26 shlokas
- 1
अथाध्वनो ऽस्य प्रकृत उपयोगः प्रकाश्यते
athādhvano 'sya prakṛta upayogaḥ prakāśyate
- 2
इत्थमध्वा समस्तो ऽयं यथा संविदि संस्थितः
तद्द्वारा शून्यधीप्राणनाडीचक्रतनुष्वथो
itthamadhvā samasto 'yaṃ yathā saṃvidi saṃsthitaḥ
taddvārā śūnyadhīprāṇanāḍīcakratanuṣvatho
- 3
बहिश्च लिङ्गमूर्त्यग्निस्थण्डिलादिषु सर्वतः
तथा स्थितः समस्तश्च व्यस्तश्चैष क्रमाक्रमात्
bahiśca liṅgamūrtyagnisthaṇḍilādiṣu sarvataḥ
tathā sthitaḥ samastaśca vyastaścaiṣa kramākramāt
- 4
आसंवित्तत्त्वम् आबाह्यं यो ऽयमध्वा व्यवस्थितः
तत्र तत्रोचितं रूपं स्वं स्वातन्त्र्येण भासयेत्
āsaṃvittattvam ābāhyaṃ yo 'yamadhvā vyavasthitaḥ
tatra tatrocitaṃ rūpaṃ svaṃ svātantryeṇa bhāsayet
- 5
सर्वं सर्वत्र रूपं च तस्यापि न न भासते
नह्यवच्छेदितां क्वापि स्वप्ने ऽपि विषहामहे
sarvaṃ sarvatra rūpaṃ ca tasyāpi na na bhāsate
nahyavaccheditāṃ kvāpi svapne 'pi viṣahāmahe
- 6
एवं विश्वाध्वसम्पूर्णं कालव्यापारचित्रितम्
देशकालमयस्पन्दसद्म देहं विलोकयेत्
evaṃ viśvādhvasampūrṇaṃ kālavyāpāracitritam
deśakālamayaspandasadma dehaṃ vilokayet
- 7
तथा विलोक्यमानो ऽसौ विश्वान्तर्देवतामयः
ध्येयः पूज्यश्च तर्प्यश्च तदाविष्टो विमुच्यते
tathā vilokyamāno 'sau viśvāntardevatāmayaḥ
dhyeyaḥ pūjyaśca tarpyaśca tadāviṣṭo vimucyate
- 8
इत्थं घटं पटं लिङ्गं स्थण्डिलं पुस्तकं जलम्
यद्वा किंचित्क्वचित्पश्येत्तत्र तन्मयतां व्रजेत्
itthaṃ ghaṭaṃ paṭaṃ liṅgaṃ sthaṇḍilaṃ pustakaṃ jalam
yadvā kiṃcitkvacitpaśyettatra tanmayatāṃ vrajet
- 9
तत्रार्पणं हि वस्तूनामभेदेनार्चनं मतम्
तथा सम्पूर्णरूपत्वानुसंधिर्ध्यानमुच्यते
tatrārpaṇaṃ hi vastūnāmabhedenārcanaṃ matam
tathā sampūrṇarūpatvānusaṃdhirdhyānamucyate
- 10
सम्पूर्णत्वानुसंधानम् अकम्पं दार्ढ्यमानयन्
तथान्तर्जल्पयोगेन विमृशञ्जपभाजनम्
sampūrṇatvānusaṃdhānam akampaṃ dārḍhyamānayan
tathāntarjalpayogena vimṛśañjapabhājanam
- 11
तत्रार्पितानां भावानां स्वकभेदविलापनम्
कुर्वंस्तद्रश्मिसद्भावं दद्याद्धोमक्रियापरः
tatrārpitānāṃ bhāvānāṃ svakabhedavilāpanam
kurvaṃstadraśmisadbhāvaṃ dadyāddhomakriyāparaḥ
- 12
तथैवं कुर्वतः सर्वं समभावेन पश्यतः
निष्कम्पता व्रतं शुद्धं साम्यं नन्दिशिखोदितम्
tathaivaṃ kurvataḥ sarvaṃ samabhāvena paśyataḥ
niṣkampatā vrataṃ śuddhaṃ sāmyaṃ nandiśikhoditam
- 13
तथार्चनजपध्यानहोमव्रतविधिक्रमात्
परिपूर्णां स्थितिं प्राहुः समाधिं गुरवः पुरा
tathārcanajapadhyānahomavratavidhikramāt
paripūrṇāṃ sthitiṃ prāhuḥ samādhiṃ guravaḥ purā
- 14
अत्र पूजाजपाद्येषु बहिरन्तर्द्वयस्थितौ
द्रव्यौघे न विधिः को ऽपि न कापि प्रतिषिद्धता
atra pūjājapādyeṣu bahirantardvayasthitau
dravyaughe na vidhiḥ ko 'pi na kāpi pratiṣiddhatā
- 15
कल्पनाशुद्धिसंध्यादेर्नोपयोगो ऽत्र कश्चन
उक्तं श्रीत्रिकसूत्रे च जायते यजनं प्रति
kalpanāśuddhisaṃdhyādernopayogo 'tra kaścana
uktaṃ śrītrikasūtre ca jāyate yajanaṃ prati
- 16
अविधिज्ञो विधिज्ञश्चेत्य् एवमादि सुविस्तरम्
यदा यथा येन यत्र स्वा संवित्तिः प्रसीदति
avidhijño vidhijñaścety evamādi suvistaram
yadā yathā yena yatra svā saṃvittiḥ prasīdati
- 17
तदा तथा तेन तत्र तत्तद्भोग्यं विधिश्च सः
लौकिकालौकिकं सर्वं तेनात्र विनियोजयेत्
tadā tathā tena tatra tattadbhogyaṃ vidhiśca saḥ
laukikālaukikaṃ sarvaṃ tenātra viniyojayet
- 18
निष्कम्पत्वे सकम्पस्तु कम्पं निर्ह्रासयेद्बलात्
यथा येनाभ्युपायेन क्रमादक्रमतो ऽपि वा
niṣkampatve sakampastu kampaṃ nirhrāsayedbalāt
yathā yenābhyupāyena kramādakramato 'pi vā
- 19
विचिकित्सा गलत्यन्तस्तथासौ यत्नवान्भवेत्
धीकर्माक्षगता देवीर्निषिद्धैरेव तर्पयेत्
vicikitsā galatyantastathāsau yatnavānbhavet
dhīkarmākṣagatā devīrniṣiddhaireva tarpayet
- 20
वीरव्रतं चाभिनन्देदिति भर्गशिखावचः
तथाहि शङ्का मालिन्यं ग्लानिः संकोच इत्यदः
vīravrataṃ cābhinandediti bhargaśikhāvacaḥ
tathāhi śaṅkā mālinyaṃ glāniḥ saṃkoca ityadaḥ
- 21
संसारकारागारान्तः स्थूलस्थूणाघटायते
मन्त्रा वर्णस्वभावा ये द्रव्यं यत्पाञ्चभौतिकम्
saṃsārakārāgārāntaḥ sthūlasthūṇāghaṭāyate
mantrā varṇasvabhāvā ye dravyaṃ yatpāñcabhautikam
- 22
यच्चिदात्म प्राणिजातं तत्र कः संकरः कथम्
संकराभावतः केयं शङ्का तस्यामपि स्फुटम्
yaccidātma prāṇijātaṃ tatra kaḥ saṃkaraḥ katham
saṃkarābhāvataḥ keyaṃ śaṅkā tasyāmapi sphuṭam
- 23
न शङ्केत तथा शङ्का विलीयेतावहेलया
श्रीसर्वाचारवीरालीनिशाचरक्रमादिषु
na śaṅketa tathā śaṅkā vilīyetāvahelayā
śrīsarvācāravīrālīniśācarakramādiṣu
- 24
शास्त्रेषु विततं चैतत्तत्र तत्रोच्यते यतः
शङ्कया जायते ग्लानिः शङ्कया विघ्नभाजनम्
śāstreṣu vitataṃ caitattatra tatrocyate yataḥ
śaṅkayā jāyate glāniḥ śaṅkayā vighnabhājanam
- 25
उवाचोत्पलदेवश्च श्रीमानस्मद्गुरोर्गुरुः
सर्वाशङ्काशनिं मार्गं नुमो माहेश्वरं त्विति
uvācotpaladevaśca śrīmānasmadgurorguruḥ
sarvāśaṅkāśaniṃ mārgaṃ numo māheśvaraṃ tviti
- 26
अनुत्तरपदाप्तये तदिदमाणवं दर्शिताभ्युपायमतिविस्तरान्ननु विदांकुरुध्वं बुधाः
anuttarapadāptaye tadidamāṇavaṃ darśitābhyupāyamativistarānnanu vidāṃkurudhvaṃ budhāḥ

