāṣṭre patitāṃ pāpakāriṇīm
brāhmaṇī tu yadā gacchetparapuṃsā samanvitā
- 30
सा तु नष्टा विनिर्दिष्टा न तस्यागमनं पुनः
कामान्मोहात्तु या गच्छेत्त्यक्त्वा बन्धून्सुतान्पतिम्
sā tu naṣṭā vinirdiṣṭā na tasyāgamanaṃ punaḥ
kāmānmohāttu yā gacchettyaktvā bandhūnsutānpatim

