42 ਸ਼ਲੋਕ
- 1
इमं विवस्वते योगं प्रोक्तवानहमव्ययम् ।
विवस्वान्मनवे प्राह मनुरिक्ष्वाकवेऽब्रवीत् ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾimaṃ vivasvate yogaṃ proktavānahamavyayam |
vivasvānmanave prāha manurikṣvākave'bravīt ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਯੋਗ ਮੈਂ ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ; ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਮਨੂ ਨੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ।
- 2
एवं परम्पराप्राप्तमिमं राजर्षयो विदुः ।
स कालेनेह महता योगो नष्टः परन्तप ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾevaṃ paramparāprāptamimaṃ rājarṣayo viduḥ |
sa kāleneha mahatā yogo naṣṭaḥ parantapa ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਇਉਂ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਇਸ ਯੋਗ ਨੂੰ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜਾਣਿਆ। ਪਰ ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਇਹ ਯੋਗ ਇੱਥੇ ਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ।
- 3
स एवायं मया तेऽद्य योगः प्रोक्तः पुरातनः ।
भक्तोऽसि मे सखा चेति रहस्यं ह्येतदुत्तमम् ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾsa evāyaṃ mayā te'dya yogaḥ proktaḥ purātanaḥ |
bhakto'si me sakhā ceti rahasyaṃ hyetaduttamam ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਉਹੀ ਪੁਰਾਤਨ ਯੋਗ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹੈਂ। ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਰਮ ਭੇਦ ਹੈ।
- 4
अपरं भवतो जन्म परं जन्म विवस्वतः ।
कथमेतद्विजानीयां त्वमादौ प्रोक्तवानिति ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾaparaṃ bhavato janma paraṃ janma vivasvataḥ |
kathametadvijānīyāṃ tvamādau proktavāniti ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਹਾਡਾ ਜਨਮ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਿਵਸਵਾਨ ਦਾ ਜਨਮ ਪਹਿਲਾਂ। ਮੈਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ?
- 5
बहूनि मे व्यतीतानि जन्मानि तव चार्जुन ।
तान्यहं वेद सर्वाणि न त्वं वेत्थ परन्तप ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾbahūni me vyatītāni janmāni tava cārjuna |
tānyahaṃ veda sarvāṇi na tvaṃ vettha parantapa ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਸ੍ਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜਨਮ ਬੀਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਹੇ ਪਰੰਤਪ, ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
- 6
अजोऽपि सन्नव्ययात्मा भूतानामीश्वरोऽपि सन् ।
प्रकृतिं स्वामधिष्ठाय सम्भवाम्यात्ममायया ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾajo'pi sannavyayātmā bhūtānāmīśvaro'pi san |
prakṛtiṃ svāmadhiṣṭhāya sambhavāmyātmamāyayā ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਅਜਨਮਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰੂਪ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
- 7
यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत ।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम् ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾyadā yadā hi dharmasya glānirbhavati bhārata |
abhyutthānamadharmasya tadātmānaṃ sṛjāmyaham ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਹੇ ਭਾਰਤ, ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਹਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਦ-ਤਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
- 8
परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् ।
धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾparitrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām |
dharmasaṃsthāpanārthāya sambhavāmi yuge yuge ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਸੱਜਣਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ, ਬੁਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਯੁੱਗ-ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
- 9
जन्म कर्म च मे दिव्यमेवं यो वेत्ति तत्त्वतः ।
त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नैति मामेति सोऽर्जुन ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾjanma karma ca me divyamevaṃ yo vetti tattvataḥ |
tyaktvā dehaṃ punarjanma naiti māmeti so'rjuna ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਦਿੱਬ ਜਨਮ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਇਉਂ ਤੱਤ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- 10
वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः ।
बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾvītarāgabhayakrodhā manmayā māmupāśritāḥ |
bahavo jñānatapasā pūtā madbhāvamāgatāḥ ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਰਾਗ, ਡਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਗਿਆਨ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ।
- 11
ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾye yathā māṃ prapadyante tāṃstathaiva bhajāmyaham |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਜੋ ਮੈਨੂੰ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਜਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵੀਕਾਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਪਾਰਥ, ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਮੇਰੇ ਹੀ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
- 12
काङ्क्षन्तः कर्मणां सिद्धिं यजन्त इह देवताः ।
क्षिप्रं हि मानुषे लोके सिद्धिर्भवति कर्मजा ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾkāṅkṣantaḥ karmaṇāṃ siddhiṃ yajanta iha devatāḥ |
kṣipraṃ hi mānuṣe loke siddhirbhavati karmajā ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਸਿੱਧੀ ਛੇਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
- 13
चातुर्वर्ण्यं मया सृष्टं गुणकर्मविभागशः ।
तस्य कर्तारमपि मां विद्ध्यकर्तारमव्ययम् ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾcāturvarṇyaṃ mayā sṛṣṭaṃ guṇakarmavibhāgaśaḥ |
tasya kartāramapi māṃ viddhyakartāramavyayam ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਚਾਰ ਵਰਣ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਰਚੇ ਗਏ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਅਕਰਤਾ ਜਾਣ।
- 14
न मां कर्माणि लिम्पन्ति न मे कर्मफले स्पृहा ।
इति मां योऽभिजानाति कर्मभिर्न स बध्यते ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾna māṃ karmāṇi limpanti na me karmaphale spṛhā |
iti māṃ yo'bhijānāti karmabhirna sa badhyate ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਲਿਪਾਇਮਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਨਾ ਮੈਨੂੰ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇਉਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਬੱਝਦਾ।
- 15
एवं ज्ञात्वा कृतं कर्म पूर्वैरपि मुमुक्षुभिः ।
कुरु कर्मैव तस्मात्त्वं पूर्वैः पूर्वतरं कृतम् ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾevaṃ jñātvā kṛtaṃ karma pūrvairapi mumukṣubhiḥ |
kuru karmaiva tasmāttvaṃ pūrvaiḥ pūrvataraṃ kṛtam ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਕਰਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਵੀ ਕਰਮ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ।
- 16
किं कर्म किमकर्मेति कवयोऽप्यत्र मोहिताः ।
तत्ते कर्म प्रवक्ष्यामि यज्ज्ञात्वा मोक्ष्यसेऽशुभात् ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾkiṃ karma kimakarmeti kavayo'pyatra mohitāḥ |
tatte karma pravakṣyāmi yajjñātvā mokṣyase'śubhāt ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਕਰਮ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਰਮ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਿਆਣੇ ਵੀ ਭਰਮ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਕਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜਿਸਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਤੂੰ ਅਸ਼ੁੱਭ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਜਾਵੇਂਗਾ।
- 17
कर्मणो ह्यपि बोद्धव्यं बोद्धव्यं च विकर्मणः ।
अकर्मणश्च बोद्धव्यं गहना कर्मणो गतिः ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾkarmaṇo hyapi boddhavyaṃ boddhavyaṃ ca vikarmaṇaḥ |
akarmaṇaśca boddhavyaṃ gahanā karmaṇo gatiḥ ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਕਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਵਿਕਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਕਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਰਮ ਦੀ ਗਤੀ ਬੜੀ ਡੂੰਘੀ ਹੈ।
- 18
कर्मण्यकर्म यः पश्येदकर्मणि च कर्म यः ।
स बुद्धिमान्मनुष्येषु स युक्तः कृत्स्नकर्मकृत् ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾkarmaṇyakarma yaḥ paśyedakarmaṇi ca karma yaḥ |
sa buddhimānmanuṣyeṣu sa yuktaḥ kṛtsnakarmakṛt ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਜੋ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਅਕਰਮ ਅਤੇ ਅਕਰਮ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ; ਉਹ ਯੋਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
- 19
यस्य सर्वे समारम्भाः कामसङ्कल्पवर्जिताः ।
ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾyasya sarve samārambhāḥ kāmasaṅkalpavarjitāḥ |
jñānāgnidagdhakarmāṇaṃ tamāhuḥ paṇḍitaṃ budhāḥ ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਜਿਸਦੇ ਸਾਰੇ ਉੱਦਮ ਕਾਮਨਾ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਜਿਸਦੇ ਕਰਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਸਿਆਣੇ ਪੰਡਿਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
- 20
त्यक्त्वा कर्मफलासङ्गं नित्यतृप्तो निराश्रयः ।
कर्मण्यभिप्रवृत्तोऽपि नैव किञ्चित्करोति सः ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾtyaktvā karmaphalāsaṅgaṃ nityatṛpto nirāśrayaḥ |
karmaṇyabhipravṛtto'pi naiva kiñcitkaroti saḥ ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਹ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
- 21
निराशीर्यतचित्तात्मा त्यक्तसर्वपरिग्रहः ।
शारीरं केवलं कर्म कुर्वन्नाप्नोति किल्बिषम् ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾnirāśīryatacittātmā tyaktasarvaparigrahaḥ |
śārīraṃ kevalaṃ karma kurvannāpnoti kilbiṣam ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਆਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਨ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਤਿਆਗ ਚੁੱਕਾ, ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਦੋਸ਼ ਦਾ ਭਾਗੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
- 22
यदृच्छालाभसन्तुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः ।
समः सिद्धावसिद्धौ च कृत्वापि न निबध्यते ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾyadṛcchālābhasantuṣṭo dvandvātīto vimatsaraḥ |
samaḥ siddhāvasiddhau ca kṛtvāpi na nibadhyate ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮਿਲੇ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ, ਦਵੰਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ-ਅਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੱਝਦਾ।
- 23
गतसङ्गस्य मुक्तस्य ज्ञानावस्थितचेतसः ।
यज्ञायाचरतः कर्म समग्रं प्रविलीयते ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾgatasaṅgasya muktasya jñānāvasthitacetasaḥ |
yajñāyācarataḥ karma samagraṃ pravilīyate ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਜਿਸਦਾ ਮੋਹ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਯੱਗ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- 24
ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविर्ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् ।
ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्मकर्मसमाधिना ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾbrahmārpaṇaṃ brahma havirbrahmāgnau brahmaṇā hutam |
brahmaiva tena gantavyaṃ brahmakarmasamādhinā ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਅਰਪਣ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਹਵਿ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦੁਆਰਾ ਆਹੂਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- 25
दैवमेवापरे यज्ञं योगिनः पर्युपासते ।
ब्रह्माग्नावपरे यज्ञं यज्ञेनैवोपजुह्वति ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾdaivamevāpare yajñaṃ yoginaḥ paryupāsate |
brahmāgnāvapare yajñaṃ yajñenaivopajuhvati ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਕੁਝ ਯੋਗੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹੀ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਯੱਗ ਨਾਲ ਹੀ ਯੱਗ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
- 26
श्रोत्रादीनीन्द्रियाण्यन्ये संयमाग्निषु जुह्वति ।
शब्दादीन्विषयानन्य इन्द्रियाग्निषु जुह्वति ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾśrotrādīnīndriyāṇyanye saṃyamāgniṣu juhvati |
śabdādīnviṣayānanya indriyāgniṣu juhvati ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਕੁਝ ਸੁਣਨ ਆਦਿ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਦੀਆਂ ਅਗਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਸ਼ਬਦ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਗਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- 27
सर्वाणीन्द्रियकर्माणि प्राणकर्माणि चापरे ।
आत्मसंयमयोगाग्नौ जुह्वति ज्ञानदीपिते ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾsarvāṇīndriyakarmāṇi prāṇakarmāṇi cāpare |
ātmasaṃyamayogāgnau juhvati jñānadīpite ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਹੋਰ ਲੋਕ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਬਲਦੀ ਆਤਮ-ਸੰਜਮ ਯੋਗ ਦੀ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- 28
द्रव्ययज्ञास्तपोयज्ञा योगयज्ञास्तथापरे ।
स्वाध्यायज्ञानयज्ञाश्च यतयः संशितव्रताः ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾdravyayajñāstapoyajñā yogayajñāstathāpare |
svādhyāyajñānayajñāśca yatayaḥ saṃśitavratāḥ ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਕੁਝ ਧਨ ਦਾ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਤਪ ਦਾ, ਕੁਝ ਯੋਗ ਦਾ; ਅਤੇ ਹੋਰ, ਕਠੋਰ ਵਰਤਾਂ ਵਾਲੇ ਜਤਨਸ਼ੀਲ ਸਾਧਕ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- 29
अपाने जुह्वति प्राणं प्राणेऽपानं तथापरे ।
प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरायणाः ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾapāne juhvati prāṇaṃ prāṇe'pānaṃ tathāpare |
prāṇāpānagatī ruddhvā prāṇāyāmaparāyaṇāḥ ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਹੋਰ, ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਅਪਾਨ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਅਪਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿੱਚ ਅਪਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
- 30
अपरे नियताहाराः प्राणान्प्राणेषु जुह्वति ।
सर्वेऽप्येते यज्ञविदो यज्ञक्षपितकल्मषाः ॥
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾapare niyatāhārāḥ prāṇānprāṇeṣu juhvati |
sarve'pyete yajñavido yajñakṣapitakalmaṣāḥ ||
ਮਸ਼ੀਨੀ ਖਰੜਾਹੋਰ, ਆਹਾਰ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਯੱਗ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯੱਗ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।