452 shlokas
- 1
देशाध्वनो ऽप्यथ समासविकासयोगात्संगीयते विधिरयं शिवशास्त्रदृष्टः
deśādhvano 'pyatha samāsavikāsayogātsaṃgīyate vidhirayaṃ śivaśāstradṛṣṭaḥ
- 2
विचारितो ऽयं कालाध्वा क्रियाशक्तिमयः प्रभोः
मूर्तिवैचित्र्यजस्तज्जो देशाध्वाथ निरूप्यते
vicārito 'yaṃ kālādhvā kriyāśaktimayaḥ prabhoḥ
mūrtivaicitryajastajjo deśādhvātha nirūpyate
- 3
अध्वा समस्त एवायं चिन्मात्रे सम्प्रतिष्ठितः
यत्तत्र नहि विश्रान्तं तन्नभःकुसुमायते
adhvā samasta evāyaṃ cinmātre sampratiṣṭhitaḥ
yattatra nahi viśrāntaṃ tannabhaḥkusumāyate
- 4
संविद्द्वारेण तत्सृष्टे शून्ये धियि मरुत्सु च
नाडीचक्रानुचक्रेषु बर्हिर्देहे ऽध्वसंस्थितिः
saṃviddvāreṇa tatsṛṣṭe śūnye dhiyi marutsu ca
nāḍīcakrānucakreṣu barhirdehe 'dhvasaṃsthitiḥ
- 5
तत्राध्वैवं निरूप्यो ऽयं यतस्तत्प्रक्रियाक्रमम्
अनुसंदधदेव द्राग्योगी भैरवतां व्रजेत्
tatrādhvaivaṃ nirūpyo 'yaṃ yatastatprakriyākramam
anusaṃdadhadeva drāgyogī bhairavatāṃ vrajet
- 6
दिदृक्षयैव सर्वार्थान्यदा व्याप्यावतिष्ठते
तदा किं बहुनोक्तेन इत्युक्तं स्पन्दशासने
didṛkṣayaiva sarvārthānyadā vyāpyāvatiṣṭhate
tadā kiṃ bahunoktena ityuktaṃ spandaśāsane
- 7
ज्ञात्वा समस्तमध्वानं तदीशेषु विलापयेत्
तान्देहप्राणधीचक्रे पूर्ववद्गालयेत्क्रमात्
jñātvā samastamadhvānaṃ tadīśeṣu vilāpayet
tāndehaprāṇadhīcakre pūrvavadgālayetkramāt
- 8
तत्समस्तं स्वसंवित्तौ सा संविद्भरितात्मिका
उपास्यमाना संसारसागरप्रलयानलः
tatsamastaṃ svasaṃvittau sā saṃvidbharitātmikā
upāsyamānā saṃsārasāgarapralayānalaḥ
- 9
श्रीमहीक्षोत्तरे चैतानध्वेशान्गुरुरब्रवीत्
ब्रह्मानन्तात्प्रधानान्तं विष्णुः पुंसः कलान्तगम्
śrīmahīkṣottare caitānadhveśāngururabravīt
brahmānantātpradhānāntaṃ viṣṇuḥ puṃsaḥ kalāntagam
- 10
रुद्रो ग्रन्थौ च मायायामीशः सादाख्यगोचरे
अनाश्रितः शिवस्तस्माद्व्याप्ता तद्व्यापकः परः
rudro granthau ca māyāyāmīśaḥ sādākhyagocare
anāśritaḥ śivastasmādvyāptā tadvyāpakaḥ paraḥ
- 11
एवं शिवत्वमापन्नमिति मत्वा न्यरूप्यत
न प्रक्रियापरं ज्ञानमिति स्वच्छन्दशासने
evaṃ śivatvamāpannamiti matvā nyarūpyata
na prakriyāparaṃ jñānamiti svacchandaśāsane
- 12
त्रिशिरःशासने बोधो मूलमध्याग्रकल्पितः
षट्त्रिंशत्तत्त्वसंरम्भः स्मृतिर्भेदविकल्पना
triśiraḥśāsane bodho mūlamadhyāgrakalpitaḥ
ṣaṭtriṃśattattvasaṃrambhaḥ smṛtirbhedavikalpanā
- 13
अव्याहतविभागो ऽस्मिभावो मूलं तु बोधगम्
समस्ततत्त्वभावो ऽयं स्वात्मन्येवाविभागकः
avyāhatavibhāgo 'smibhāvo mūlaṃ tu bodhagam
samastatattvabhāvo 'yaṃ svātmanyevāvibhāgakaḥ
- 14
बोधमध्यं भवेत्किंचिदाधाराधेयलक्षणम्
तत्त्वभेदविभागेन स्वभावस्थितिलक्षणम्
bodhamadhyaṃ bhavetkiṃcidādhārādheyalakṣaṇam
tattvabhedavibhāgena svabhāvasthitilakṣaṇam
- 15
बोधाग्रं तत्तु विद्बोधं निस्तरङ्गं बृहत्सुखम्
संविदेकात्मतानीतभूतभावपुरादिकः
bodhāgraṃ tattu vidbodhaṃ nistaraṅgaṃ bṛhatsukham
saṃvidekātmatānītabhūtabhāvapurādikaḥ
- 16
अव्यवच्छिन्नसंवित्तिर्भैरवः परमेश्वरः
श्रीदेव्यायामले चोक्तं षट्त्रिंशत्तत्त्वसुन्दरम्
avyavacchinnasaṃvittirbhairavaḥ parameśvaraḥ
śrīdevyāyāmale coktaṃ ṣaṭtriṃśattattvasundaram
- 17
अध्वानं षड्विधं ध्यायन्सद्यः शिवमयो भवेत्
यद्यप्यमुष्य नाथस्य संवित्त्यनतिरेकिणः
adhvānaṃ ṣaḍvidhaṃ dhyāyansadyaḥ śivamayo bhavet
yadyapyamuṣya nāthasya saṃvittyanatirekiṇaḥ
- 18
पूर्णस्योर्ध्वादिमध्यान्तव्यवस्था नास्ति वास्तवी
तथापि प्रतिपत्तॄणां प्रतिपादयितुस्तथा
pūrṇasyordhvādimadhyāntavyavasthā nāsti vāstavī
tathāpi pratipattṝṇāṃ pratipādayitustathā
- 19
स्वस्वरूपानुसारेण मध्यादित्वादिकल्पनाः
ततः प्रमातृसंकल्पनियमात्पार्थिवं विदुः
svasvarūpānusāreṇa madhyāditvādikalpanāḥ
tataḥ pramātṛsaṃkalpaniyamātpārthivaṃ viduḥ
- 20
तत्त्वं सर्वान्तरालस्थं यत्सर्वावरणैर्वृतम्
तदत्र पार्थिवे तत्त्वे कथ्यते भुवनस्थितिः
tattvaṃ sarvāntarālasthaṃ yatsarvāvaraṇairvṛtam
tadatra pārthive tattve kathyate bhuvanasthitiḥ
- 21
नेता कटाहरुद्राणामनन्तः कामसेविनाम्
पोतारूढो जलस्यान्तर्मद्यपानविघूर्णितः
netā kaṭāharudrāṇāmanantaḥ kāmasevinām
potārūḍho jalasyāntarmadyapānavighūrṇitaḥ
- 22
स देवं भैरवं ध्यायन्नागैश्च परिवारितः
कालाग्नेर्भुवनं चोर्ध्वे कोटियोजनमुच्छ्रितम्
sa devaṃ bhairavaṃ dhyāyannāgaiśca parivāritaḥ
kālāgnerbhuvanaṃ cordhve koṭiyojanamucchritam
- 23
लोकानां भस्मसाद्भावभयान्नोर्ध्वं स वीक्षते
स च व्याप्तापि विश्वस्य यस्मात्प्लुष्यन्निमां भुवम्
lokānāṃ bhasmasādbhāvabhayānnordhvaṃ sa vīkṣate
sa ca vyāptāpi viśvasya yasmātpluṣyannimāṃ bhuvam
- 24
नरकेभ्यः पुरा व्यक्तस्तेनासौ तदधो मतः
दश कोट्यो विभोर्ज्वाला तदर्धं शून्यमूर्ध्वतः
narakebhyaḥ purā vyaktastenāsau tadadho mataḥ
daśa koṭyo vibhorjvālā tadardhaṃ śūnyamūrdhvataḥ
- 25
तदूर्ध्वे नरकाधीशाः क्रमाद्दुःखैकवेदनाः
अधो मध्ये तदूर्ध्वे च स्थिता भेदान्तरैर्वृताः
tadūrdhve narakādhīśāḥ kramādduḥkhaikavedanāḥ
adho madhye tadūrdhve ca sthitā bhedāntarairvṛtāḥ
- 26
अवीचिकुम्भीपाकाख्यरौरवास्तेष्वनुक्रमात्
एकादशैकादश च दशेत्यन्तः शराग्नि तत्
avīcikumbhīpākākhyarauravāsteṣvanukramāt
ekādaśaikādaśa ca daśetyantaḥ śarāgni tat
- 27
प्रत्येकमेषामेकोना कोटिरुच्छ्रितिरन्तरम्
लक्षमत्र खवेदास्यसंख्यानामन्तरा स्थितिः
pratyekameṣāmekonā koṭirucchritirantaram
lakṣamatra khavedāsyasaṃkhyānāmantarā sthitiḥ
- 28
कूष्माण्ड ऊर्ध्वे लक्षोनकोटिस्थानस्तदीशिता
शास्त्रविरुद्धाचरणात्कृष्णं ये कर्म विदधते
kūṣmāṇḍa ūrdhve lakṣonakoṭisthānastadīśitā
śāstraviruddhācaraṇātkṛṣṇaṃ ye karma vidadhate
- 29
तत्र भीमैर्लोकपुरुषैः पीड्यन्ते भोगपर्यन्तम्
ये सकृदपि परमेशं शिवमेकाग्रेण चेतसा शरणम्
tatra bhīmairlokapuruṣaiḥ pīḍyante bhogaparyantam
ye sakṛdapi parameśaṃ śivamekāgreṇa cetasā śaraṇam
- 30
यान्ति न ते नरकयुजः कृष्णं तेषां सुखाल्पतादायि
सहस्रनवकोत्सेधमेकान्तरमथ क्रमात्
yānti na te narakayujaḥ kṛṣṇaṃ teṣāṃ sukhālpatādāyi
sahasranavakotsedhamekāntaramatha kramāt

