76 shlokas
- 1
अथोच्यते शेषवृत्तिर्जीवतामुपयोगिनी
athocyate śeṣavṛttirjīvatāmupayoginī
- 2
दीक्षा बहुप्रकारेयं श्राद्धान्ता या प्रकीर्तिता
सा संस्क्रियायै मोक्षाय भोगायापि द्वयाय वा
dīkṣā bahuprakāreyaṃ śrāddhāntā yā prakīrtitā
sā saṃskriyāyai mokṣāya bhogāyāpi dvayāya vā
- 3
तत्र संस्कारसिद्ध्यै या दीक्षा साक्षान्न मोचनी
अनुसंधिवशाद्या च साक्षान्मोक्त्री सबीजिका
tatra saṃskārasiddhyai yā dīkṣā sākṣānna mocanī
anusaṃdhivaśādyā ca sākṣānmoktrī sabījikā
- 4
तयोभय्या दीक्षिता ये तेषामाजीववर्तनम्
वक्तव्यं पुत्रकादीनां तन्मयत्वप्रसिद्धये
tayobhayyā dīkṣitā ye teṣāmājīvavartanam
vaktavyaṃ putrakādīnāṃ tanmayatvaprasiddhaye
- 5
बुभुक्षोर्वा मुमुक्षोर्वा स्वसंविद्गुरुशास्त्रतः
प्रमाणाद्या संस्क्रियायै दीक्षा हि गुरुणा कृता
bubhukṣorvā mumukṣorvā svasaṃvidguruśāstrataḥ
pramāṇādyā saṃskriyāyai dīkṣā hi guruṇā kṛtā
- 6
ततः स संस्कृतं योग्यं ज्ञात्वात्मानं स्वशासने
तदुक्तवस्त्वनुष्ठानं भुक्त्यै मुक्त्यै च सेवते
tataḥ sa saṃskṛtaṃ yogyaṃ jñātvātmānaṃ svaśāsane
taduktavastvanuṣṭhānaṃ bhuktyai muktyai ca sevate
- 7
आचार्यप्रत्ययादेव यो ऽपि स्याद्भुक्तिमुक्तिभाक्
तत्प्रत्यूहोदयध्वस्त्यै ब्रूयात्तस्यापि वर्तनम्
ācāryapratyayādeva yo 'pi syādbhuktimuktibhāk
tatpratyūhodayadhvastyai brūyāttasyāpi vartanam
- 8
स्वसंविद्गुरुसंवित्त्योस्तुल्यप्रत्ययभागपि
शेषवृत्त्या समादेश्यस्तद्विघ्नादिप्रशान्तये
svasaṃvidgurusaṃvittyostulyapratyayabhāgapi
śeṣavṛttyā samādeśyastadvighnādipraśāntaye
- 9
यः सर्वथा परापेक्षामुज्झित्वा तु स्थितो निजात्
प्रत्ययाद्यो ऽपि चाचार्यप्रत्ययादेव केवलात्
yaḥ sarvathā parāpekṣāmujjhitvā tu sthito nijāt
pratyayādyo 'pi cācāryapratyayādeva kevalāt
- 10
तौ सांसिद्धिकनिर्बीजौ को वदेच्छेषवृत्तये
क्रमात्तन्मयतोपायगुर्वर्चनरतौ तु तौ
tau sāṃsiddhikanirbījau ko vadeccheṣavṛttaye
kramāttanmayatopāyagurvarcanaratau tu tau
- 11
तत्रैषां शेषवृत्त्यर्थं नित्यनैमित्तिके ध्रुवे
काम्यवर्जं यतः कामाश्चित्राश्चित्राभ्युपायकाः
tatraiṣāṃ śeṣavṛttyarthaṃ nityanaimittike dhruve
kāmyavarjaṃ yataḥ kāmāścitrāścitrābhyupāyakāḥ
- 12
तत्र नित्यो विधिः सन्ध्यानुष्ठानं देवताव्रजे
गुर्वग्निशास्त्रसहिते पूजा भूतदयेत्ययम्
tatra nityo vidhiḥ sandhyānuṣṭhānaṃ devatāvraje
gurvagniśāstrasahite pūjā bhūtadayetyayam
- 13
नैमित्तिकस्तु सर्वेषां पर्वणां पूजनं जपः
विशेषवशतः किंच पवित्रकविधिक्रमः
naimittikastu sarveṣāṃ parvaṇāṃ pūjanaṃ japaḥ
viśeṣavaśataḥ kiṃca pavitrakavidhikramaḥ
- 14
आचार्यस्य च दीक्षेयं बहुभेदा विवेचिता
व्याख्यादिकं च तत्तस्याधिकं नैमित्तिकं ध्रुवम्
ācāryasya ca dīkṣeyaṃ bahubhedā vivecitā
vyākhyādikaṃ ca tattasyādhikaṃ naimittikaṃ dhruvam
- 15
तत्रादौ शिशवे ब्रूयाद्गुरुर्नित्यविधिं स्फुटम्
तद्योग्यतां समालोक्य वितताविततात्मनाम्
tatrādau śiśave brūyādgururnityavidhiṃ sphuṭam
tadyogyatāṃ samālokya vitatāvitatātmanām
- 16
मुख्येतरादिमन्त्राणां वीर्यव्याप्त्यादियोग्यताम्
दृष्ट्वा शिष्ये तमेवास्मै मूलमन्त्रं समर्पयेत्
mukhyetarādimantrāṇāṃ vīryavyāptyādiyogyatām
dṛṣṭvā śiṣye tamevāsmai mūlamantraṃ samarpayet
- 17
तच्छास्त्रदीक्षितो ह्येष निर्यन्त्राचारशङ्कितः
न मुख्ये योग्य इत्यन्यसेवातः स्यात्तु योग्यता
tacchāstradīkṣito hyeṣa niryantrācāraśaṅkitaḥ
na mukhye yogya ityanyasevātaḥ syāttu yogyatā
- 18
साधकस्य बुभुक्षोस्तु साधकीभाविनो ऽपिवा
पुष्पपातवशात्सिद्धो मन्त्रो ऽर्प्यः साध्यसिद्धये
sādhakasya bubhukṣostu sādhakībhāvino 'pivā
puṣpapātavaśātsiddho mantro 'rpyaḥ sādhyasiddhaye
- 19
वितते गुणभूते वा विधौ दिष्टे पुनर्गुरुः
ज्ञात्वास्मै योग्यतां सारं संक्षिप्तं विधिमाचरेत्
vitate guṇabhūte vā vidhau diṣṭe punarguruḥ
jñātvāsmai yogyatāṃ sāraṃ saṃkṣiptaṃ vidhimācaret
- 20
तत्रैष नियमो यद्यन्मान्त्रं रूपं न तद्गुरुः
लिखित्वा प्रथयेच्छिष्ये विशेषादूर्ध्वशासने
tatraiṣa niyamo yadyanmāntraṃ rūpaṃ na tadguruḥ
likhitvā prathayecchiṣye viśeṣādūrdhvaśāsane
- 21
मन्त्रा वर्णात्मकास्ते च परामर्शात्मकाः स च
गुरुसंविदभिन्नश्चेत्संक्रामेत्सा ततः शिशौ
mantrā varṇātmakāste ca parāmarśātmakāḥ sa ca
gurusaṃvidabhinnaścetsaṃkrāmetsā tataḥ śiśau
- 22
लिपिस्थितस्तु यो मन्त्रो निर्वीर्यः सो ऽत्र कल्पितः
संकेतबलतो नास्य पुस्तकात्प्रथते महः
lipisthitastu yo mantro nirvīryaḥ so 'tra kalpitaḥ
saṃketabalato nāsya pustakātprathate mahaḥ
- 23
पुस्तकाधीतविद्याश्चेत्युक्तं सिद्धामते ततः
ये तु पुस्तकलब्धे ऽपि मन्त्रे वीर्यं प्रजानते
pustakādhītavidyāścetyuktaṃ siddhāmate tataḥ
ye tu pustakalabdhe 'pi mantre vīryaṃ prajānate
- 24
ते भैरवीयसंस्काराः प्रोक्ताः सांसिद्धिका इति
इति ज्ञात्वा गुरुः सम्यक्परमानन्दघूर्णितः
te bhairavīyasaṃskārāḥ proktāḥ sāṃsiddhikā iti
iti jñātvā guruḥ samyakparamānandaghūrṇitaḥ
- 25
तादृशे तादृशे धाम्नि पूजयित्वा विधिं चरेत्
यथान्यशिष्यानुष्ठानं नान्यशिष्येण बुध्यते
tādṛśe tādṛśe dhāmni pūjayitvā vidhiṃ caret
yathānyaśiṣyānuṣṭhānaṃ nānyaśiṣyeṇa budhyate
- 26
तथा कुर्याद्गुरुर्गुप्तिहानिर्दोषवती यतः
देवीनां त्रितयं शुद्धं यद्वा यामलयोगतः
tathā kuryādgururguptihānirdoṣavatī yataḥ
devīnāṃ tritayaṃ śuddhaṃ yadvā yāmalayogataḥ
- 27
देवीमेकामथो शुद्धां वदेद्वा यामलात्मिकाम्
तत्र मन्त्रं स्फुटं वक्त्राद्गुरुणोपांशु चोदितम्
devīmekāmatho śuddhāṃ vadedvā yāmalātmikām
tatra mantraṃ sphuṭaṃ vaktrādguruṇopāṃśu coditam
- 28
अवधार्या प्रवृत्तेस्तमभ्यस्येन्मनसा स्वयम्
ततः सुशिक्षितां स्थानदेहान्तःशोधनत्रयीम्
avadhāryā pravṛttestamabhyasyenmanasā svayam
tataḥ suśikṣitāṃ sthānadehāntaḥśodhanatrayīm
- 29
न्यासं ध्यानं जपं मुद्रां पूजां कुर्यात्प्रयत्नतः
तत्र प्रभाते संबुध्य स्वेष्टां प्राग्देवतां स्मरेत्
nyāsaṃ dhyānaṃ japaṃ mudrāṃ pūjāṃ kuryātprayatnataḥ
tatra prabhāte saṃbudhya sveṣṭāṃ prāgdevatāṃ smaret
- 30
कृतावश्यककर्तव्यः शुद्धो भूत्वा ततो गृहम्
आश्रित्योत्तरदिग्वक्त्रः स्थानदेहान्तरत्रये
kṛtāvaśyakakartavyaḥ śuddho bhūtvā tato gṛham
āśrityottaradigvaktraḥ sthānadehāntaratraye

