20 shlokas
- 1
अथानादिमलापेतः सर्वकृत्सर्वविच्छिवः
पूर्वव्यत्यासितस्याणोः पाशजालम् अपोहति
athānādimalāpetaḥ sarvakṛtsarvavicchivaḥ
pūrvavyatyāsitasyāṇoḥ pāśajālam apohati
- 2
त्रिपदार्थं चतुष्पादं महातन्त्रं जगत्पतिः
सूत्रेणैकेन संहृत्य प्राह विस्तरशः पुनः
tripadārthaṃ catuṣpādaṃ mahātantraṃ jagatpatiḥ
sūtreṇaikena saṃhṛtya prāha vistaraśaḥ punaḥ
- 3
कृत्यं सकारकफलं ज्ञेयम् अस्यैतद् एव हि
kṛtyaṃ sakārakaphalaṃ jñeyam asyaitad eva hi
- 4
तेन स्वभावसिद्धेन भवितव्यं जगत्कृता
अर्वाक्सिद्धे ऽनवस्था स्यान्मोक्षो निर्हेतुको ऽपि वा
tena svabhāvasiddhena bhavitavyaṃ jagatkṛtā
arvāksiddhe 'navasthā syānmokṣo nirhetuko 'pi vā
- 5
चैतन्यं दृक्क्रियारूपं तद् अस्त्य् आत्मनि सर्वदा
सर्वतश्च यतो मुक्तौ श्रूयते सर्वतोमुखम्
caitanyaṃ dṛkkriyārūpaṃ tad asty ātmani sarvadā
sarvataśca yato muktau śrūyate sarvatomukham
- 6
सद् अप्य् अभासमानत्वात्तन्निरुद्धं प्रतीयते
वश्यो ऽनावृतवीर्यस्य सो ऽत एवाविमोक्षणात्
sad apy abhāsamānatvāttanniruddhaṃ pratīyate
vaśyo 'nāvṛtavīryasya so 'ta evāvimokṣaṇāt
- 7
प्रावृतीशबले कर्म मायाकार्यं चतुर्विधम्
पाशजालं समासेन धर्मा नाम्नैव कीर्तिताः
prāvṛtīśabale karma māyākāryaṃ caturvidham
pāśajālaṃ samāsena dharmā nāmnaiva kīrtitāḥ
- 8
इति वस्तुत्रयस्यास्य प्राक्पादकृतसंस्थितेः
चर्यायोगक्रियापादैर्विनियोगो ऽभिधास्यते
iti vastutrayasyāsya prākpādakṛtasaṃsthiteḥ
caryāyogakriyāpādairviniyogo 'bhidhāsyate
- 9
विनियोगफलं मुक्तिर्भुक्तिर् अप्य् अनुषङ्गतः
परापरविभागेन भिद्येते ते त्व् अनेकधा
viniyogaphalaṃ muktirbhuktir apy anuṣaṅgataḥ
parāparavibhāgena bhidyete te tv anekadhā
- 10
वेदान्तसांख्यसदसत्पादार्थिकमतादिषु
ससाधना मुक्तिर् अस्ति को विशेषः शिवागमे
vedāntasāṃkhyasadasatpādārthikamatādiṣu
sasādhanā muktir asti ko viśeṣaḥ śivāgame
- 11
प्रणेत्रसर्वदर्शित्वान्न स्फुटो वस्तुसंग्रहः
उपायाः सफलास्तद्वच्छैवे सर्वम् इदं परम्
praṇetrasarvadarśitvānna sphuṭo vastusaṃgrahaḥ
upāyāḥ saphalāstadvacchaive sarvam idaṃ param
- 12
वेदान्तेष्व् एक एवात्मा चिदचिद्व्यक्तिलक्षितः
प्रतिज्ञामात्रम् एवेदं निश्चयः किंनिबन्धनः
vedānteṣv eka evātmā cidacidvyaktilakṣitaḥ
pratijñāmātram evedaṃ niścayaḥ kiṃnibandhanaḥ
- 13
अथ प्रमाणं तत्रात्मा प्रमेयत्वं प्रपद्यते
यत्रैतद् उभयं तत्र चतुष्टयम् अपि स्थितम्
atha pramāṇaṃ tatrātmā prameyatvaṃ prapadyate
yatraitad ubhayaṃ tatra catuṣṭayam api sthitam
- 14
अद्वैतहानिर् एवं स्यान्निष्प्रमाणकतान्यथा
भोगसाम्याविमोक्षौ च यौ नेष्टाव् आत्मवादिभिः
advaitahānir evaṃ syānniṣpramāṇakatānyathā
bhogasāmyāvimokṣau ca yau neṣṭāv ātmavādibhiḥ
- 15
सांख्यज्ञाने ऽपि मिथ्यात्वं कार्ये कारणबुद्धितः
अकर्तृभावाद्भोक्तुश्च स्वातन्त्र्याद् अप्य् अचित्त्वतः
sāṃkhyajñāne 'pi mithyātvaṃ kārye kāraṇabuddhitaḥ
akartṛbhāvādbhoktuśca svātantryād apy acittvataḥ
- 16
इह सप्त पदार्थाः स्युर्जीवाजीवास्रवास्त्रयः
संवरो निर्जरश्चैव बन्धमोक्षाव् उभाव् अपि
iha sapta padārthāḥ syurjīvājīvāsravāstrayaḥ
saṃvaro nirjaraścaiva bandhamokṣāv ubhāv api
- 17
स्याद्वादलाञ्छिताश्चैते सर्वे ऽनैकान्तिकत्वतः
तद् एव सत्तदेवासद् इति केन प्रमीयते
syādvādalāñchitāścaite sarve 'naikāntikatvataḥ
tad eva sattadevāsad iti kena pramīyate
- 18
सद् अन्यद् असद् अन्यच्च तद् एवं सिद्धसाध्यता
असज्जघन्यं सच्छ्रेष्ठम् इत्य् अपि ब्रुवते बुधाः
sad anyad asad anyacca tad evaṃ siddhasādhyatā
asajjaghanyaṃ sacchreṣṭham ity api bruvate budhāḥ
- 19
नैकत्र तदपेक्षातः स्थितम् एवोभयं ततः
अथ चेत्तदसद्भावे सदयुक्ततरो यतः
naikatra tadapekṣātaḥ sthitam evobhayaṃ tataḥ
atha cettadasadbhāve sadayuktataro yataḥ
- 27
इत्याद्य् अज्ञानमूढानां मतम् आश्रित्य दुर्धियः
अपवर्गम् अभीप्सन्ति खद्योतात्पावकार्थिनः
ityādy ajñānamūḍhānāṃ matam āśritya durdhiyaḥ
apavargam abhīpsanti khadyotātpāvakārthinaḥ

