18 shlokas
- 1
तमःशक्त्यधिकारस्य निवृत्तेस्तत्परिच्युतौ
व्यनक्ति दृक्क्रियानन्त्यं जगद्बन्धुरणोः शिवः
tamaḥśaktyadhikārasya nivṛttestatparicyutau
vyanakti dṛkkriyānantyaṃ jagadbandhuraṇoḥ śivaḥ
- 2
यान्विमोचयति स्वापे शिवाः सद्यो भवन्ति ते
संहृतौ वा समुद्भूताव् अणवः पतयोऽथवा
yānvimocayati svāpe śivāḥ sadyo bhavanti te
saṃhṛtau vā samudbhūtāv aṇavaḥ patayo'thavā
- 3
रुद्रमन्त्रपतीशानपदभाजो भवन्ति ते
स्थितौ याननुगृह्णाति गुरुमास्थाय चिद्वतः
rudramantrapatīśānapadabhājo bhavanti te
sthitau yānanugṛhṇāti gurumāsthāya cidvataḥ
- 4
येषां शरीरिणां शक्तिः पतत्यपि निवृत्तये
तेषां तल्लिङ्गम् औत्सुक्यं मुक्तौ द्वेषो भवस्थितौ
yeṣāṃ śarīriṇāṃ śaktiḥ patatyapi nivṛttaye
teṣāṃ talliṅgam autsukyaṃ muktau dveṣo bhavasthitau
- 5
भक्तिश्च शिवभक्तेषु श्रद्धा तच्छासके विधौ
अनेनानुमितिः शिष्टहेतोः स्थूलधियामपि
bhaktiśca śivabhakteṣu śraddhā tacchāsake vidhau
anenānumitiḥ śiṣṭahetoḥ sthūladhiyāmapi
- 6
पशुदृग्योगसिद्धानां कर्मव्यक्तिद्वयं समम्
ज्येष्ठादिफलयोग्यानां साधिकारासु मुक्तिषु
paśudṛgyogasiddhānāṃ karmavyaktidvayaṃ samam
jyeṣṭhādiphalayogyānāṃ sādhikārāsu muktiṣu
- 7
उपायादरवैशिष्ट्यान्मृग्यते तत्त्रयं पुनः
द्वयोर्व्यक्तिकरः कश्चिच्च्युतिसिद्धिविलक्षितः
upāyādaravaiśiṣṭyānmṛgyate tattrayaṃ punaḥ
dvayorvyaktikaraḥ kaściccyutisiddhivilakṣitaḥ
- 8
ईषदर्थनिवृत्ते तु रोधकत्वे तमःपतेः
भवन्त्येतानि लिङ्गानि किंचिच्छिष्टे च देहिनाम्
īṣadarthanivṛtte tu rodhakatve tamaḥpateḥ
bhavantyetāni liṅgāni kiṃcicchiṣṭe ca dehinām
- 9
योग्यतात्रयम् अप्येतत्समतीत्य महेश्वरः
स्वापेऽणुमनुगृह्णाति साधिकारमिदं यतः
yogyatātrayam apyetatsamatītya maheśvaraḥ
svāpe'ṇumanugṛhṇāti sādhikāramidaṃ yataḥ
- 10
सर्गमूले तृतीयायां स्वापवद्भूतसंहृतौ
स यद्व्यपास्य क्रियते तद्विधो यो ऽणुर् उच्यते
sargamūle tṛtīyāyāṃ svāpavadbhūtasaṃhṛtau
sa yadvyapāsya kriyate tadvidho yo 'ṇur ucyate
- 11
तथा बीजं शरीरादेः पाचयत्य् आ निवेशनात्
न योग्यताङ्गमभजत्सद्यः स्यादौषधादिवत्
tathā bījaṃ śarīrādeḥ pācayaty ā niveśanāt
na yogyatāṅgamabhajatsadyaḥ syādauṣadhādivat
- 12
पाकार्हमपि तत्पक्तुं नेशात्मानमात्मना
धर्मसामान्य एवायं सर्वस्य परिणामिनः
pākārhamapi tatpaktuṃ neśātmānamātmanā
dharmasāmānya evāyaṃ sarvasya pariṇāminaḥ
- 13
सर्वज्ञः सर्वकर्तृत्वात्साधनाङ्गफलैः सह
यो यज्जानाति कुरुते स तदेवेति सुस्थितम्
sarvajñaḥ sarvakartṛtvātsādhanāṅgaphalaiḥ saha
yo yajjānāti kurute sa tadeveti susthitam
- 14
तच्चास्यावृतिशून्यत्वान्न व्यञ्जकमपेक्षते
तन्न सांशयिकं तस्माद्विपरीतं न जातुचित्
taccāsyāvṛtiśūnyatvānna vyañjakamapekṣate
tanna sāṃśayikaṃ tasmādviparītaṃ na jātucit
- 15
यानि व्यञ्जकमीक्षन्ते वृतत्वान्मलशक्तिभिः
व्यञ्जकस्यानुरोधेन तानि स्युर्व्याहतान्यपि
yāni vyañjakamīkṣante vṛtatvānmalaśaktibhiḥ
vyañjakasyānurodhena tāni syurvyāhatānyapi
- 16
नाध्यक्षं नापि तल्लैङ्गं न शाब्दमपि शांकरम्
ज्ञानमाभाति विमलं सर्वदा सर्ववस्तुषु
nādhyakṣaṃ nāpi tallaiṅgaṃ na śābdamapi śāṃkaram
jñānamābhāti vimalaṃ sarvadā sarvavastuṣu
- 17
तदेकं विषयानन्त्याद्भेदानन्त्यं प्रपद्यते
कर्तृत्वं तदभिन्नत्वात्तद्वदेवोपचारतः
tadekaṃ viṣayānantyādbhedānantyaṃ prapadyate
kartṛtvaṃ tadabhinnatvāttadvadevopacārataḥ
- 18
सत्तास्वरूपकरणार्थविधेयदृग्भिर्लेशोदिताभिरिति ये विदुरीशतत्त्वम्
ते मोचयन्ति भविनो भवपङ्कमग्नान्नो विस्तरेण पुरुषाः पशुपाशरूपम्
sattāsvarūpakaraṇārthavidheyadṛgbhirleśoditābhiriti ye vidurīśatattvam
te mocayanti bhavino bhavapaṅkamagnānno vistareṇa puruṣāḥ paśupāśarūpam

